Zeytinli ve Zeytinyağlı Tarifler
Zeytinyağlı enginardan zeytinli pideye, tapenade'dan puttanesca'ya: zeytin ve zeytinyağıyla yapılan tarifler, malzemeleri ve adımlarıyla.
Türk mutfağındaki "zeytinyağlılar", zeytinyağının yalnız bir malzeme değil taşıyıcı olduğu bir kategoridir: sebze zeytinyağıyla pişer, soğuyunca yenir, limonla tamamlanır.
Bu bölümde hem bu geleneğin tarifleri — zeytinyağlı enginar, taze fasulye, zeytinli pide — hem de Akdeniz'in diğer kıyılarından gelenler yer alıyor: İtalya'dan focaccia ve puttanesca, İspanya'dan gazpacho ve pan con tomate, Yunanistan'dan köy salatası.
Her tarifte malzemeler ölçüleriyle, adımlar sırasıyla verilir; hazırlık ve pişirme süreleri sayfanın başında görünür.
Tarif
Zeytinyağlı Pazı
Ispanağın daha az bilinen akrabası: sapı ayrı, yaprağı ayrı pişer — ve o ayrım tarifi belirler.
Tarif
Zeytinyağlı Nohut
Akdeniz'in etsiz protein ikilisi tek tencerede: nohut ve zeytinyağı, domates ve limonla soğuk servis.
Tarif
Zeytinyağlı Karnabahar
Kışın en ucuz sebzesi zeytinyağıyla buluşunca: limonla beyaz kalır, kısa pişerse kükürt kokmaz.
Tarif
Zeytinli Mücver
Klasik mücvere tuzlu bir katman: doğranmış siyah zeytin. Sırrı kabağın suyunu tamamen çıkarmakta.
Tarif
Zeytinli Kraker
Tereyağsız, mayasız, beş malzemeli: zeytinyağının hamurda ne yaptığını en açık gösteren tarif.
Tarif
Zeytinyağlı Turp Otu
Hardal ailesinin biberimsi keskinliği: kısa haşlanır, sarımsak ve bol zeytinyağıyla verilir. Ege kışının en hızlı otu.
Tarif
Zeytinyağlı Ebegümeci
Bahçe kenarının en yumuşak otu: kendine has kadifemsi kıvamı bulgurla dengelenir, üzerine sarımsaklı yoğurt gider.
Tarif
Zeytinyağlı Şevketibostan
Ege'nin en zahmetli, en sevilen kış otu: dikenleri ayıklanır, limonlu suda bekletilir ve zeytinyağıyla yavaşça pişirilir.
Tarif
Zeytinyağlı Radika (Hindiba)
Ege'nin en yaygın yabani otu: haşlanır, suyu sıkılır ve bol zeytinyağı-limonla verilir. Acılığı kusuru değil, kimliği.
Tarif
Zeytinyağlı Arapsaçı (Yabani Rezene)
Ege kıyısının anason kokulu otu: pirinçle birlikte yavaşça pişer, soğuduğunda kokusu daha da açılır.
Tarif
Siyah Zeytin Salamurası (Doğal Fermentasyon)
En eski ve en sabırlı yöntem: olgun siyah zeytin hiç çizilmeden tuzlu suya konur, acılığını aylar içinde kendi kendine bırakır.
Tarif
Çizik Zeytin (Çizilerek Salamura Edilen Yeşil Zeytin)
Kırma zeytinin biçimini koruyan kardeşi: dane çizilir, ezilmez; acılık biraz daha yavaş gider ama zeytin bütün ve diri kalır.
Tarif
Sele Zeytini (Kuru Tuzda Siyah Zeytin)
Suyla değil kuru tuzla yapılan geleneksel yöntem: buruşuk kabuğu ve yoğun tadıyla Türk kahvaltısının klasik siyah zeytini, 3-4 haftada.
Tarif
Kırma Zeytin (Evde Yeşil Zeytin Salamurası)
Hasat mevsiminin ilk işi: yeşil zeytini kırıp acısını suyla alarak 10-15 günde sofraya hazır hale getiren klasik ev yöntemi.
Tarif
Zeytinli Dana Güveç
Dana eti, siyah zeytin ve domatesle uzun süre pişen güveç; ertesi gün daha lezzetli.
Tarif
Fırında Zeytinli Tavuk But
Tek tepside akşam yemeği: tavuk butları, patates, zeytin ve limon fırında birlikte pişer.
Tarif
Zeytinli Kuzu Tencere
Kuzu eti yeşil zeytin, limon ve biberiyeyle ağır ateşte; Akdeniz'in klasik tencere yemeği.
Tarif
Zeytinli Humus
Nohut ezmesinin üzerine zeytinyağı ve doğranmış zeytin; ekmek ya da sebzeyle.
Tarif
Zeytinli Şakşuka
Patlıcan, biber ve domatesle yapılan klasik mezeye siyah zeytin eklenmiş hâli.
Tarif
Zeytin Ezmesi
Kahvaltı sofrasının siyah zeytin ezmesi: ceviz, sarımsak ve zeytinyağıyla.
Tarif
Girit Ezmesi
Ege'nin beyaz peynirli, cevizli, otlu mezesi — zeytinyağı ve limonla açılır.
Tarif
Zeytinyağlı Deniz Börülcesi
Ege ve Akdeniz kıyılarının tuzlu otu: haşlanıp sarımsaklı zeytinyağı-limon sosuyla yenir.
Tarif
Fava
Kuru baklanın ezmesi: dereotu ve zeytinyağıyla, buzdolabında donup dilimlenerek yenen meze.
Tarif
Zeytinyağlı Kabak Çiçeği Dolması
Ege'nin en narin dolması: kabak çiçekleri baharatlı pirinçle doldurulur, ağır ateşte pişer.
Tarif
Zeytinyağlı Semizotu
Yazın en hafif zeytinyağlısı: semizotu pirinçle pişer, sarımsaklı yoğurtla yenir.
Tarif
Zeytinyağlı Ispanak
Pirinçle pişen ıspanak; sarımsaklı yoğurtla ya da limonla, ılık veya soğuk.
Tarif
Zeytinyağlı Bamya
Sirkeyle bekletilip ağdası alınan bamya, domates ve soğanla ağır ateşte pişiyor.
Tarif
Zeytinyağlı Lahana Sarma
Kış sofrasının sarması: haşlanmış lahana yaprağına baharatlı pirinç içi, limonla pişer.
Tarif
Zeytinyağlı Biber Dolması
Pirinç, kuş üzümü ve dolmalık fıstıkla doldurulan dolmalık biberler; soğuk yenen klasik.
Tarif
Zeytinyağlı Bakla
İlkbaharın ilk zeytinyağlısı: taze bakla kabuğuyla pişer, yoğurt ve sarımsakla tamamlanır.
Tarif
Zeytinyağlı Kereviz
Kışın en sevilen zeytinyağlısı: kereviz, havuç ve bezelye limonlu suda pişer, soğuyunca dereotuyla servis edilir.
Tarif
Zeytinyağlı Enginar Kalbi Salatası
Beş dakikalık meze: enginar kalbi, siyah zeytin ve limonlu zeytinyağı sosu.
Tarif
Zeytinli Patates Salatası
Mayonezsiz, zeytinyağı ve limonla yapılan hafif patates salatası — yeşil zeytin ve kapari tuzunu veriyor.
Tarif
Zeytinli Ekmek
Ege'nin fırın klasiği: siyah zeytin ve zeytinyağıyla yoğrulan, dışı çıtır içi yumuşak somun.
Tarif
Marine Zeytin (Baharatlı Zeytin)
Sıradan salamura zeytini bir gecede mezeye çeviren en kolay yol: zeytinyağı, limon kabuğu, sarımsak ve kekik.
Tarif
Zeytinyağlı Pırasa
Kış sofrasının zeytinyağlısı: pırasa, havuç ve pirinçle tatlı bir kıvama geliyor.
Tarif
İmam Bayıldı
Zeytinyağlı yemeklerin en bilineni: soğan ve domatesle doldurulan patlıcan, fırında ağır ağır pişiyor.
Tarif
Zeytinyağlı Barbunya Pilaki
Havuç, patates ve domatesle pişen barbunya; soğuduğunda kıvamı oturur, limonla servis edilir.
Tarif
Zeytinyağlı Yaprak Sarma
Zeytinyağlıların başı: asma yaprağına sarılan pirinç içi, limon ve zeytinyağıyla ağır ateşte pişiyor. Soğuk yenir.
Tarif
Zeytinli Ton Balığı Güveci
Bask mutfağının güveci: taze ton balığı, yeşil zeytin ve baharatlar zeytinyağında ağır ağır pişiyor.
Tarif
Gazpacho con Aceite de Oliva
Endülüs'ün soğuk çorbası: olgun domates, salatalık ve zeytinyağı — sıcak yaz günlerinin en serinletici tabağı.
Tarif
Pan con Tomate & Zeytin
Katalonya'nın sabah ritüeli: sarımsakla ovulmuş ekmeğe rendelenmiş domates ve bol zeytinyağı.
Tarif
Limon & Zeytinli Tavuk
Toskana klasiği: zeytinyağında kızaran tavuk, yeşil zeytin ve limonla ağır ateşte buluşuyor.
Tarif
Focaccia con Olive
Ligurya'nın en sevilen ekmeği: bol zeytinyağı ve zeytinle hazırlanan focaccia, yumuşak içi ve çıtır dışıyla.
Tarif
Spaghetti alla Puttanesca
Napoli'nin cesur makarnası: siyah zeytin, kapari, ançüez ve domates sosu — hepsi 20 dakikada.
Tarif
Zeytin Tapenade & Bruschetta
Akdeniz'in en sevilen mezesi: siyah zeytin, kapari ve ançüezden yapılan tapenade, kızarmış ekmekle buluşuyor.
Tarif
Horiatiki (Köy Salatası)
Yunanistan'ın ulusal salatası: Kalamata zeytini, olgun domates, salatalık ve bütün bir dilim feta. Sade ama tam kıvamında.
Tarif
Zeytinli Açık Pide
Karadeniz usulü açık pide hamuruna siyah zeytin, peynir ve kekik — fırından çıkarken kokusu evi tutar.
Tarif
Zeytinyağlı Taze Fasulye
Türk mutfağının en klasik zeytinyağlısı: domates ve soğanla pişen taze fasulye, sıcak günlerin vazgeçilmezi.
Tarif
Zeytinli Tuzlu Kek
Tuzlu zeytin ve zeytinyağının bir araya geldiği kahvaltılık kek — İtalyan tuzlu kek geleneğinden esinlenmiş Türk yorumu.
Tarif
Zeytinyağlı Enginar
Türk mutfağının bahar şöleni: zeytinyağıyla pişen enginar, bezelye ve havuçla buluşunca oda sıcaklığında yenen klasik bir zeytinyağlı çıkıyor.
Tarif
Soğuk Zeytin Yaprağı Çayı
Budamadan artan yapraktan yazlık içecek: soğuk demleme, limon ve naneyle.
Tarif
Alkolsüz Zeytin Salamuralı Tonik
Dirty Martini'nin tuzlu-ferah alkolsüz yorumu: zeytin salamurası, tonik ve limon.
Tarif
Alkolsüz Zeytinli Mary
Bloody Mary'nin alkolsüz karşılığı: domates suyu, baharat ve zeytin salamurası.
Tarif
Zeytinli Bloody Mary
Domates suyu, baharat ve votka; garnitürü zeytin, kereviz sapı ve limon.
Tarif
Zeytinyağlı Viski Ekşisi
Zeytinyağının kokteyle girdiği modern tarif: yağ viskiyle soğukta buluşturulup süzülür.
Tarif
Dirty Martini
Zeytinli kokteyllerin klasiği: cin, kuru vermut ve zeytin salamurası; garnitürü yeşil zeytin.