🧭 Analiz
Zeytin ve Zeytinyağı Analizleri
Zeytinyağı fiyatlarının seyri, üretim ve tüketim dengesi, hasat ekonomisi: sektörün rakamlarını kaynağıyla birlikte okuyan analizler.
Bu bölümdeki yazılar rakamla başlar. Her tablo ve grafiğin kaynağı yazının içinde verilir; ulaşamadığımız veriyi tahmin etmek yerine eksik olduğunu söyleriz.
Yazı
Zeytinyağı Fiyatları: 2026 Yılı 35. Hafta
Türkiye borsa tescil fiyatları, Avrupa üretici fiyatları ve kurlar bir arada: Edremit'te sızma 300 ₺/kg, İspanya ulusal ortalaması 3,52 €/kg.
Yazı
Zeytinyağı Fiyatları: 2026 Yılı 37. Hafta
2026 yılı 37. hafta: Türkiye borsa tescil fiyatları, Avrupa üretici fiyatları ve kurlar bir arada.
Yazı
Borsa zeytinyağı fiyatı nasıl okunur?
Aynı ürün için üç borsada üç ayrı ortalama: 201, 254 ve 308 TL. Nazilli'de tek günde 132,79 ile 225,00 arası işlem. Borsa fiyatının neyi ölçtüğü, tarihin ve hacmin neden ortalamadan önemli olduğu.
Yazı
Türkiye yok yılından çıkarken Tunus giriyor: Akdeniz'de ters faz
Türkiye'nin üretimi 2025-26'da %35 düştü, ama sofralık zeytin arttı ve düşüş illere eşit inmedi: Aydın %8, Bursa %50. Tunus ise ters fazda — 2026-27'de %40 düşüyor. İki ülke birbirinin karşı evresinde, ve bu dökme zeytinyağı pazarını doğrudan etkiliyor.
Yazı
Zeytinliğin üstüne güneş paneli: ağaç kesmeden enerji mümkün mü?
İspanya'da bir zeytinliğin 4 metre üstüne 5.150 güneş paneli kuruldu; tek bir ağaç sökülmedi. Yüksekliği belirleyen şey ağaç değil, 3,5 metreye açılan hasat makinesi. Córdoba Üniversitesi modeli hektarda 789 kg yağ ve 891 MWh elektrik hesaplıyor.
Yazı
Savaş bir zeytinliği nasıl yok eder? Bombadan çok erişim yasağı
Zeytinlik yıllık bir tarla değil: ilk meyve 4-8, tam verim 20-25 yıl. Bu yüzden savaşın zeytinliğe verdiği zarar sezonluk değil kuşaklık. Lübnan ve Filistin'deki tabloyu ağacın kendi biyolojisi üzerinden okuyoruz.
Yazı
Litre başına 50 lira destek talebi: rakamlar ne diyor?
Edremit Ticaret Odası zeytinyağı üreticisine litre başına en az 50 lira destek istedi. Talebin dayandığı fiyat iddiasını borsa tescillerimizle karşılaştırdık: 200 lira hangi borsada, 300 lira ne demek?
Yazı
Zeytinyağı Fiyatları: 2026 Yılı 36. Hafta
2026 yılı 36. hafta: Türkiye borsa tescil fiyatları, Avrupa üretici fiyatları ve kurlar bir arada.
Yazı
Zeytini kim koruyor? IOC'den 3573'e üç katmanlı koruma
Uluslararası Zeytin Konseyi'ne 23 yazıda dayandık ama ne olduğunu hiç yazmadık. Zeytini koruyan üç ayrı düzen: ticaret standardı, peyzaj sözleşmeleri ve 1939 tarihli 3573 sayılı Kanun.
Yazı
Sanayinin yanındaki zeytinlik: Bursa'da toprak ölçüldü
Bursa'da 7 zeytinlikte 43 PCB türü ölçüldü. Değerler 5,82-18,71 ng/g; yönetmelik sınırı 200. Ciddi kirlilik yok — ama demir-çelik sanayisine yakın nokta kırsalın üç katı.
Yazı
Zeytinyağı ihracatında kârlılık sorunu
Türkiye ABD'ye ton başına 3.492 dolara satarken dünya ortalaması 4.235 dolar. Hem en uzak ülke hem en ucuz satıcı. AB'nin vergi duvarı, Tunus karşılaştırması ve 17 ihracatçının hiçbirinin bilmediği yöntem.
Yazı
Zeytin üreticisi sorununu nasıl sıralıyor?
İzmir'de 64 üreticiyle yüz yüze anket: girdi maliyeti, 45 dekarlık ortalama işletme, sulanmayan arazi ve ölçekle artan kooperatif üyeliği.
Yazı
Kilis: örgütlenme çözüldü, toprak çözülmedi
Kilis, Güneydoğu'da zeytinciliğin kurumsal işini bitiren tek yer: birlik, entegre tesis, coğrafi işaret, 310.704 dekar. Ama 49 toprak örneğinin %100'ünde demir noksan, %89,6'sında organik madde %2'nin altında.
Yazı
Mut'ta zeytinyağı işletmeleri: bir saha araştırması
Türkiye zeytin üretiminin %4'ünden fazlası Mut'tan çıkıyor. 14 işletmeyle yapılan 2025 tarihli görüşmede sorun sıralamasının en altında hammadde kalitesi var. İhracat isteyen 8 işletmenin 8'inin de sitesi tek dilli.
Yazı
Sofralık zeytin sektörü: 461 kayıtlı, 8.000 kayıt dışı
Türkiye sofralık zeytinde dünya birincisi oldu, 2024-25'te 255,3 milyon dolarla rekor kırdı ve 117 ülkeye sattı. Ama sektörün yirmide biri kayıtlı. Denetlenemeyen bir yapıda kalite nasıl güvenceye alınır?
Yazı
Zeytin kaç dereceye dayanır?
İdeal 15-20 °C, üst sınır 40 °C (sulama şartıyla), alt sınır -7 °C. Sıcaklık eşikleri, soğuklama gereksinimi ve dört çeşide sıkışmış üretimin iklim riski.
Yazı
Karasu ve pirina: zeytinyağının atık sorunu
1,5-2 milyon ton dane işlenince 1 milyon ton karasu ve 1 milyon ton pirina çıkıyor. Atık mı, kaynak mı?
Yazı
Alternans: bir yıl var, bir yıl yok
Zeytinyağı üretimi 40 bin tondan 200 bin tona çıkabiliyor. Alternans neden olur, fiyatı ve ihracatı nasıl kırar, genliği nasıl azaltılır?
Yazı
Türkiye zeytinciliğinin yapısal sorunları
157 milyon ağaç ama dünya üretiminin %5'i: düşük verim, yaşlı ağaç, hasat mekanizasyonu, veri eksikliği, destek farkı ve kayıt dışılık.
Yazı
Zeytinlik ve madencilik: 3573'ten 7554'e mevzuatın kaydı
Zeytinlikleri madenciliğe açan düzenlemelerin tarih tarih kaydı: 3573 sayılı Kanun'un 20. maddesi, 1 Mart 2022 yönetmeliği ve Danıştay'ın iptali, 24 Temmuz 2025'te yürürlüğe giren 7554 sayılı Kanun. Etki tahminleri ülke toplamıyla karşılaştırıldı, dolaşan bir rakam doğrulandı.
Yazı
Marmarabirlik alım fiyatları: Marmara'da üreticinin eline geçen para
2025/2026 sezonu: sofralıkta 18 dane 160 ₺, 41 dane 55 ₺, yağlık 53 ₺. İrilik farkı fiyatı 2,9 kat değiştiriyor; piyasa 28 baremde dururken birlik 41'e kadar alıyor.
Yazı
Bahçe kenarında yakılan enerji: zeytin budama artığı
Bir zeytin ağacı yılda 33,6 kilo dal veriyor. 177,8 milyon ağaçla çarpınca yılda 6 milyon ton artık ve 54,11 PJ enerji çıkıyor — 1,57 milyar m³ doğal gaz eşdeğeri.
Yazı
İklim değişikliği ve zeytin: ağaç yaşar ama ürün verir mi?
Zeytin kurağa dayanıklı ama dar aralıklarda çalışır. Türkiye zeytinliklerinin %85'i susuz, %75'i dağlık kır arazisinde.
Yazı
Osmanlı'da zeytinyağı ticareti: alıcı İngiltere, fiyatı rekolte belirliyordu
1889'da 25.627 ton ihracat, ton 23,54 lira; 1882'de 9.022 ton, ton 42,89 lira. Rekolte-fiyat ters ilişkisi bir asır önce de aynıydı.
Yazı
Güneydoğu'nun isimsiz zeytinleri: Mardin, Şırnak ve tozlayıcı meselesi
Kumçatı ve Derik genotipleri et oranında Ayvalık ve Gemlik'i geçiyor. Yuvarlak halhalı ise kendi tozuyla %0,43 meyve tutuyor.
Yazı
Bir kilo zeytin kaça mal oluyor? Ege'de 152 işletmenin masraf dökümü
Masrafın %37,70'i arazi kirası, %16,90'ı hasat. Sofralıkta işleme masrafının %73'ü fire; zeytinyağı masrafının %94'ü zeytinin kendisi.
Yazı
Dekara 20 ağaç mı, 250 mi? Sık dikim tartışması
Türkiye'de dekara 15-25 ağaç, dünyada süper sıkta 200-300. Yatırım 15 yıl yerine 8 yılda dönüyor — ama en kârlı sıklık en yükseği değil.
Yazı
Sızma ile riviera arasındaki fark toptanda sadece %4
Natürel sızma, yemeklik yağdan toptanda yalnız %4-23 pahalı; yedi yıl ortalaması %13. Raftaki fark ambalajdan geliyor.
Yazı
Altı kat mıydı? Sofralık makasın yedi yılı
Sofralık zeytin yağlığın kaç katı? Yedi yılda oran 1,43 ile 3,46 arasında gezindi ama hiç 1'in altına inmedi.
Yazı
Kalibre ekonomisi: dane iriliği fiyatı nasıl üçe katlıyor?
Kalibre 18'de 160 TL, kalibre 41'de 55 TL. Dane iriliği doğrudan fiyattır — ve kooperatif borsa ortalamasının %16 üstünde ödüyor.
Yazı
Zeytinyağının gerçek fiyatı: enflasyondan arındırılmış hesap
Lira fiyatı 11,5 kat arttı, enflasyon 7,6 kat. Gerçek artış 1,56 kat — ve euro bazlı hesabı doğruluyor.
Yazı
Oleoturizm: zeytinlikten gelen ikinci gelir
Zeytinyağı turizmi nedir, hangi ülkelerde nasıl işliyor, Türkiye'de neden gelişmedi? Akademik kaynakla oleoturizm.
Yazı
Aynı zeytin, altı kat fiyat: sofralığın sessiz üstünlüğü
Aynı ağacın meyvesi sofralığa gidince yağlığın kaç katı ediyor? Yedi yıllık borsa verisiyle ölçülmüş oran: 1,43 ile 3,46 arası.
Yazı
Ağaçtan rafa: zeytinyağında değer zinciri, altı durak
Ağaçtaki zeytinden raftaki şişeye: her aşamada fiyat kaç katına çıkıyor, katma değer nerede kalıyor?
Yazı
25 tescil, dünyada dördüncüyüz — peki ne işe yarıyor?
Türkiye 25 zeytinyağı coğrafi işaretiyle dördüncü sırada. Ama ihracatın kilosu 3,17 dolar — ürün hâlâ emtia gibi fiyatlanıyor.
Yazı
Endülüs'te yağmur, Aydın'da fiyat: İspanya'nın kuraklığı Türkiye'yi nasıl belirledi
İspanya dünya zeytinyağının %40'ını üretiyor. 2022/23'te üretimi yarıya düştü; Türkiye'de euro fiyatı 2,70'ten 6,95'e çıktı.
Yazı
Zeytinliği kesmek: 10 yıllık bir kararın aritmetiği
Zeytinliği söküp başka ürüne geçmenin on yıllık maliyeti: kuruluş, verime yatma süresi ve vazgeçilen gelir, dekar başına.
Yazı
Zeytinyağı 13,5 katına mı çıktı, 1,6 katına mı?
Lira cinsinden 13,5 kat, euro cinsinden 1,6 kat. Aynı 1.257 tescil, her biri kendi gününün ECB kuruyla çevrildi.
Yazı
İhracatımızın üçte ikisi sofralık zeytin: 260 milyon dolarlık tablo
2025-2026'da ihracatın %66'sı sofralık zeytin, %27'si zeytinyağı. Ortalama birim değer 3,17 $/kg — katma değer ambalajın içinde.
Yazı
Erken hasat: pahalı mı, değerli mi? Randımanın aritmetiği
Randıman %18'in altına inince hammadde maliyeti dökme satış fiyatını geçiyor. Erken hasat yağı için gereken prim: %43.
Yazı
Borsa hacmi rekolte değildir: 2023 rekoru neyin rekoruydu?
2023'te 10.597 ton tescil edildi, ertesi sezon 3.227 tona indi. Rekolte çöküşü mü kanal değişimi mi? Veri ikisini ayırt etmiyor.
Yazı
Türkiye ucuz zeytinyağı ülkesi mi? Avrupa ile 14 aylık karşılaştırma
Türkiye ve Avrupa zeytinyağı fiyatları aynı para biriminde karşılaştırıldı. Fark ne kadar, sebebi kur mu piyasa mı?
Yazı
Zeytinden yağa: fiyat makası 2019-2026
Zeytinin kilosu ile zeytinyağının kilosu arasındaki makas, borsa tescilleriyle ölçüldü. Makas neden açılıyor, kim kazanıyor?