Kuzey Ege Zeytinyağları: kodeksten daha katı bir tescil
Tek ilçenin değil, on yörenin işareti — ve alışılmışın tersine ulusal standarttan daha dar sınırlar koyuyor: peroksit, FAEE, mumsu madde ve K270'te kodeksin altında.

Bu tescil iki bakımdan diğerlerinden ayrılıyor. Birincisi mahreç işareti — menşe adı değil. İkincisi, koyduğu kalite sınırlarının bir kısmı Türk Gıda Kodeksi'nden daha katı.
İkincisi alışılmış bir şey değil ve yazının asıl konusu o.
Künye
| Tescil no | 392 |
| Tescil tarihi | 14.11.2018 |
| Başvuru | C2016/111 · 16.12.2016 |
| Tür | Mahreç işareti |
| Tescil ettiren | S.S. Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Tarım Satış Kooperatifleri Birliği |
Mahreç işareti ne demek
Menşe adında ürünün bütün aşamaları tanımlı coğrafyada gerçekleşir. Mahreç işaretinde ise en az bir aşama orada olur, gerisi dışarıda olabilir. Yani mahreç daha esnek bir taahhüt. Aradaki farkı ayrıntısıyla anlatmıştık.
Bu yüzden Kuzey Ege, Ayvalık Zeytinyağı gibi tek ilçeye bağlı değil.
Coğrafi sınır: on yöre
Belge sınırı Kazdağları ve Madra ile çevrelenen bölge olarak tanımlıyor ve yerleşimleri tek tek sayıyor:
Ezine · Ayvacık (Küçükkuyu) · Edremit (Altınoluk) · Havran · Burhaniye · Gömeç · Ayvalık (Altınova) · Dikili · Bergama (Zeytindağ) · Aliağa (Şakran)
Çanakkale'den İzmir'e uzanan bir şerit. Ortak paydası idari değil topografik: iki dağ silsilesinin arasında kalmak.
Tek çeşit
Ürün, orijinin Edremit olduğu bilinen Ayvalık (Edremit Yağlık) çeşidinden elde edilen natürel sızma zeytinyağı. Çeşidin kendisi için: Ayvalık (Edremit) zeytini.
Kodeksten katı olan sınırlar
Belgenin en dikkat çekici tarafı bu. Tescil, ulusal standardın izin verdiğinden daha dar aralıklar koyuyor:
| Ölçüt | Kuzey Ege sınırı | Gıda Kodeksi sınırı |
|---|---|---|
| Peroksit değeri (meq O₂/kg) | ≤ 18 | ≤ 20 |
| K270 | ≤ 0,2 | ≤ 0,22 |
| Yağ asidi etil esterleri (mg/kg) | ≤ 25 | ≤ 35 |
| Mumsu maddeler (mg/kg) | ≤ 100 | ≤ 150 |
| Oleik asit (%) | ≥ 69 | 55 – 83 |
Son satır özellikle keskin: kodeks oleik asit için 55-83 gibi geniş bir aralık tanırken, tescil en az %69 diyor. Yani kodekse uyan pek çok yağ bu işareti taşıyamaz.
Bir de kodekste karşılığı olmayan bir şart var: alfa tokoferol en az 150 mg/kg. Alfa tokoferol E vitamininin ana biçimi ve yağın oksidatif dayanıklılığına katkı verir.
Serbest asitlik ise natürel sızma tavanında: ≤%0,8.
Duyusal profil
Belge meyvemsilik için bir liste veriyor: badem, elma, çiçekler, çimen, yeşil, yeşilimsi meyvemsi, zeytin yaprağı, olgun meyvemsi, yumuşak meyvemsi ve domates. Bunlardan en az biri düşük (<3,0) ya da orta (<5,0-5,5) şiddette bulunmalı.
Acılık ve yakıcılık düşük-orta (<4,0). Ve belgenin kendi ifadesiyle yağ "hafif akıcı ve genel olarak su gibi" bir karakteristik hisse sahip.
Bu son tanım ilginç: çoğu tescil yoğunluk över, bu belge akıcılığı ayırt edici sayıyor.
Kısaca
Kuzey Ege Zeytinyağları, iki dağ arasındaki on yörede yetişen tek bir çeşidin yağına verilen mahreç işareti. Ayırt edici yanı coğrafyadan çok eşiklerde: peroksit, FAEE, mumsu madde ve K270'te ulusal standardın altında, oleik asitte ise belirgin üstünde.
Yani bu işaret "buradan geldi" demiyor yalnızca — "şu çizginin üstünde" diyor.
Kaynak: Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaret Tescil Belgesi No 392 — Kuzey Ege Zeytinyağları.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Sızma, Natürel, Riviera: Zeytinyağı Çeşitleri Arasındaki Fark
Şişenin üzerindeki 'natürel sızma', 'riviera' ve 'rafine' ne anlama geliyor? Aradaki fark üretim yönteminde ve asit oranında.
Yazı
Milas Zeytinyağı: MÖ 2000'e tarihlenen pres yatağı
Avrupa Birliği'nde de tescilli. Belgenin arkeolojik dayanağı Pilavtepe'de kayaya oyulmuş bir pres yatağı — dört bin yıllık.
Yazı
Zeytinyağı Nasıl Saklanır?
Işık, ısı, hava ve zaman — zeytinyağının dört düşmanı. Mutfakta ocağın yanında duran şişe neden yanlış?
Yazı
Ayvalık Zeytinyağı menşe adı: belgedeki kimyasal profil
2007'de tescillendi. Belgede yağ asidi, sterol ve fenolik bileşen tabloları var — hangi aralıkta olursa Ayvalık Zeytinyağı sayıldığı sayıyla yazılı.