Soma Zeytinyağı: linyit havzasında serin iklimin verime etkisi
2023 tescili. Ortalama sıcaklık 15,3 °C; belge bu görece serinliği verimin 796 kg/da'ya çıkmasına bağlıyor. Serbest asitlik 0,18-0,55.
Zeytin sıcak sever, ama çok sıcak sevmez. Soma Zeytinyağı'nın belgesi bu dengeyi rakamla kuruyor: ilçenin görece serin olması verimi yukarı çekiyor.
Künye
| Tescil no | 1436 |
| Tescil tarihi | 04.08.2023 |
| Koruma başlangıcı | 30.07.2021 |
| Tür | Mahreç işareti |
| Tescil ettiren | Soma Kaymakamlığı |
| Coğrafi sınır | Manisa ili Soma ilçesi |
| Çeşitler | Edremit Yağlık ve Gemlik |
İklim ve verim
| Ölçüm | Değer |
|---|---|
| Yıllık yağış | 652,4 mm |
| Yıllık ortalama sıcaklık | 15,3 °C |
| Verim | 796,22 kg/da'ya kadar |
Belgenin kurduğu bağ açık: sıcaklığın nispeten düşük olması, düşük sıcaklıklara dayanıklı Edremit Yağlık ve Gemlik çeşitlerinin veriminin 796,22 kg/da'ya kadar çıkmasını sağlıyor.
Soma yarı nemli Akdeniz iklimindedir: kışları ılık, yazları sıcak ve kurak. Yağış zeytin için yeterli düzeyde.
Meyve ölçümleri
Belge iki sütun veriyor (iki çeşit için):
| Ölçüt | I | II |
|---|---|---|
| Meyve boyu (mm) | 15,78 – 21,15 | 20,66 – 21,21 |
| Meyve eni (mm) | 15,16 – 16,98 | 16,62 – 16,94 |
| Meyve eti ağırlığı (g) | 2,52 – 3,44 | 3,03 – 3,54 |
| Meyve eti oranı (%) | 79,71 – 81,75 | 82,03 – 83,49 |
| Et/çekirdek oranı | 4,02 – 4,82 | 4,66 – 5,38 |
| 100 grama giren dane | 25,88 – 32,69 | 25,46 – 28,41 |
| Yağ miktarı (%) | 22,4 – 27,5 | 25,5 – 33,2 |
Yağın özellikleri
| Ölçüt | Değer |
|---|---|
| Serbest asitlik | 0,18 – 0,55 |
| Peroksit | 3,20 – 8,70 meq/kg |
| E232 | 1,20 – 2,14 |
| E270 | 0 – 0,13 |
| Delta E | 0,001 – 0,003 |
| Toplam biyofenol | 163 – 229 mg/kg |
Peroksit 3,20-8,70 çok düşük; kodeks tavanı 20. Serbest asitliğin 0,18'e kadar inebilmesi de taze ve hızlı işlenmiş yağın işareti.
Kısaca
Soma Zeytinyağı, iklimin verimle ilişkisini rakamla kuran bir tescil: 15,3 °C ortalama sıcaklık, soğuğa dayanıklı iki çeşit ve 796 kg/da'ya varan verim. Yağ tarafında da düşük asitlik ve düşük peroksit öne çıkıyor.
Belgenin bağladığı ölçütler
Tescil yalnız adı korumuyor, ürünü sayıyla tanımlıyor:
| Ölçüt | Belgedeki değer |
|---|---|
| Peroksit değeri | 3,20 meq O₂/kg (en çok) |
Denetim. Üyeler: Orman Müdürlüğünden ve Soma Ticaret ve Sanayi Odası. Sonuçlar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanıp Türk Patent ve Marka Kurumu'na sunulur.
Belgedeki üretim adımları
Tescil, üretimi adım adım tarif ediyor. Belgenin kendi sıralaması:
1. Zeytin hasadı — Hasat olgunluğuna gelen zeytin taneleri; makine veya elle meyveye hasar vermeyecek şekilde hasat edilerek toprakla temas etmeden toplanır ve gıda ile temasa uygun, plastik kasalarda, hava alacak şekilde işletmeye getirilir.
2. Zeytinlerin temizlenmesi — Zeytinler; yaprak, toz, toprak, çakıl taşı vb.
3. Zeytinlerin kırılması ve ezilmesi — Zeytinler, kırıcı üniteler ile kırılır, parçalanır.
4. Zeytin hamurundan yağın ekstraksiyonu — Ekstraksiyon, aşağıdaki metotlardan birisiyle gerçekleştirilir.
5. Karasuyun zeytinyağından ayrılması — Soma Zeytinyağının yoğunluk farkına dayanan santrifüjleme işlemi ile faz ayrımı yapılır.
6. Depolama ve ambalajlama — Soma Zeytinyağı konik dipli, kolay temizlenebilir, genelde seviye kontrollü ve numune almaya uygun olan paslanmaz çelik veya krom nikel kaplı tanklarda, inert gaz veya yüzer kapak sistemlerle depolanır.
Bu sıralamanın bağlayıcı olması, coğrafi işaretin markadan farkını gösteriyor: marka kimin ürettiğini söyler, coğrafi işaret nasıl üretileceğini de yazar.
Manisa zeytinciliği içinde yeri
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Dane üretimi | 623.493 ton |
| — yağlık | 411.412 ton |
| — sofralık | 212.081 ton |
| Zeytinyağı üretimi | 64.292 ton |
| Ağaç sayısı | 24.982 bin |
| Ağaç başına verim | 25.0 kg |
İlde yağlık ve sofralık üretim birbirine yakın (%66 yağlık); tek yöne kilitlenmemiş bir üretim yapısı.
Kaynak: Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaret Tescil Belgesi No 1436 — Soma Zeytinyağı.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Güney Ege Zeytinyağları: üç il, otuz üç ilçelik menşe adı
Tescil no 79, 2004'te Resmî Gazete'de ilan edildi ve İzmir, Aydın, Muğla'da otuz üçten fazla ilçeyi kapsıyor. Gerekçesi idari değil çeşide dayalı: bölge Türkiye'nin Memecik ağaç varlığının neredeyse tamamını barındırıyor.
Yazı
Riviera zeytinyağı nedir? Sızmadan farkı ve etiketteki karşılığı
Riviera, zeytinyağının bir kalitesi değil, iki farklı yağın karışımının adı: rafine edilmiş zeytinyağı ile doğrudan tüketime uygun natürel zeytinyağı. Türk Gıda Kodeksi'ne göre serbest asitliği en çok 1,0, peroksit değeri en çok 15. Rafinasyonun neyi aldığı, etiketin ne söylemek zorunda olduğu ve kızartma tartışmasının doğru cevabı.
Yazı
Zeytinyağı tadımı: kusurlar ve olumlu özellikler
Sızma olmak için laboratuvar yetmez, tadım panelinden de geçmek gerekir. Panelin puanladığı üç olumlu özellik, standarttaki altı kusur ve her birinin üretimde nereye işaret ettiği.
Yazı
Burhaniye Zeytinyağı: Adramytteion kazılarının kanıtladığı iki bin yıl
2021 tescili. Belge yörede zeytinciliğin 2000 yıllık geçmişini antik kent kazısına dayandırıyor; erken ve olgun hasat için ayrı duyusal eşikler koyuyor.