Edincik Su Zeytinyağı: denizin yavaşlattığı olgunlaşma
2024 tescili. Belge aroma yoğunluğunu tek nedene bağlıyor: Erdek körfezine yakın zeytinler yavaş gelişip geç olgunlaşıyor.
Suyu yüksek, sofralığa giden bir çeşitten yağ tescili beklenmez. Edincik Su Zeytinyağı bunu bir coğrafya gerekçesiyle kuruyor.
Künye
| Tescil no | 1595 |
| Tescil tarihi | 03.06.2024 |
| Başvuru | C2022/000026 · 10.02.2022 |
| Tür | Menşe adı |
| Tescil ettiren | Bandırma Ticaret Odası |
| Coğrafi sınır | Balıkesir ili Bandırma ilçesi |
| Çeşit | Edincik Su |
Denizin etkisi
Belgenin kurduğu bağ:

t; Erdek körfezine yakın bölgelerde yer alan zeytinler, denizin oluşturduğu ılık etki ve yağış getiren rüzgârla birlikte yavaş gelişir ve geç olgunlaşır. Bu sebepten aroma bileşenleri daha fazla ve yoğun bir şekilde sentezlenir.
Yavaş olgunlaşma, aroma bileşenlerinin birikmesi için daha uzun süre demek. Aynı mantık Milas Yağlı Zeytini belgesinde de var — orada susuz yetiştirme, burada denizin ılıman etkisi.
Tanım
Oda sıcaklığında berrak, hafif akışkan; rengi yeşilden sarıya değişen, meyvemsiliği yüksek natürel sızma zeytinyağı.
Acılık ve yakıcılık hasat zamanına göre değişiyor:
| Hasat | Acılık ve yakıcılık |
|---|---|
| Erken | daha yüksek |
| Geç | orta şiddette |
Aynı yörenin iki tescili
Bandırma Ticaret Odası aynı çeşidin hem sofralığını hem yağını tescil ettirmiş: Edincik Zeytini (1556) ve bu yağ (1595). Su içeriği yüksek bir çeşidin iki farklı yöne gitmesi ilginç bir örnek — sofralıkta su avantaj, yağda dezavantajdır; belge yağ tarafını aromayla savunuyor.
Belgenin bağladığı ölçütler
Tescil yalnız adı korumuyor, ürünü sayıyla tanımlıyor:
| Ölçüt | Belgedeki değer |
|---|---|
| Serbest asitlik (oleik asit) | en fazla %0,8 |
Serbest asitlik sınırı %0,8 — natürel sızma zeytinyağı için kodeksin üst sınırı. Tescil burada kodeksi tekrar ediyor; ayırt edici olan asitlik değil, aşağıdaki diğer ölçütler.
Denetim. Üyeler: Bandırma Ticaret Odası, Bandırma İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bandırma Ticaret Borsası, Bandırma Ziraat Odası. Sonuçlar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanıp Türk Patent ve Marka Kurumu'na sunulur.
Belgedeki üretim adımları
Tescil, üretimi adım adım tarif ediyor. Belgenin kendi sıralaması:
1. Zeytinlerin taşınması ve depolanması — Zeytinlerin fabrikalara taşınması gıda ile temasa ve havalandırmaya uygun plastik kasalar ile yapılır.
2. Zeytinlerin temizlenmesi ve yıkanması — Hasat sonrası zeytinlerde mevcut olabilecek ince dal, toprak, toz, taş ve diğer bitkisel materyaller gibi yabancı maddeler hava akımı ve basınçlı su (içilebilir nitelikte) sirkülasyonu ile ayıklanır.
3. Zeytinlerin kırılması — Kırma işlemi, meyvenin kırılarak yağ fazının ayrılacağı hamurun elde edilmesi işlemidir.
4. Zeytinlerin yoğrulması — Kırıcıdan çıkan zeytin hamuru yoğurucuya aktarılır ve burada hamurun bünyesinde yer alan küçük yağ damlacıklarının birleşerek büyümesi sağlanır.
5. Sıvı ve katı fazın ayrılması — Zeytin hamuru içindeki katı ve sıvı fazların yoğunluklarına göre ayrımını sağlayan yatay santrifüj dekantörleri, merkezkaç kuvveti ile faz ayrımı yapar ve zeytin hamurundan sürekli olarak yağ çıkarır.
6. Karasuyun zeytinyağından ayrılması — Santrifüj sistemi ile elde edilen yağ-karasu karışımındaki karasuyun ayrılması için separatör (dikey santrifüj dekantörü) kullanılır.
7. Zeytinyağının depolanması — Edincik Su Zeytinyağının depolanmasında genellikle paslanmaz çelik veya krom nikel kaplı tanklar kullanılır.
8. Zeytinyağının ambalajlanması ve etiketlenmesi — Ambalajlama için, tercihen laklı teneke veya amber/yeşil renkli cam şişe kullanılır.
Bu sıralamanın bağlayıcı olması, coğrafi işaretin markadan farkını gösteriyor: marka kimin ürettiğini söyler, coğrafi işaret nasıl üretileceğini de yazar.
Çeşidin ölçülmüş künyesi
Tescil bir yere veriliyor, ama tanımın dayandığı çeşidin ölçülebilir değerleri var:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Meyve ağırlığı | 2,5-6 g |
| 1 kg’daki tane sayısı | 200 |
| Et oranı | %89 |
| Yağ oranı | %17 |
| Ana kullanım | siyah sofralık |
| Meyve boyu | 22 mm |
| Meyve eni | 18 mm |
| Sofralık sıralamasındaki yeri | ilk dokuz |
| Yöre | Balıkesir · Bandırma · Edincik |
Yağ oranı %17-17 ile orta bantta; verim tek başına değil, aroma ile birlikte anlam kazanıyor.
Balıkesir zeytinciliği içinde yeri
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Dane üretimi | 314.189 ton |
| — yağlık | 268.283 ton |
| — sofralık | 45.905 ton |
| Zeytinyağı üretimi | 47.618 ton |
| Ağaç sayısı | 11.345 bin |
| Ağaç başına verim | 27.7 kg |
İlin danesinin %85'i yağlık. Tescilin yağ üzerine kurulmuş olması, ilin üretim yapısıyla örtüşüyor.
Kaynak: Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaret Tescil Belgesi No 1595 — Edincik Su Zeytinyağı.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
✍️ Bu yazıyı kim hazırladı
Zeytin.NET Editör Masası tarafından hazırlandı. Sayfadaki rakamlar adı belirtilen kaynaklardan geliyor — TÜİK, Uluslararası Zeytin Konseyi, ticaret borsaları ve akademik çalışmalar — ve her sayfa kendi kaynağını yazar.
🫒 Bu yazı işine yaradıysa
Zeytin.NET tek kişilik emekle yürüyor ve reklam geliri dışında bağımsız. Sunucu ve veri maliyetlerine destek olabilirsin.
Hedef: 10 destekçi — sunucu ve alan adı maliyetini karşılamaya yeter.
İlgili içerikler
Yazı
Bayramiç Zeytinyağı: aroma bileşenleri yüzdeyle tanımlı
2022 tescili. Belge aromayı sıfatla değil bileşenle tanımlıyor: hekzanal %36,15, E-2-hekzenal %26,14. İyot sayısı 80-93.
Yazı
Zeytinyağı analiz raporu nasıl okunur? Asitlik, peroksit, K232, K270 ve ΔK
Laboratuvardan gelen zeytinyağı analiz raporunda yan yana dizilen sayılar ilk bakışta anlaşılmaz görünür. Serbest asitlik, peroksit değeri, K232, K270, ΔK, etil esterler ve duyusal analiz ne ölçer, sızma ve natürel sınıf için sınırlar nedir, bir rapor örnek üzerinden nasıl yorumlanır?
Yazı
İlk sıkım zeytinyağı ne demek?
"İlk sıkım" tek başına mevzuatta tanımlı bir ifade değildir. Türk Gıda Kodeksi'nde tanımlı olan iki ifade var — "ilk soğuk baskı" ve "soğuk sıkım" — ve ikisi farklı üretim yöntemini anlatır. Tebliğin tam metniyle, aradaki farkın ne olduğunu ve etikette asıl neye bakılması gerektiğini anlatıyoruz.
Yazı
Zeytinyağında Hile ve Tağşiş: Nasıl Yapılır, Nasıl Anlaşılır?
Tohum yağı karıştırma, rafine yağı sızma diye satma, yumuşak deodorizasyon… Hilenin ekonomisi, laboratuvar yöntemleri ve işe yaramayan ev testleri.