Bağımsızlık ve destek politikası

Zeytin.NET, hiçbir üretici, marka, kooperatif, birlik ya da ticari kuruluşa bağlı değildir. Bu sayfa, o bağımsızlığın pratikte ne anlama geldiğini ve hangi tür desteği hangi koşulla kabul ettiğimizi yazar.

Bunu yayınlıyoruz çünkü bağımsızlık iddia edilerek değil, sınırları yazılarak korunur.

Temel kural

Ödeyen, ne yazacağımızı belirleyemez.

Bu cümlenin pratik karşılığı şudur: bir kurum bize para verdiğinde ya da veri sağladığında, karşılığında aldığı şey görünürlük ya da atıftır — bir yazının içeriği, bir analizin sonucu ya da bir rakamın nasıl yorumlanacağı değildir.

Ne yaparız

Kendi verimizi toplarız. Fiyat serileri ticaret borsalarının açık tescil kayıtlarından derlenir; kur verileri Avrupa Merkez Bankası'ndan, Avrupa üretici fiyatları Avrupa Komisyonu'ndan, dünya üretim rakamları Uluslararası Zeytin Konseyi'nden, fiyat endeksi Eurostat'tan alınır. Hepsi açık kaynaktır ve ham veri indirilebilir.

Her rakamın kaynağını yazarız. Yazının içinde, künyesiyle.

Ölçemediğimizi söyleriz. Perakende fiyat serimiz yok ve bunu her ilgili yazıda belirtiyoruz. Elimizde olmayan veriyi tahminle doldurmayız.

Hesabı tekrarlanabilir bırakırız. Yöntemi yazarız, ham veriyi veririz. Farklı sonuç bulan bize yazabilir.

Ne yapmayız

• Ürün sıralaması yapmayız. "En iyi zeytinyağı" listesi yayınlamayız.
• Marka değerlendirmesi satmayız. Hiçbir ürün, ödeme karşılığı olumlu ya da olumsuz değerlendirilmez.
• Sahte puan üretmeyiz. Yıldız değerlendirmeleri yalnızca gerçek okuyucu oylarından oluşur; oy yoksa şema da yazılmaz.
• Analiz sayfalarına reklam koymayız. Fiyat ve piyasa analizlerinin bulunduğu sayfalarda sponsor içeriği görünmez.
• Veriyi kimseye önceden vermeyiz. Sponsor da olsa, kurum da olsa, hiç kimse bir analizi yayımlanmadan önce göremez.

Kabul ettiğimiz destek biçimleri

1. Veri ortaklığı

En çok değer verdiğimiz destek biçimi budur ve para içermez.

Kooperatifler, üretici birlikleri, borsalar, üniversiteler ve araştırma kurumları bize veri sağlayabilir: rekolte tahminleri, stok bildirimleri, işletme maliyetleri, perakende fiyat serileri, çeşit denemeleri.

Karşılığında yaptığımız şey: veriyi kaynağıyla birlikte yayınlamak ve kurumu atıfla anmak. Veriyi sağlayan kurum, o veriden çıkan sonucu belirleyemez — rakam kendi sonucunu üretir.

Sitede bugün ölçemediğimiz her şey — raf fiyatı, stok, il bazında üretim — bu yolla açılabilir.

2. Kurumsal veri erişimi

Ham veri her zaman herkese açık ve ücretsiz kalır. CSV indirmesi kapatılmaz.

Kurumsal kullanıcılara sunulabilecek şey veriler değil, erişim kolaylığıdır: programatik erişim, düzenli rapor, özel kesitler, teknik destek. Satılan şey verinin kendisi değil, hizmettir.

Bu, içeriği etkilemez çünkü aynı veri zaten kamuya açıktır.

3. Sponsorluk

Sponsorluk kabul edilebilir, ancak şu kurallarla:

• Sponsorlu içerik açıkça etiketlenir ve bağlantıları `rel="sponsored"` taşır.
• Sponsor içeriği analiz serisine karışmaz; ayrı durur.
• Fiyat ve piyasa analizi sayfalarında sponsor görünmez.
• Sponsor, yayımlanmamış hiçbir içeriği göremez ve hiçbir yazının içeriğine müdahale edemez.
• Sponsor listesi bu sayfada açık tutulur.

4. Reklam

Ölçüt reklamverenin kim olduğu değil, okuyucunun tarayıcısında ne çalıştığıdır. Üç şart:

1. Tarayıcıda kod çalışmaz. Reklam sunucu tarafında alınır ve düz HTML olarak basılır. JavaScript, iframe ya da dışarıdan yüklenen betik kabul edilmez.

2. Okuyucu izlenmez. Çerez, parmak izi, üçüncü tarafa giden istek yoktur; reklam görselleri de kendi alan adımızdan sunulur ki ziyaretçinin IP'si reklam sunucusuna hiç ulaşmasın.

3. Reklam açıkça ayırt edilir. Etiketi görünür, bağlantısı `rel="sponsored"` taşır, editoryal içerikle karışmaz.

Bu şartları sağlayan otomatik ağ da kabul edilir, doğrudan reklamveren de. Sunucudan sunucuya çalışan ağlar vardır — reklamı bizim sunucumuz çeker, sayfayı biz basarız; okuyucunun tarayıcısı reklam ağını hiç görmez.

Bu şartları sağlamayan hiçbir ağ kullanılmaz. AdSense bunlardan biridir: çalışması için tarayıcıda JavaScript gerektirir, reklamı okuyucuyu izleyerek seçer ve 11 KB'lık bir sayfayı megabaytlara çıkarır. Sitenin AdSense onayı vardır; kullanmama kararı bilinçlidir.

Bu sayfanın önceki sürümünde otomatik ağların "bağımsızlık açısından en yansız gelir biçimi" olduğu yazıyordu. Ölçütü değiştirdik: yansızlık reklamvereni seçmemekle değil, okuyucuyu korumakla ölçülür. Reklamverenin kim olduğunu bilmemek tarafsızlık değil sorumsuzluktur; zeytinyağında tağşiş satan bir markanın reklamı sayfamızda çıkarsa "biz seçmedik" savunmasının okur nezdinde hiçbir değeri yoktur.

Reklam, giriş ve kayıt sayfalarında, hukuki metinlerde ve fiyat/piyasa analizi sayfalarında hiçbir koşulda gösterilmez.

5. Doğrudan okuyucu desteği

Okuyucular siteye doğrudan destek olabilir: kreosus.com/zeytinnet

Aylık ya da tek seferlik, istenilen tutarda. Bize kayıt olmak, e-posta adresi vermek ya da herhangi bir bilgi paylaşmak gerekmez; bağlantı Kreosus'a götürür, geri kalanı orada kalır.

Destekçiler ne kazanır? Hiçbir şey — bilerek. Destekçiye özel yazı, erken erişim, indirilebilir dosya ya da kapalı bölüm açmıyoruz. Sitenin tek değeri içeriğinin tamamen açık olması; kapalı bir bölüm açtığımız gün onu bozmuş oluruz.

Destek içeriği etkilemez. Destekçilerin yazıların konusu, içeriği ya da sonucu üzerinde hiçbir etkisi yoktur. Bu, sayfanın başındaki temel kuralın aynısıdır: ödeyen, ne yazacağımızı belirleyemez.

Destek şu kalemlere gider: sunucu, alan adı, ücretli veri servisleri ve elle veri çıkarmaya harcanan zaman. Son madde sanıldığından büyük — Marmara'nın 2019–2022 fiyat tarihçesi, Gemlik Ticaret Borsası'nın kırk aylık bülteninin tek tek ayrıştırılmasıyla üretildi.

Destek veremiyorsanız da katkı yollarınız var: yararlı bulduğunuz sayfayı paylaşın, bir hata görürseniz haber verin, beslemelere abone olun. Sitede yanlış bir rakam bulmanız bize verilebilecek en değerli katkıdır.

Teknik olarak ne yapıyoruz

Bağımsızlık yalnız gelir modelinde değil, sayfanın kendisinde de ölçülür. Bu sitede:

• Tek satır JavaScript yok. Hesaplayıcılar dahil her şey sunucuda çalışır; sayfada çalışan kod yoktur. (Tek istisna radyo sayfasındaki oynatıcıdır: ses açma-kapama ve seviye için.)
• İzleyici, reklam kodu ve takip çerezi yok. Google Analytics, Tag Manager, Meta pikseli, Hotjar, Clarity, Matomo, Plausible — hiçbiri yok.
• Ziyaret sayımı kendi sunucumuzda. IP saklanmaz; ziyaretçi, günlük değişen bir tuzla özetlenip geri döndürülemez hâle getirilir. Bu özet kimseyle paylaşılmaz.
• Ölçülen değerler: ana sayfanın HTML'i ~11 KB, stil dosyası ~17 KB, sunucu yanıt süresi ~0,17 saniye.

Bunlar iddia değil, ölçüm. Sayfanın kaynağını görüntüleyip doğrulayabilirsiniz.

Çıkar çatışması

Bir yazının konusu, bize veri sağlayan ya da destek veren bir kurumu doğrudan ilgilendiriyorsa, bu yazının içinde belirtilir.

Bir kurum bize veri sağlıyor diye o kurumu eleştiren bir bulguyu yayınlamaktan kaçınmayız. Böyle bir durumda seçim, veriyi kaybetmek pahasına bulguyu yayınlamaktır.

Şu anki durum

Bu sayfanın yazıldığı tarih itibarıyla:

• Sponsor: yok
• Veri ortaklığı: yok
• Reklam: yok · AdSense onayı var, bilinçli olarak kullanılmıyor
• Bağlı olduğumuz ticari kuruluş: yok
• Okuyucu desteği: açık (Kreosus)

Bu liste değiştikçe burası güncellenir.

İletişim

Veri ortaklığı, kurumsal erişim ya da sponsorluk için iletişim sayfamızdan yazabilirsiniz.

Bir hata bulduysanız, bir hesabı yanlış yaptığımızı düşünüyorsanız ya da elinizde bizim ölçemediğimiz bir veri varsa — özellikle duymak isteriz.

İlgili sayfalar: Hakkımızda · Telif ve içerik politikası · Gizlilik politikası · Piyasa verileri