Tarsus Sarıulak Zeytinyağı: hasat edilir edilmez sıkım şartı
2020 tescili. Belge tek bir şartla ürün özelliğini bağlıyor: zeytinler hasat edilir edilmez yağa işlenmeli. Peroksit ortalama 8,23.
Zeytinyağı kalitesini en çok bozan şey bekleyen meyvedir. Tarsus Sarıulak Zeytinyağı'nın belgesi bunu tek cümlelik bir şarta bağlamış.
Künye
| Tescil no | 767 |
| Koruma başlangıcı | 21.04.2020 |
| Tür | Menşe adı |
| Tescil ettiren | Tarsus Ticaret Borsası |
| Coğrafi sınır | Mersin ili Tarsus ilçesi |
| Ham madde | Tarsus Sarıulak Zeytini (tescil no 345) |
Ham maddesi kendisi de tescilli — bir coğrafi işaretin girdisinin başka bir coğrafi işaret olması, zincirin iki halkasının da korunduğu anlamına geliyor.

Şart
t; Ürün özelliklerinin sağlanması için, zeytinlerin hasat edilir edilmez yağa işlenmesi gerekir.
Toplanan zeytin fermantasyona başlar; beklerse asitlik yükselir, peroksit artar, duyusal kusur çıkar. Belge bu tek şartla ürünün profilini koruma altına almış.
Neden fenolü yüksek
Belge ayırt edici özelliği açıkça yazıyor: yetiştiği coğrafyanın iklimi ve toprağı nedeniyle erken hasatta yağ elde edilmesi, toplam fenol oranını yükseltiyor.
Peroksit değeri ortalama 8,23 meq/kg — Türk Gıda Kodeksi'nin natürel zeytinyağları için izin verdiği azami değerin çok altında.
Yağın bileşimi
| Ölçüt | Aralık |
|---|---|
| Oleik asit | %65,57 – 70,13 |
| Meyve yağ oranı | %18,72 – 19,56 |
| Serbest yağ asitliği | %0,45 – 0,702 |
| Stearik asit | %1,62 – 2,61 |
| Araşidik asit | %0,22 – 0,29 |
| Behenik asit | %0,82 – 1,36 |
Renk parlak sarı.
Zincirin iki ucu
Tarsus Ticaret Borsası hem zeytini hem yağını tescil ettirmiş: sofralık Tarsus Sarıulak Zeytini (345) ve buradaki yağ (767). Aynı ağaçtan çıkan iki ürün, iki ayrı belge.
Belgenin bağladığı ölçütler
Tescil yalnız adı korumuyor, ürünü sayıyla tanımlıyor:
| Ölçüt | Belgedeki değer |
|---|---|
| Peroksit değeri | 8,23 meq O₂/kg (en çok) |
| Hasattan sıkıma süre | en fazla 48 saat |
Hasattan sıkıma kadar geçen süreye sınır konması, sonucu değil sonuca götüren işlemi bağlamak demek: meyve beklerken serbest yağ asitliği yükselir.
Denetim. Üyeler: Tarsus Ticaret Borsası, Tarsus İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Tarsus Ticaret ve Sanayi Odası, Tarsus Ziraat Odası. Sonuçlar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanıp Türk Patent ve Marka Kurumu'na sunulur.
Belgedeki üretim adımları
Tescil, üretimi adım adım tarif ediyor. Belgenin kendi sıralaması:
1. Zeytinlerin Hasadı — Tarsus Sarıulak Zeytinyağı üretimi için kullanılacak Tarsus Sarıulak Zeytinlerinin hasadı Tarsus Sarıulak Zeytininin hasat dönemi ile başlar ve iklime bağlı olarak ocak ayı sonuna kadar devam edebilir Tarsus Sarıulak Zeytini ağaçtan…
2. Zeytinlerin depolanması — Zeytinler hasat edilir edilmez yağa işlenmeleri esastır.
3. Zeytinlerin temizlenmesi ve yıkanması — Temizlik, vibrasyonlu hava akımı veya elek ile başlar.
4. Zeytinlerin kırılması ve ezilmesi — Ezme işlemini kolaylaştırmak için, meyve, 6-7 mm olan deliklerden geçebilecek büyüklükte en az 3-4 parçaya kırılır.
5. Zeytin ezmesinden yağın ekstraksiyonu — a) Hidrolik presleme: Elle veya mekanik olarak daha önceden tasiriye torbaları içine yayılmış zeytin hamuru üzerine, hidrolik basınç uygulanarak yağ ve kara suyun katı fazdan ayrılma işlemidir.
6. Karasuyun zeytinyağından ayrılması — Değişik sistemlerden elde edilen yağ-karasu karışımındaki karasuyun, zeytinyağı üretiminde son işlem basamağı olan ayırma işlemi ile yağdan uzaklaştırılması gerekir.
7. Zeytinyağının Depolanması — Klasik ya da modern yöntemler kullanılarak üretilen natürel zeytinyağı ambalajlama işleminden önce tanklarda depolanır.
Bu sıralamanın bağlayıcı olması, coğrafi işaretin markadan farkını gösteriyor: marka kimin ürettiğini söyler, coğrafi işaret nasıl üretileceğini de yazar.
Çeşidin ölçülmüş künyesi
Tescil bir yere veriliyor, ama tanımın dayandığı çeşidin ölçülebilir değerleri var:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| 1 kg’daki tane sayısı | 263 |
| Et oranı | %72 |
| Yağ oranı | %19 |
| Kullanım | Sofralık |
| Başlıca yöreler | Erdemli, Mersin |
| Meyve boyu | 24 mm |
| Meyve eni | 15 mm |
| Çekirdek ağırlığı | 1,05 g |
Yağ oranı %19 ile orta bantta; verim tek başına değil, aroma ile birlikte anlam kazanıyor.
Mersin zeytinciliği içinde yeri
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Dane üretimi | 305.159 ton |
| — yağlık | 227.098 ton |
| — sofralık | 78.061 ton |
| Zeytinyağı üretimi | 34.938 ton |
| Ağaç sayısı | 11.201 bin |
| Ağaç başına verim | 27,2 kg |
İlin danesinin %74'i yağlık. Tescilin yağ üzerine kurulmuş olması, ilin üretim yapısıyla örtüşüyor.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
✍️ Bu yazıyı kim hazırladı
Zeytin.NET Editör Masası tarafından hazırlandı. Sayfadaki rakamlar adı belirtilen kaynaklardan geliyor — TÜİK, Uluslararası Zeytin Konseyi, ticaret borsaları ve akademik çalışmalar — ve her sayfa kendi kaynağını yazar.
🫒 Bu yazı işine yaradıysa
Zeytin.NET tek kişilik emekle yürüyor ve reklam geliri dışında bağımsız. Sunucu ve veri maliyetlerine destek olabilirsin.
Hedef: 10 destekçi — sunucu ve alan adı maliyetini karşılamaya yeter.
İlgili içerikler
Yazı
1 litre zeytinyağı için ne kadar su gerekir? Zeytinin su ayak izi
Bir litre naturel zeytinyağının küresel ortalama su ayak izi yaklaşık 13.200 litre; ama bunun %82'si yağmur suyu, yalnızca 2.200 litresi sulama. Zeytin ve zeytinyağının yeşil, mavi ve gri bileşenleri, diğer bitkisel yağlarla karşılaştırma ve Türkiye ölçeğinde büyüklük tahmini.
Yazı
Zeytinyağı
Natürel sızma, natürel birinci, rafine ve riviera arasındaki fark; asit oranının anlamı, soğuk sıkım ve doğru saklama.
Yazı
Akhisar Domat Zeytinyağı: ikizinden daha katı sınırlar
2017 tescili. Aynı gün tescillenen Uslu yağıyla karşılaştırınca fark açık: peroksit ≤17 ve asitlik ≤0,65 — ikisi de daha dar.
Yazı
Mut Zeytinyağı: zirai ilaç gerektirmeyen coğrafya
Tescil belgesindeki asıl iddia rakım ve nemde: %10-40 bağıl nem zeytin sineğini de halkalı lekeyi de dışarıda bırakıyor. Organik üretim bu yüzden kolay.