Leccino zeytini: İtalya'nın yağlık çeşidi
Frantoio'nun harman ortağı. Daha yumuşak profil, soğuğa ve hastalığa belirgin dayanıklılık.
Leccino tek başına anlatılmaz; Frantoio ile birlikte anlatılır. Toskana zeytinliklerinde bu ikisi yan yana dikilir ve yağları harmanlanır.
Neden birlikte?
İki çeşit birbirinin eksiğini kapatır:
| Frantoio | Leccino | |
|---|---|---|
| Tat | Belirgin acı, aromatik | Yumuşak, dengeli |
| Soğuk dayanımı | Orta | Yüksek |
| Hastalık dayanımı | Orta | Yüksek |
| Olgunlaşma | Geç | Erken ve düzenli |
Leccino'nun erken ve aynı anda olgunlaşması pratik bir avantajdır: hasat tek geçişte yapılabilir, işçilik düşer.
Soğuğa dayanıklılık neden önemli?
Zeytin ağacı -12 °C'nin altında zarar görür ve İtalya'nın iç kesimleri ile kuzey bölgelerinde kışlar sert geçebilir. Leccino'nun bu koşullarda ayakta kalması, onu Toskana'nın kuzeyine ve yüksek kesimlerine taşımıştır.
Aynı mesele Türkiye için de geçerlidir — hangi çeşidin nerede yetişeceğini belirleyen etken yalnız sıcak değil, kışın yeterince soğuması ve aşırı soğumamasıdır. Ayrıntı: zeytinde soğuklama gereksinimi ve iklim değişikliği ve zeytin.
Yağın karakteri
Yumuşak, az acı, bademsi. Tek başına sıkıldığında "sade" bulunabilir; harmanda ise Frantoio'nun ve Coratina'nın sertliğini yumuşatır.
Türkiye ile karşılaştırma
Yumuşak profil ve erken-düzenli olgunlaşma bakımından Leccino, Türkiye'deki Gemlik'i andırır — ama Gemlik ağırlıklı sofralık, Leccino ağırlıklı yağlıktır. Harman ortağı olma rolü ise Türkiye'de Memeli'nin Memecik'e tozlayıcı olmasına benzer.
Neden dünyaya yayılmadı?
Leccino iyi bir çeşit olduğu halde İspanyol Arbequina gibi kıtalar aşmadı. Sebep tada değil, dikim sistemine uyumsuzluğa dayanıyor.
İspanya'da altı İtalyan çeşidinin (Cipressino, Coratina, Frantoio, FS-17, Leccino, Urano) süper sık dikime uygunluğu, İspanyol Arbequina ve Arbosana ile karşılaştırılarak sınandı. Ağaçlar 4x1,5 m aralıkla, dekara 166,7 ağaç olacak şekilde dikildi.
Sonuç: kontrol çeşitleri Arbequina ve Arbosana sık dikime uygun büyüme ve verim gösterirken, İtalyan çeşitlerden yalnız Cipressino ve Urano ümitvar bulundu. Leccino'nun da içinde olduğu diğerleri için "garanti verilmemiştir" denildi.
Kaynak: Camposeo ve ark. (2008), aktaran Atmaca ve Ülger, Zeytin Bilimi.
Leccino'nun gücü — soğuğa ve hastalığa dayanıklılık, düzenli olgunlaşma — geleneksel aralıklı bahçede ortaya çıkar. Modern zeytincilik ise ağacın küçük ve dik kalmasını istiyor; bu, çeşidin doğasında yoksa sonradan verilemiyor.
İlgili sayfalar
Ölçülen çeşitler arasında nerede
et/çekirdek oranı 6,18'ten türetildi — kaynak: IOC Dünya Zeytin Çeşitleri Kataloğu — Avustralya denemesi 19
Vossen, UC Cooperative Extension — IOC World Catalogue (Barranco vd.)
IOC Dünya Zeytin Çeşitleri Kataloğu — Avustralya denemesi 1998-2004 (Tablo 4)
IOC Dünya Zeytin Çeşitleri Kataloğu — Avustralya denemesi 1998-2004 (Tablo 4)
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Kalem Bezi zeytini: yüksek yağ ve yüksek et oranı bir arada
Kalem Bezi, %31 yağ oranı ve %85 et oranını bir arada taşıyan nadir bir çeşit. Kiloda 450 tane ile Kilis Yağlık'tan (560) belirgin biçimde iri. Gaziantep-Nizip orijinli.
Yazı
Gemlik Zeytini menşe adı: tescil belgesi ne diyor?
Türkiye'nin ilk tescilli zeytini (2005, no 76). Belgede dört ilçe, üç çeşit, dört işleme yöntemi ve yedi kalibre sınıfı tanımlı — hepsi bağlayıcı.
Yazı
Edincik Su zeytini: siyah sofralığın üçüncü çeşidi
Gemlik ve Uslu ile birlikte Türkiye'de yaygın siyah sofralık olarak değerlendirilen üç çeşitten biri. Balıkesir-Bandırma yöresinin çeşidi.
Yazı
Adana Topağı: en az soğuk isteyen zeytin çeşidi
Ölçülen çeşitler içinde soğuklama gereksinimi en düşük çeşit: 346 saat, 234 soğuk birimi. Isınan kışlarda bu özelliğin neden değer kazandığı ve 6 gramlık iri danesi.