Butko zeytini
Butko, Karadeniz bölgesinin kayıtlı çeşitlerinden. Yağ oranı yüksektir. Çekirdeği küçük olup çekirdek etten kolay ayrılır. Erken salamura olur, fakat az dayanıklıdır.…
Butko, Karadeniz bölgesinin kayıtlı zeytin çeşitlerinden biridir.
Çeşidin özellikleri
Yağ oranı yüksektir. Çekirdeği küçük olup çekirdek etten kolay ayrılır. Erken salamura olur, fakat az dayanıklıdır.
Nerede yetişir
Butko, Karadeniz bölgesinde kayıtlıdır. Bölgede zeytin yetiştirilen iller: Artvin, Trabzon, Sinop, Samsun, Ordu, Kastamonu, Tokat, Bartın, Rize ve Zonguldak — üretim Artvin'de yoğunlaşır (740 ton), geri kalan illerde ölçek çok küçüktür.
Bölgenin coğrafi koşulları, çeşit dağılımı ve üretim rakamları: Karadeniz bölgesinde zeytincilik
Ölçülmüş değerler
Butko'nun pomolojik ölçümleri, Doğu Karadeniz çeşitleri üzerine yapılan bir çalışmada yayımlandı: meyveler Artvin'in Yusufeli ilçesinden, 2004-2005 ve 2005-2006 sezonlarında alındı.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Meyve ağırlığı | 1,83 g |
| Meyve boyu × eni | 17,14 × 11,51 mm |
| Çekirdek ağırlığı | 0,46 g |
| Et oranı | %74,9 |
| 1 kg'daki tane sayısı | 546 |
Bu sayılar Butko'yu küçük daneli çeşitler arasına koyuyor: bir kiloda 546 tane. Aynı çalışmadaki Otur 3,93 gramla iki katından fazla, Satı ise 2,08 gram.
Et oranı %74,9 ile üçlünün en düşüğü — çekirdek, meyve ağırlığının dörtte birini alıyor. Bu, Butko'nun küçük daneli olmasının doğal sonucu: dane küçüldükçe çekirdeğin payı artar.
Yörede
Butko, Artvin'in Yusufeli ilçesinde, Çoruh Vadisi'nin mikrokliması içinde yetişir ve bölgenin en tanınmış çeşididir.
Çeşidin yağı 2006'da Pekin'deki Uluslararası Zeytinyağı Fuarı'nda Üstün Lezzet Ödülü aldı; ödülün gerekçesi çok düşük asitlik düzeyiydi. Butko bugün coğrafi işaret tescil sürecindedir.
Zeytinliklerin görünümü kıyı zeytinliklerinden tamamen farklıdır: yaklaşık 880 dekar alanda 25 bin ağaç bulunur ve ağaç boyları 8-12 metreyi bulur — hasat merdivenle yapılır. Kuşaklar boyunca korunan asırlık ağaçlar yörenin kültürel mirası sayılır.
Ayrıntı: Artvin'de zeytincilik
Kaynak
- Şeker, M., Gündoğdu, M. A., Gül, M. K. & Kaleci, N. (2012) — Doğu Karadeniz Bölgesi Bazı Yerli Zeytin Çeşitlerinin Pomolojik Özellikleri, Zeytin Bilimi 3(2)
- Efe, R., Soykan, A., Cürebal, İ. & Sönmez, S. (2016) — Türkiye'de Yetişen Zeytin Çeşitlerinin Özellikleri ve Coğrafi Dağılışı, Zeytin Kitabı (E. Naskali, ed.), Kitabevi Yayınları, s. 37-80
- Türkiye zeytin haritası
Ölçülen çeşitler arasında nerede
çeşit sayfası
çeşit sayfası
çeşit sayfası
çeşit sayfası
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Çelebi zeytini: İznik'in yeşil sofralık çeşidi
Bursa İznik merkezli yetiştirilen Çelebi, yeşil sofralık çeşit. Yağ oranı Gemlik'ten düşük — ve bu bir sofralık çeşit için sorun değil.
Yazı
Çakır zeytini: bin saatlik soğuklama isteyen çeşit
Ayvalık ve Domat ile birlikte 1000 saatlik soğuklama gereksinimi bildirilen çeşit. Isınan kışlarda en çok risk altındaki grupta.
Yazı
Çekişte zeytini: Ege'nin az bilinen yağlık çeşidi
Türkiye ağaç varlığının %1,5'i Çekişte — Domat ve Uslu'dan daha yaygın olmasına rağmen adı neredeyse hiç duyulmayan Ege yağlık çeşidi.
Yazı
Yağ oranı en yüksek zeytin çeşitleri hangileri?
Kalem bezi ve Kilis yağlığı yüzde 31 ile başı çekiyor, Gemlik yüzde 29-30 ile hemen arkada. 40 çeşidin ölçülmüş yağ oranı ve bu sayının neyi anlatıp neyi anlatmadığı.