Erdek Kapıdağ Zeytinyağı: kurak yılda sınıfı değişen yağ

Coğrafi işaret belgeleri ürünü en iyi hâliyle anlatır. Erdek Kapıdağ Zeytinyağı'nın belgesi bir istisnayı da yazıyor: kurak yıllarda yağ sınıf değiştirebiliyor.

Künye

Dürüst hüküm

t; İklim koşullarına bağlı olarak genellikle natürel sızma zeytinyağı sınıfında yer alsa da, özellikle kurak dönemlerde natürel birinci zeytinyağı kategorisinde yer alır.

Bu, tescil belgelerinde nadir görülen bir kabul. Natürel sızma asitliği ≤%0,8, natürel birinci ≤%2,0 demek. Kuraklık meyvede su stresi yaratır, asitlik yükselir. Belge bunu gizlemek yerine tanımın içine almış.

Üç çeşidin karışımı

Yağ Erdek Yağlık, Gemlik ve Erdek Su çeşitlerinden karışık olarak elde ediliyor. Tek çeşide dayanmayan tescillerden biri — karışım, yörenin bahçe yapısını yansıtıyor.

Oda sıcaklığında berrak ve akışkan; rengi yeşilden sarıya değişiyor. Meyvemsilik ortadan yükseğe değişkenlik gösteriyor, acılık ve yakıcılık mevcut.

Aroma bileşenleri

Belgenin her bileşenin yanına hangi algıyı verdiğini yazması, aroma tablolarında az rastlanan bir ayrıntı.

Neden burada

Erdek ılıman bir iklim kuşağında; belge bunun doğal bir klima etkisi gösterdiğini ve toprakların tınlı yapısının katkı verdiğini söylüyor. Aynı körfezde Edincik Zeytini ve Edincik Su Zeytinyağı da tescilli.

Belgenin bağladığı ölçütler

Tescil yalnız adı korumuyor, ürünü sayıyla tanımlıyor:

İşleme sıcaklığının 27 °C ile sınırlanması soğuk sıkımın teknik karşılığı: bu eşiğin üstünde randıman artar ama aroma bileşenleri ve fenolik maddeler kaybolur.

Denetim. Denetim mercii en az 4 kişi ile toplanır. Üyeler: Erdek Ticaret Odası, Zeytin Tarım Satış Kooperatifi ve Erdek Ziraat Odası. Sonuçlar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanıp Türk Patent ve Marka Kurumu'na sunulur.

Belgedeki üretim adımları

Tescil, üretimi adım adım tarif ediyor. Belgenin kendi sıralaması:

1. Zeytinlerin taşınması — Zeytinlerin fabrikalara taşınması; gıda ile temasa ve havalandırmaya uygun plastik kasalar ile yapılır.

2. Zeytinlerin temizlemesi ve yıkanması — Hasat sonrası zeytinlerde mevcut olabilecek ince dal, toprak, toz, taş ve diğer bitkisel materyaller gibi yabancı maddeler hava akımı ve basınçlı su (içilebilir nitelikte) sirkülasyonu ile ayıklanır.

3. Zeytinlerin kırılması — Zeytinler, kırıcı üniteler ile kırılır, parçalanır.

4. Zeytinlerin yoğrulması — Kırıcıdan çıkan zeytin hamuru yoğurucuya aktarılır ve burada hamurun bünyesinde yer alan küçük yağ damlacıklarının birleşerek büyümesi sağlanır.

5. Sıvı ve katı fazın ayrılması — Sıvı ve katı fazın ayrılmasında 2 fazlı santrifüj dekantörler kullanılır.

6. Kara suyun zeytinyağından ayrılması — Santrifüj sistemi ile elde edilen yağ-kara su karışımındaki kara suyun ayrılması için separatör (dikey santrifüj dekantörü) kullanılır.

7. Zeytinyağının depolanması ve ambalajlanması — Erdek Kapıdağ Zeytinyağının depolanmasında genellikle paslanmaz çelik veya krom nikel kaplı tanklar kullanılır.

Bu sıralamanın bağlayıcı olması, coğrafi işaretin markadan farkını gösteriyor: marka kimin ürettiğini söyler, coğrafi işaret nasıl üretileceğini de yazar.

Balıkesir zeytinciliği içinde yeri

İlin danesinin %85'i yağlık. Tescilin yağ üzerine kurulmuş olması, ilin üretim yapısıyla örtüşüyor.

Kaynak: Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaret Tescil Belgesi No 1733 — Erdek Kapıdağ Zeytinyağı.