Saurani zeytini: %87 et oranı, soğuğa duyarlı
Hatay-Altınözü orijinli Saurani: %22 üzeri yağ, %87 et oranı, çift amaçlı. Antakya'da -14,6°C'ye düşen sıcaklıklar çeşit için risk oluşturuyor.
Saurani (kaynaklarda Savrani olarak da geçer), Hatay'ın Altınözü yöresi orijinli çeşit. Türkiye ağaç varlığındaki payı %0,6.
İki özelliği birlikte tanımlıyor: %29 yağ ile %87 et oranını bir arada taşıması ve soğuğa duyarlılığı.
Rakamlarla Saurani
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Yağ oranı | %29 | Bölge envanterinde “%22 üzeri” sınıfında |
| Et oranı | %87 | Çekirdek %13 |
| Türkiye ağaç varlığındaki payı | %0,6 | |
| Kullanım | yağlık + sofralık | Çift amaçlı |
| Soğuk dayanımı | düşük | Antakya'da -14,6°C risk oluşturuyor |
| Yöre | Hatay · Altınözü |
Soğuk riski
Zeytin ağacı için sıcaklığın 7°C'nin altına düştüğü dönem dinlenme dönemidir. Ama sıcaklık çok daha aşağı inerse dinlenme değil zarar başlar.
İklim parametrelerindeki değişimleri inceleyen bir çalışma, Antakya'da -14,6°C'ye kadar düşen sıcaklıkların soğuğa duyarlı Saurani çeşidi için risk oluşturduğunu kaydediyor.
Bu, çeşit seçiminde iki kavramın karıştırılmaması gerektiğini gösteriyor:
- Soğuklama gereksinimi — çiçek açabilmek için gereken serin saat. Karşılanmazsa ürün olmaz.
- Don dayanımı — dokunun eksi dereceye dayanması. Karşılanmazsa ağaç zarar görür.
Saurani'nin sorunu ikincisi. Ayrıntı: zeytinde soğuklama gereksinimi · iklim değişikliği ve zeytin.
⚠ Bahçe kurulacaksa yörenin en düşük sıcaklık kayıtlarına bakılmalı, ortalamalarına değil. Ortalama sıcaklık ağacı öldürmez; bir gecelik uç değer öldürür.
%87 et oranı
Saurani'nin et oranı %87, çekirdek %13. Bu, Hatay çeşitleri arasında orta-üst sıralarda: Mavi %92, Halhallı %90-91, Sayfi %89, Karamani %88, Saurani %87, Sarı Haşebi %85-86.
Yüksek et oranı çeşidi çift amaçlı kılıyor — hem yağa hem sofraya gidebiliyor.
Hatay'ın çeşit yapısı
Hatay orijinli çeşitler: Halhalı, Sarı Habeşi, Saurani, Sayfi, Karamani, Elmacık ve As Topakaşı.
Bu yerel çeşitler yalnız yöresel bir tat meselesi değil — genetik yedek. Türkiye'de üretimin dörtte üçü üç çeşitten geldiği için, ileride ihtiyaç duyulacak bir özellik (kuraklık toleransı, hastalık direnci) bu çeşitlerde bulunabilir.
Hatay'ın zeytinyağı tarihi: Antiokheia'nın 43 zeytinyağı işliği.
Kaynak notu
Yağ, et ve çekirdek oranları bölgesel zeytin çeşit envanterlerinden; kilogramdaki tane sayısı çeşit tanımlama kayıtlarından alınmıştır. Farklı kaynaklar aynı çeşit için farklı aralık verebiliyor — bu sayfada hangi değerin nereden geldiği belirtilmiştir.
Türkiye'nin çeşit dağılımı ve karşılaştırmalı tablolar: zeytin çeşitleri.
Ölçülen çeşitler arasında nerede
çeşit sayfası
çeşit sayfası
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016) s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016) s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016) s.37-80
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Melkebazi zeytini
Melkebazi, Güneydoğu Anadolu bölgesinin kayıtlı çeşitlerinden. İri meyveli olup sofralık olarak değerlendirilir.…
Yazı
Aydın Memecik Zeytini: delice üzerine aşılanınca 100 yıl veren ağaç
2021 tescili. Belge çeşidin en önemli özelliğini ömre bağlıyor: delice üzerine aşılı Memecik 80-100 yıl ekonomik verim veriyor, sonra gençleştirilebiliyor.
Yazı
Zeytin Takvimi: Ay Ay Zeytin Yılı
Ne zaman budanır, ne zaman çiçek açar, hangi ay hangi zeytin toplanır? Ağacın ve üreticinin yılı ay ay, bir bakışta tablosuyla.
Yazı
Zeytin ağacı kaç yıl yaşar?
"Bin yıllık zeytin" tabelası çok, ölçümü yok. Zeytinde yıllık halka saymak çalışmıyor: beş laboratuvarda on uzmana aynı örnekler verildiğinde buldukları halka sayısı %44'ten fazla fark etti. Karbon tarihlemesi de kendi tuzağını taşıyor. Peki ağacın gerçekten bir yaş sınırı var mı — ve Girit'in ünlü anıt ağacının iki ayrı genotipten oluşması ne anlatıyor?