Sarı Haşebi zeytini: Hatay'ın çift amaçlı çeşidi
Sarı Haşebi, %25 yağ ve %85 et oranıyla dengeli bir çeşit; kiloda 338 tane ile orta irilikte. Hatay-Altınözü orijinli, hem yağlık hem siyah sofralık.
Sarı Haşebi, Hatay'ın Altınözü yöresi orijinli bir zeytin çeşidi. Türkiye ağaç varlığındaki payı %0,7 — ülke sıralamasında on birinci. Kaynaklarda Sarı Habeşi yazımıyla da geçiyor.
Adını, olgunlaşma döneminde meyvenin aldığı sarı renkten alıyor.
Rakamlarla Sarı Haşebi
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Yağ oranı | %25 | Bölge envanterinde "%22 üzeri" |
| Et oranı | %85-86 | Çekirdek %14-15 |
| Kiloda tane | 338 | Orta irilik |
| Türkiye ağaç varlığındaki payı | %0,7 | On birinci sırada |
| Kullanım | yağlık + siyah sofralık | Çift amaçlı |
| Ağaç | kuvvetli | Orta dal yoğunluğu |
| Yöre | Hatay · Altınözü |
Dengeli profil
Sarı Haşebi'nin öne çıkan yanı tek bir uçta olmaması. %25 yağ oranı yağlık için yeterli, %85 et oranı ve kiloda 338 tane sofralık için yeterli.
Karşılaştırma:
| Çeşit | Et | Çekirdek | Kullanım |
|---|---|---|---|
| Mavi (Mardin) | %92 | %8 | yağlık |
| Halhallı | %90-91 | %9-10 | yağlık + sofralık |
| Sayfi | %89 | %11 | yağlık |
| Karamani | %88 | %12 | yağlık + sofralık |
| Saurani | %87 | %13 | yağlık + sofralık |
| Sarı Haşebi | %85-86 | %14-15 | yağlık + siyah sofralık |
| Kilis Yağlık | %82 | %18 | yağlık |
Siyah sofralığa gidebilmesi ayrıca dikkat çekici: Türkiye'de siyah sofralık olarak yaygın değerlendirilen çeşitler Gemlik, Uslu ve Edincik Su — Sarı Haşebi bölgesel ölçekte bu işi yapan çeşitlerden.
Hatay'ın çeşit yapısı
Hatay orijinli zeytin çeşitleri: Halhalı, Sarı Habeşi, Saurani, Sayfi, Karamani, Elmacık ve As Topakaşı.
Tek bir ilin bu kadar çeşit barındırması, Türkiye'nin genetik zenginliğini gösteriyor — buna karşılık üretimin dörtte üçü yalnız üç çeşitten geliyor (Memecik %45, Ayvalık %19, Gemlik %11).
Hatay'ın zeytinyağı tarihi: Antiokheia'nın 43 zeytinyağı işliği.
⚠ Hatay çeşitlerinde iklim riski var: aynı bölgede yetişen Saurani soğuğa duyarlı ve Antakya'da kaydedilen -14,6°C'lik sıcaklıklar çeşit için risk oluşturuyor.
Kaynak notu
Yağ, et ve çekirdek oranları bölgesel zeytin çeşit envanterlerinden; kilogramdaki tane sayısı çeşit tanımlama kayıtlarından alınmıştır. Farklı kaynaklar aynı çeşit için farklı aralık verebiliyor — bu sayfada hangi değerin nereden geldiği belirtilmiştir.
Türkiye'nin çeşit dağılımı ve karşılaştırmalı tablolar: zeytin çeşitleri.
Ölçülen çeşitler arasında nerede
çeşit sayfası
çeşit sayfası
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini: rakımı ve eğimi tanımlı tescil
2014 tescili. Belge coğrafi sınırı yalnız idari değil topografik olarak da çiziyor: rakım 50-250 m, eğim %5-6. Tatlandırma tamamen doğal.
Yazı
Tarsus Sarıulak Zeytini: aynı çeşidin yer değiştirince değişmesi
Belge Sarıulak'ı Tarsus'ta ve genelde ölçüp yan yana koyuyor: bir ay erken çiçekleniyor, bir ay geç kararıyor, danesi iri, eti yüksek.
Yazı
Mission zeytini: ABD'nın sofralık + yağlık çeşidi
Amerika'nın tarihî çeşidi: İspanyol misyonlarıyla taşındı, Kaliforniya siyah sofralık endüstrisini kurdu.
Yazı
İzmir sofralık zeytini
İzmir sofralık, Ege bölgesinin kayıtlı çeşitlerinden. Meyvesi oldukça iri olan bu çeşit İzmir menşeilidir. Meyve ucu memelidir. Verimi düşük, şiddetli periyodisite gösteren b…