Kilis Yağlık zeytini: %30 yağ oranıyla Güneydoğu'nun lideri
Türkiye ağaç varlığının %3'ü Kilis Yağlık: %30 yağ, %82 et oranı, kiloda 560 tane. Beş ayrı tozlayıcı denenmiş ve hiçbiri meyve tutumunu artırmamış.
Kilis Yağlık, Türkiye ağaç varlığının %3'ünü oluşturan Güneydoğu çeşidi — ülkenin beşinci en yaygın zeytini. Ve bölgenin en yüksek yağ oranlarından birine sahip: %31.
Rakamlarla Kilis Yağlık
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Yağ oranı | %31 | Güneydoğu çeşitleri içinde en yüksek |
| Et oranı | %82 | Çekirdek %18 |
| Kiloda tane | 560 | Küçük dane |
| Türkiye ağaç varlığındaki payı | %3 | Beşinci en yaygın çeşit |
| Kullanım | yağlık + sofralık | Ağırlık yağlıkta |
| Kendine verimlilik | yok / kısmen | Kaynaklar arasında fark var |
| Yöre | Kilis · Gaziantep |
Yüksek yağ, küçük dane
Kilis Yağlık'ın %31'lik yağ oranı, Türkiye çeşitleri arasında üst sıralarda — Gemlik (%29-30) ile aynı seviyede, Memecik'in (%25-28) üstünde.
Buna karşılık danesi küçük: kiloda 560 tane. Karşılaştırma için Kalem Bezi kiloda 450 tane, yani belirgin biçimde daha iri.
Bu ikisi birlikte çeşidin işini tanımlıyor: küçük dane sofralıkta dezavantaj, yüksek yağ oranı yağlıkta avantaj. Kilis Yağlık ağırlıklı olarak yağa gidiyor.
Et oranı %82, çekirdek %18 — bölgenin diğer çeşitlerine göre çekirdek payı yüksek. Halhalı Çelebi'de et %90, Mavi çeşidinde %92'ye çıkıyor.
Tozlayıcı denemesinin şaşırtıcı sonucu
Kilis Yağlık üzerinde beş ayrı tozlayıcı denenmiş: Gemlik, Delice, Yuvarlak Halhalı, Domat ve Nizip Yağlık.
Sonuç şu: tozlayıcıların etkinlik dereceleri yıllara göre değişmiş ve meyve tutma oranını artırmamış. Aynı denemede Ayvalık ve Memecik çeşitlerinde durum farklı çıkmış.
⚠ Pratik sonuç: Kilis Yağlık bahçesi kuran biri, tozlayıcıya ayıracağı alandan otomatik verim artışı beklememeli. Yaygın kural — "kendine verimsiz çeşide tozlayıcı koy, verim artar" — her çeşitte aynı işlemiyor.
Kendine verimlilik konusunda kaynaklar da örtüşmüyor: bir çalışma kısmen kendine verimsiz, diğerleri doğrudan kendine verimsiz buluyor.
Toprak çalışması
Kilis Yağlık bahçelerinin toprakları ayrıca incelenmiş: fiziksel ve kimyasal özellikler ile besin elementi içerikleri belirlenmiş. Besin eksikliklerinin belirtiden okunması: zeytinde besin elementi noksanlıkları.
Güneydoğu'daki yeri
Bölgenin diğer çeşitleri: Halhalı (%2,2), Nizip Yağlık (%2), Sarı Haşebi (%0,7), Saurani (%0,6), Kalem Bezi, Eğriburun, Yağ Çelebi.
Bölgenin adlandırılmamış genotipleri: Güneydoğu'nun isimsiz zeytinleri.
Kaynak notu
Yağ, et ve çekirdek oranları bölgesel zeytin çeşit envanterlerinden; kilogramdaki tane sayısı çeşit tanımlama kayıtlarından alınmıştır. Farklı kaynaklar aynı çeşit için farklı aralık verebiliyor — bu sayfada hangi değerin nereden geldiği belirtilmiştir.
Türkiye'nin çeşit dağılımı ve karşılaştırmalı tablolar: zeytin çeşitleri.
Ölçülen çeşitler arasında nerede
çeşit sayfası
çeşit sayfası
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Saurani zeytini: %87 et oranı, soğuğa duyarlı
Hatay-Altınözü orijinli Saurani: %22 üzeri yağ, %87 et oranı, çift amaçlı. Antakya'da -14,6°C'ye düşen sıcaklıklar çeşit için risk oluşturuyor.
Yazı
Memecik zeytini: Ege nin yarısı tek çeşit
Ege ağaç varlığının yarısı Memecik: %25-28 yağ, yüksek polifenol, 624 saat soğuklama, kuraklığa dayanıklı ve kendine verimli. Neden bu kadar yaygınlaştığı.
Yazı
Türkiye'nin en kaliteli zeytini hangisi?
Kalite ölçütleri ve Türkiye'nin başlıca zeytin çeşitlerinin ölçülmüş değerleri — dane ağırlığı, yağ oranı ve kullanım alanı.
Yazı
İyi zeytin nasıl anlaşılır? Alırken nelere dikkat etmeli?
Renk alacalı mı, salamura berrak mı, kalibre yazıyor mu? Zeytin alırken bakılacak somut ölçütler, Gemlik yağlık mı sofralık mı sorusu ve evde saklama.