Kilis'de zeytincilik
Güneydoğu Anadolu bölgesi · 2025-26 sezonunda 25.768 ton dane zeytin, 5.191 ton zeytinyağı.
Kilis, 2025-26 sezonunda 4.461 bin meyve veren ağaçtan 25.768 ton dane zeytin aldı; bu, ağaç başına ortalama 5.8 kilo demek. Ürünün 3.960 tonu sofralığa, 21.809 tonu yağlığa ayrıldı ve yağlıktan 5.191 ton zeytinyağı elde edildi.
Ölçek ve karakter
- Güneydoğu Anadolu bölgesinin 9 ilinden 2. sırasında — bölge üretiminin %30.7'i, Türkiye üretiminin %1.1'i
- ağaç başına 5.8 kg — bölge ortalaması 5.9 kg'ın 0.1 kg altında
- üretimin %15'i sofralığa ayrılıyor (bölge ortalaması %15) — yağlık ağırlıklı
Küçük il, kurumsal zeytincilik
Kilis, Türkiye'nin en küçük illerinden biri olmasına rağmen zeytincilikte kurumsal yapısını tamamlamış sayılı yerlerden biridir:
- GAP Organik Tarım Kümelenme Programı valilik işbirliğiyle uygulandı
- Kilis İli Organik Zeytin Üreticileri Birliği kuruldu
- Entegre zeytinyağı üretim tesisi devreye alındı
- Kilis zeytinyağı coğrafi işaret tescili aldı
İlde yaklaşık 20 zeytinyağı işleme hattı bulunur. Yöreye adını veren Kilis Yağlık çeşidi, yüksek yağ oranıyla dikkat çeker.
Toprağın söylediği: %100 demir noksanlığı
Kilis zeytinliklerinden alınan 49 toprak örneğinin analizi, kurumsal başarının yanında bir eksikliği ortaya koyuyor:
- Örneklerin %100'ü demir bakımından noksan — tek bir örnek bile yeterli çıkmadı
- %93,9'u çinko bakımından az ya da çok az
- %89,6'sında organik madde %2'nin altında (ideal %3)
- Buna karşılık tuzluluk sorunu yok, pH uygun, kireç sınırlayıcı değil
Sebep basit: zeytin yetiştiriciliğinde genellikle gübreleme yapılmıyor. Ağaç dayanıklı olduğu için ölmüyor, ürün vermeye devam ediyor — ama verdiği ürün toprağın izin verdiği kadar.
Ayrıntılı analiz: Kilis: örgütlenme çözüldü, toprak çözülmedi
2025-26 sezonu
| Meyve veren ağaç | 4.461.000 |
| Dane zeytin | 25.768 ton |
| Sofralığa ayrılan | 3.960 ton (%15) |
| Yağlığa ayrılan | 21.809 ton |
| Zeytinyağı | 5.191 ton |
| Ağaç başına | 5.8 kg |
Bu il için yalnızca güncel sezon yayımlanmıştır; çok sezonlu seri İzmir, Aydın, Manisa, Muğla, Bursa ve Çanakkale için mevcuttur.
Coğrafi işaretler
Tescil, çeşide değil belirli bir yörede üretilen ürüne aittir.
- Kilis Zeytinyağı mahreç işareti · tescil no 1021
Güneydoğu Anadolu bölgesinin çeşitleri
Kaynakta çeşitler il değil bölge düzeyinde kayıtlı.
- Belluti
- Eğriburun
- Hursuki
- Kalem Bezi
- Kan Çelebi
- Kilis Yağlık
- Mavi
- Melkebazi
- Nizip Yağlık
- Yağ Çelebi
- Zoncuk
Yazılarımızda Kilis
- Zeytin çeşitleri: Türkiye'nin dağılımı ve ölçülmüş değerler
- Zeytin: Ağacı, Tarihi, Üretimi ve Geleceği
- Güneydoğu'nun isimsiz zeytinleri: Mardin, Şırnak ve tozlayıcı meselesi
- Kilis: örgütlenme çözüldü, toprak çözülmedi
- Oleoturizm: zeytinlikten gelen ikinci gelir
- Bir zeytin ağacından kaç kilo zeytin alınır?
- Gaziantep Yeşil Zeytin Böreği: tarifi hükme çeviren tescil
- Sanayinin yanındaki zeytinlik: Bursa'da toprak ölçüldü