Eğriburun zeytini: Nizip'in yerel çeşidi
Gaziantep Nizip yöresinin yerel çeşidi Eğriburun, Güneydoğu Anadolu'nun önemli zeytin çeşitleri arasında sayılıyor.
Eğriburun, Gaziantep'in Nizip yöresine bağlı yerel bir zeytin çeşidi — kaynaklarda çoğu zaman Eğriburun (Nizip) biçiminde geçer. Güneydoğu Anadolu'nun önemli çeşitleri arasında sayılıyor.
Rakamlarla Eğriburun
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Yağ oranı | %22 üzeri | Bölge envanteri sınıflandırması |
| Et oranı | %86 | Çekirdek %14 |
| Kullanım | sofralık | Nizip tipi |
| Yöre | Gaziantep · Nizip | Şanlıurfa'da Tatayn tipi de var |
İki Eğriburun
Envanterde aynı adı taşıyan iki ayrı tip kayıtlı ve ikisi farklı işe gidiyor:
| Tip | Yağ | Et | Yöre | Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Eğriburun (Nizip) | %22+ | %86 | Gaziantep | sofralık |
| Eğriburun (Tatayn) | %22+ | %88 | Şanlıurfa | yağlık + sofralık |
Aynı yağ sınıfında olmalarına rağmen et oranları farklı: Tatayn tipi %88 ile daha yüksek ve çift amaçlı kullanılıyor. Fidan alırken hangi tip olduğu sorulmalı.
Bu, Türkiye'de çeşit adlandırmasının yaygın sorunu: Halhalı üç ayrı biçimde, Memeli bazı yörelerde "Kırma" olarak geçiyor.
Nizip'in iki çeşidi
Nizip, zeytinciliğiyle bilinen bir ilçe ve iki ayrı çeşide adını vermiş: Eğriburun (Nizip) ve Nizip Yağlık.
İkincisi Türkiye ağaç varlığının %2'sini oluşturuyor ve GAP bölgesinde yapılan denemede kendine verimli çıkmış — kendilemede %17,52 meyve tutumu vermiş. Bu, bahçe planında tozlayıcı zorunluluğunu ortadan kaldıran bir özellik.
Eğriburun için aynı ölçümler yayımlanmamış; çeşidin tozlanma davranışı hakkında doğrulanmış veri bulunamadı.
Güneydoğu'nun çeşit yapısı
Güneydoğu Anadolu, Türkiye zeytinciliğinin Ege dışındaki ikinci ağırlık merkezi. Bölgede yetiştirilen çeşitler: Eğriburun, Halhalı, Kalem Bezi, Kan Çelebi, Nizip Yağlık, Kilis Yağlık ve Yağ Çelebi.
Bu çeşitlerin çoğu için yayımlanmış pomolojik ölçüm sınırlı. Bölgede ayrıca adlandırılmamış çok sayıda yerel genotip bulunuyor; Mardin ve Şırnak'ta yapılan çalışmalar bunu gösteriyor: Güneydoğu'nun isimsiz zeytinleri.
Veri notu
Bu çeşit için dane ağırlığı, yağ oranı, et/çekirdek oranı ve soğuklama gereksinimi değerlerini veren erişilebilir yayımlanmış kaynak bulunamadı. Bu sayfa o değerleri tahminle doldurmuyor — ölçüm yayımlandığında eklenecek.
Türkiye'nin çeşit dağılımı ve karşılaştırmalı tablolar: zeytin çeşitleri.
Ölçülen çeşitler arasında nerede
çeşit sayfası
çeşit sayfası
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016) s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016) s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016) s.37-80
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Milas Ekşili Zeytini: limonla hafifletilmiş sofralık
2024 tescili. Limon ve zeytinyağı karışımının aroması belirgin; diğer sofralıklardaki burukluk hissedilmiyor. Toplam fenol en az 135,38 mg/100 g.
Yazı
Karamürsel Su zeytini: ölçülen en iri dane
Karamürsel Su, pomolojik ölçümlerde en yüksek meyve ağırlığını veren çeşit: 9,44 g. Soğuklama gereksinimi 526 saat, çiçeklenmesi sıcak kışlarda şubata kayıyor.
Yazı
Gaziantep Yeşil Zeytin Böreği: tarifi hükme çeviren tescil
Zeytin coğrafi işaretleri arasındaki tek hazır yemek tescili. Belge yarım ay biçimini, 14-15 cm çapını, gram gram iç harcı, koyun cinsini ve yılda iki kez denetimi bağlıyor. Kullanılan zeytin sofralık değil yağlık.
Yazı
Zeytin Ağacı
Olea europaea: botanik özellikleri, yaşam süresi, kök ve yaprak yapısı, anıt ağaçlar. Akdeniz'in simgesi ağacın kimliği ve nasıl yaşadığı.