Kalem Bezi zeytini: yüksek yağ ve yüksek et oranı bir arada
Kalem Bezi, %31 yağ oranı ve %85 et oranını bir arada taşıyan nadir bir çeşit. Kiloda 450 tane ile Kilis Yağlık'tan (560) belirgin biçimde iri. Gaziantep-Nizip orijinli.
Zeytin çeşitlerinde yüksek yağ oranı ile yüksek et oranı genelde birlikte gitmez: yağa giden çeşitlerin danesi küçük, sofralığa gidenlerin yağı düşük olur. Kalem Bezi bu ikisini bir arada taşıyan nadir çeşitlerden.
Orijini Gaziantep'in Nizip ilçesi; Nizip ve Kilis yörelerinde yetiştiriliyor.

Rakamlarla Kalem Bezi
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Yağ oranı | %31 | Bölge envanterinde "%22 üzeri" olarak da geçiyor |
| Et oranı | %84-85 | Çekirdek %15-16 |
| Kiloda tane | 450 | Kilis Yağlık'tan (560) iri |
| Kullanım | yağlık + sofralık | Çift amaçlı |
| Yöre | Gaziantep · Nizip · Kilis |
İkisini birden taşımak neden nadir
Bir çeşidin sofralık değeri irilik ve et oranından, yağlık değeri yağ oranından gelir. Bu ikisi çoğu zaman ters çalışır.
Örnekler:
- Domat — %89 et oranı, 7,96 g dane, ama yağ %20-23 (sofralık)
- Kilis Yağlık — %30 yağ, ama kiloda 560 tane, et %82 (yağlık)
- Kalem Bezi — %31 yağ ve %85 et, kiloda 450 tane
Kalem Bezi'nin çift amaçlı kullanılabilmesinin sebebi bu. Üretici o yılın fiyatına göre ürünü sofralığa ya da yağa yönlendirebiliyor — ki bu, fiyat dalgalanmasına karşı gerçek bir koruma.
Aynı zeytinin nereye gittiğine göre fiyatının kaç kat değiştiğini ayrı bir yazıda ölçtük: aynı zeytin, altı kat fiyat.
Kiloda 450 tane ne demek
Kilogramdaki tane sayısı, kalibrenin en pratik ölçüsü. Sayı küçüldükçe dane irileşir:
| Çeşit | Kiloda tane | Yaklaşık dane ağırlığı |
|---|---|---|
| Gemlik | 201-410 | 3,7 g |
| Sarı Haşebi | 338 | — |
| Kalem Bezi | 450 | ≈ 2,2 g |
| Kilis Yağlık | 560 | ≈ 1,8 g |
Sofralık zeytinde kalibre doğrudan fiyattır — Marmarabirlik'in alım fiyatlarında 18 dane ile 41 dane arasında üç kattan fazla fark var: kalibre ekonomisi.
Kaynaklar arasındaki fark
Yağ oranı için iki değer dolaşıyor: çeşit tanımlama kayıtlarında %31, bölgesel envanterde "%22 üzeri" kategorisi. İkincisi bir aralık sınıflandırması olduğu için %31 ile çelişmiyor — onu kapsıyor.
Et oranı için de %84 ve %85 değerleri var; fark ölçüm yılı ve örnekleme kaynaklı olabilir.
Güneydoğu'daki yeri
Nizip yöresi iki çeşide daha ad vermiş: Nizip Yağlık (%2 pay, kendine verimli) ve Eğriburun (Nizip).
Bölgenin çeşit yapısı ve diğer çeşitler: Kilis Yağlık, Halhalı, Yağ Çelebi, Kan Çelebi, Tesbih Çelebi, Zoncuk, Mavi.
Kaynak notu
Yağ, et ve çekirdek oranları bölgesel zeytin çeşit envanterlerinden; kilogramdaki tane sayısı çeşit tanımlama kayıtlarından alınmıştır. Farklı kaynaklar aynı çeşit için farklı aralık verebiliyor — bu sayfada hangi değerin nereden geldiği belirtilmiştir.
Türkiye'nin çeşit dağılımı ve karşılaştırmalı tablolar: zeytin çeşitleri.
Ölçülen çeşitler arasında nerede
çeşit sayfası
çeşit sayfası
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
✍️ Bu yazıyı kim hazırladı
Zeytin.NET Editör Masası tarafından hazırlandı. Sayfadaki rakamlar adı belirtilen kaynaklardan geliyor — TÜİK, Uluslararası Zeytin Konseyi, ticaret borsaları ve akademik çalışmalar — ve her sayfa kendi kaynağını yazar.
🫒 Bu yazı işine yaradıysa
Zeytin.NET tek kişilik emekle yürüyor ve reklam geliri dışında bağımsız. Sunucu ve veri maliyetlerine destek olabilirsin.
Hedef: 10 destekçi — sunucu ve alan adı maliyetini karşılamaya yeter.
İlgili içerikler
Yazı
Ayvalık (Edremit) zeytini: kuzeyin yağlık çeşidi
Türkiye nin en kaliteli yağlık çeşidi: %23-26 yağ, soğuğa dayanıklı, periyodisitesi düşük. Soğuklama gereksinimindeki kaynak çelişkisi ve tozlayıcı zorunluluğu.
Yazı
Butko zeytini
Butko, Karadeniz bölgesinin kayıtlı çeşitlerinden. Yağ oranı yüksektir. Çekirdeği küçük olup çekirdek etten kolay ayrılır. Erken salamura olur, fakat az dayanıklıdır.…
Yazı
Zeytin bozuldu mu? Küf, şişmiş kapak ve yumuşamanın ayrımı
Salamurada beyaz tabaka her zaman küf değil. Ama şişmiş kapak tartışmasız: açmadan atılır. Kâhya mayası ile küfün farkı.
Yazı
Tavşanyüreği zeytini
Tavşanyüreği, Akdeniz bölgesinin kayıtlı çeşitlerinden. Meyvesi yüreğe benzediğinden bu ad verilmiştir. Sinonimi Ters Yaprak olan bu çeşidin orijini Fethiye’dir. Muğla, Antalya…