Hasat öncesi iki baskı: maliyet ve devreden 100 bin ton

Türkiye yeni hasat sezonuna girerken sektör iki ayrı baskıyı birlikte dile getiriyor: üretim maliyetleri ve devreden stok.

"Maliyetler yüksek olursa zeytin dalında kalır"

Edremit Ziraat Odası Başkanı Ali Yılmaz Diker, mazot ve gübre desteğinin üreticiyi ayakta tutmaya yetmediğini söylüyor. Kilogram başına 50 lira destek isteyen Diker, bu yıl maliyetlerin en az 300 liraya ulaşacağını öngörüyor.

İşçilik kalemi tek başına dikkat çekici: geçen yıl günlük 1.250 lira olan ücret bu yıl 1.500 lirayı aştı. Diker, üreticinin bu artışı fiyata yansıtmakta zorlandığını, tüketicinin de alım gücünü kaybettiğini belirtiyor.

⚠ Bu talep, Edremit Ticaret Odası'nın litre başına 50 lira talebiyle aynı şey değil: biri zeytine kilogram, öteki zeytinyağına litre üzerinden destek istiyor.

Devreden stok: 100-120 bin ton

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, önceki sezonlardan 100-120 bin tonluk stok bulunduğunu açıkladı. Bu yıl verimlilikteki artışla maliyetlerde bir miktar düşüş beklense de asıl meselenin pazar olduğunu söylüyor: "Bir pazar kaybı olacaksa destek mekanizması bekliyoruz."

Devreden stok, yeni rekoltenin fiyat üzerindeki etkisini büyütür: piyasaya yalnız bu yılın ürünü değil, geçen yılın kalanı da çıkar. Arz iki kaynaktan gelince fiyat üzerindeki aşağı yönlü baskı da iki katına çıkar.

İkisi birlikte

Yüksek maliyet üreticiyi hasattan caydırır; devreden stok fiyatı baskılar. İkisi aynı sezonda üst üste geldiğinde ortaya "bol ürün, düşük fiyat, toplanmayan bahçe" ihtimali çıkar.

Maliyet kalemlerini tek tek bir kilo zeytin kaça mal oluyor yazımızda incelemiştik.