ABD'nin %12,5 vergisi: rakip muaf, Türk ihracatçı değil

Köklü Zeytincilik Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Kürlek, ABD'nin Türk zeytin ve zeytinyağı ürünlerine uyguladığı %12,5 ek verginin, Tunus gibi rakip ülkelerde uygulanmadığını hatırlatarak Türk ihracatçısının pazarda dezavantajlı duruma düştüğünü söyledi.

Fark neden önemli

Aynı rafta, aynı alıcıya satarken bir ülkenin %12,5 fazladan vergi ödemesi doğrudan fiyat dezavantajıdır. Karşılaştırmayı somutlaştıran bir veri var: Tunus, 2025/26 sezonunun ilk dokuz ayında 368 bin ton zeytinyağı ihraç etti ve ihracatının önemli bölümü Kuzey Amerika'ya gidiyor.

Kürlek'in vurgusu pazarın kalıcılığı üzerine: "Geçici bir maliyet artışının, yıllardır büyük emeklerle kazanılan ABD pazarının kalıcı olarak kaybına dönüşmesine izin vermemeliyiz." Kaybedilen raf alanının geri kazanılmasının zor olduğunu belirtiyor.

İstenen önlemler

Kürlek üç başlık sıralıyor:

• DFİF: Dünya Ticaret Örgütü kurallarına uygun bir modelle Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu'nun yeniden devreye alınması; diplomasi sonuç verene kadar vergi farkı kadar geçici destek.
• Kredi vadesi: Eximbank ve reeskont kredilerindeki mevcut borçların, üretim ve ihracat taahhüdü şartıyla uzun vadeye yayılması.
• KDV iadesi: firmaların nakit akışını rahatlatmak için iade süreçlerinin hızlandırılması.

Arka plan

Talep, sektörde art arda gelen konkordatolarla aynı döneme denk geliyor; Akhisar'daki son örneği ayrıca ele almıştık. Vergi farkının ihracatçı marjı üzerindeki etkisini ise zeytinyağı ihracatında kârlılık sorunu yazımızda incelemiştik.