Çelebi zeytini: İznik'in yeşil sofralık çeşidi
Bursa İznik merkezli yetiştirilen Çelebi, yeşil sofralık çeşit. Yağ oranı Gemlik'ten düşük — ve bu bir sofralık çeşit için sorun değil.

Çelebi, Bursa'nın İznik merkezli yetiştirilen bir zeytin çeşidi. Çoğunlukla yeşil sofralık olarak değerlendiriliyor ve yağ oranı Gemlik'e göre düşük.
Rakamlarla Çelebi
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Ana kullanım | yeşil sofralık | |
| Yağ oranı | Gemlik'ten düşük | Gemlik %29-30 |
| Yöre | Bursa · İznik | Marmara |
Düşük yağ oranı neden sorun değil
Yağ oranının düşük olması, sofralık bir çeşit için dezavantaj değildir — hatta tersi olabilir.
Sofralık zeytinde aranan şey et oranı, dane iriliği ve etin çekirdekten ayrılması; yağ oranı değil. Yağ oranı yüksek bir meyve salamurada daha çabuk yumuşayabilir. Bu yüzden çeşitler kullanım amacına göre ayrışır:
- Yağlık — yağ oranı belirleyici: Memecik %25-28, Ayvalık %23-26
- Sofralık — irilik ve et oranı belirleyici: Domat %89 et oranı, Gemlik 6,4 et/çekirdek
Çelebi ikinci gruba giriyor. Aynı mantık ayrıntısıyla: zeytin çeşitleri.
İznik ve Gemlik: aynı tescil bölgesi
Çelebi'nin yetiştiği İznik, Gemlik zeytininin coğrafi işaret tescil alanının da parçası — tescil Gemlik, Orhangazi ve İznik sınırlarını kapsıyor.
Yani aynı ilçede iki çeşit yetişiyor: biri ülkenin en tanınmış siyah sofralık çeşidi, diğeri yeşil sofralığa giden yerel bir çeşit. Coğrafi işaretin ne kapsadığı ve neyi kapsamadığı üzerine: 25 tescil, dünyada dördüncüyüz.
Ad karışıklığı
Çelebi (İznik, sofralık) ile Güneydoğu'nun Yağ Çelebi ve Kan Çelebi çeşitleri farklı çeşitlerdir. Fidan alırken çeşidin yöresi de sorulmalı.
Marmara'nın yerel çeşitleri
İznik'in Çelebi'si, bölgenin Gemlik gölgesinde kalan çeşitlerinden. Diğerleri: Karamürsel Su, Samanlı, Edincik Su.
Bölgenin zeytinciliği: Marmara'da zeytincilik.
Veri notu
Çelebi için dane ağırlığı, et/çekirdek oranı ve soğuklama gereksinimi değerlerini veren yayımlanmış ölçüm bulunamadı; yağ oranı yalnız Gemlik'e göre karşılaştırmalı olarak veriliyor. Bu sayfa değerleri tahminle doldurmuyor.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Çakır zeytini: bin saatlik soğuklama isteyen çeşit
Ayvalık ve Domat ile birlikte 1000 saatlik soğuklama gereksinimi bildirilen çeşit. Isınan kışlarda en çok risk altındaki grupta.
Yazı
Sarı Haşebi zeytini: Hatay'ın çift amaçlı çeşidi
Sarı Haşebi, %25 yağ ve %85 et oranıyla dengeli bir çeşit; kiloda 338 tane ile orta irilikte. Hatay-Altınözü orijinli, hem yağlık hem siyah sofralık.
Yazı
Dünya zeytin çeşitleri: Picual'den Kalamata'ya
Dünyada ~1.200 çeşit var, ticari ağırlık birkaç düzinede. Picual, Arbequina, Koroneiki, Kalamata, Frantoio ve Türkiye ile karşılaştırma.
Yazı
Zeytin ve Zeytinyağı Sözlüğü
Oleuropein, lampant, prina, karasu, malaksasyon, mahreç işareti… Zeytin ve zeytinyağı terimlerinin kısa ve doğrulanabilir karşılıkları.