Marmara bölgesinde zeytincilik
9 il · 792.847 ton dane zeytin · 5 çeşit · Üretimin %60'ı sofralık
Alan ve üretim payları 2003 tarihli yapısal orandır; tonajlar 2024-25 sezonuna aittir.
Nerede, hangi koşullarda
Zeytincilik, Marmara Denizi'nin güney kıyılarında yoğunlaşır. Bölgede yaklaşık 20 milyon zeytin ağacı bulunur — Türkiye toplamının yaklaşık %11'i. Mudanya, Gemlik, İznik, Erdek ve Edincik çevresinde zeytin tek ürün (monokültür) olarak yetiştirilir.
Gölcük, Karamürsel, Yalova, Bandırma, Marmara Adası, Eceabat, Biga, Lapseki, Bozcaada, Gökçeada ve Gelibolu çevresinde ise zeytincilik diğer tarım faaliyetleriyle birlikte yürütülür. ⚠ Kuzey rüzgârlarına açık kesimlerde zeytin zaman zaman soğuktan zarar görür.
Bölgenin karakteri
Marmara, Türkiye'nin sofralık zeytin merkezidir. Üretimin yaklaşık %60'ı sofraya gider ve bu oran hiçbir bölgede yakalanmaz. Bursa tek başına üretiminin %61'ini sofralığa ayırır.
Bunun teknik karşılığı randımanda görülür: Bursa'da 1 kilo zeytinyağı için 4,4 kilo dane zeytin yeter — ülkedeki en düşük değer. Sofralık çeşitler zaten düşük ya da orta yağ oranı için seçilir.
⚠ Bölgenin belirgin riski soğuktur. Kuzey rüzgârlarına açık kesimlerde zeytin zaman zaman zarar görür; zeytinin sıcaklık eşikleri burada diğer bölgelerden daha belirleyicidir.
Marmara ayrıca çeşit yoğunlaşmasının en görünür olduğu bölgedir: sertifikalı fidan destekleriyle yaygın Gemlik dikimi, bahçelerin tek çeşide yaklaşmasına yol açtı.
İller
| İl | Dane (ton) | Yağ (ton) | Ağaç (bin) | kg/ağaç | Pay |
|---|---|---|---|---|---|
| Balıkesir | 314.189 | 47.618 | 11.345 | 27.7 | %39.6 |
| Bursa | 280.720 | 25.127 | 11.833 | 23.7 | %35.4 |
| Çanakkale | 170.800 | 28.428 | 5.161 | 33.1 | %21.5 |
| Yalova | 8.903 | 0 | 769 | 11.6 | %1.1 |
| Tekirdağ | 7.105 | 512 | 968 | 7.3 | %0.9 |
| Sakarya | 6.533 | 772 | 394 | 16.6 | %0.8 |
| Bilecik | 3.406 | 74 | 345 | 9.9 | %0.4 |
| Kocaeli | 1.190 | 58 | 38 | 31.1 | %0.2 |
| Edirne | 1 | 0 | 0 | 7.6 | %0.0 |
Bağlantılı illerin on bir sezonluk serisiyle kendi sayfası var.
Çeşitler
5/5 çeşidin sayfası var; kalanlar kayıtlı ama henüz ölçülmemiş.