Çelebi zeytini: İznik'in yeşil sofralık çeşidi
Bursa İznik merkezli yetiştirilen Çelebi, yeşil sofralık çeşit. Yağ oranı Gemlik'ten düşük — ve bu bir sofralık çeşit için sorun değil.
Çelebi, Bursa'nın İznik merkezli yetiştirilen bir zeytin çeşidi. Çoğunlukla yeşil sofralık olarak değerlendiriliyor ve yağ oranı Gemlik'e göre düşük.
Rakamlarla Çelebi
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Ana kullanım | yeşil sofralık | |
| Yağ oranı | Gemlik'ten düşük | Gemlik %29-30 |
| Yöre | Bursa · İznik | Marmara |
Düşük yağ oranı neden sorun değil
Yağ oranının düşük olması, sofralık bir çeşit için dezavantaj değildir — hatta tersi olabilir.

Sofralık zeytinde aranan şey et oranı, dane iriliği ve etin çekirdekten ayrılması; yağ oranı değil. Yağ oranı yüksek bir meyve salamurada daha çabuk yumuşayabilir. Bu yüzden çeşitler kullanım amacına göre ayrışır:
- Yağlık — yağ oranı belirleyici: Memecik %25-28, Ayvalık %23-26
- Sofralık — irilik ve et oranı belirleyici: Domat %89 et oranı, Gemlik 6,4 et/çekirdek
Çelebi ikinci gruba giriyor. Aynı mantık ayrıntısıyla: zeytin çeşitleri.
İznik ve Gemlik: aynı tescil bölgesi
Çelebi'nin yetiştiği İznik, Gemlik zeytininin coğrafi işaret tescil alanının da parçası — tescil Gemlik, Orhangazi ve İznik sınırlarını kapsıyor.
Yani aynı ilçede iki çeşit yetişiyor: biri ülkenin en tanınmış siyah sofralık çeşidi, diğeri yeşil sofralığa giden yerel bir çeşit. Coğrafi işaretin ne kapsadığı ve neyi kapsamadığı üzerine: 25 tescil, dünyada dördüncüyüz.
Ad karışıklığı
Çelebi (İznik, sofralık) ile Güneydoğu'nun Yağ Çelebi ve Kan Çelebi çeşitleri farklı çeşitlerdir. Fidan alırken çeşidin yöresi de sorulmalı.
Marmara'nın yerel çeşitleri
İznik'in Çelebi'si, bölgenin Gemlik gölgesinde kalan çeşitlerinden. Diğerleri: Karamürsel Su, Samanlı, Edincik Su.
Bölgenin zeytinciliği: Marmara'da zeytincilik.
Veri notu
Çelebi için dane ağırlığı, et/çekirdek oranı ve soğuklama gereksinimi değerlerini veren yayımlanmış ölçüm bulunamadı; yağ oranı yalnız Gemlik'e göre karşılaştırmalı olarak veriliyor. Bu sayfa değerleri tahminle doldurmuyor.
Ölçülen çeşitler arasında nerede
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
✍️ Bu yazıyı kim hazırladı
Zeytin.NET Editör Masası tarafından hazırlandı. Sayfadaki rakamlar adı belirtilen kaynaklardan geliyor — TÜİK, Uluslararası Zeytin Konseyi, ticaret borsaları ve akademik çalışmalar — ve her sayfa kendi kaynağını yazar.
🫒 Bu yazı işine yaradıysa
Zeytin.NET tek kişilik emekle yürüyor ve reklam geliri dışında bağımsız. Sunucu ve veri maliyetlerine destek olabilirsin.
Hedef: 10 destekçi — sunucu ve alan adı maliyetini karşılamaya yeter.
İlgili içerikler
Yazı
Edincik Zeytini: suyu yüksek olduğu için sofralık
2024 tescili. Belge çeşidin sofralığa gitmesini tek nedene bağlıyor: su içeriği yüksek. Uçucu bileşenlerinde etil asetat %1,5-25.
Yazı
Halhalı zeytini: Hatay'ın yağlık çeşidi
Türkiye ağaç varlığının %2,2'si Halhalı: Hatay ve Mardin'in ana yağlık çeşidi. Yuvarlak Halhalı'nın ölçülmüş kendine verimsizliği ve bunun bahçe planına etkisi.
Yazı
Kalamata zeytini: Yunanistan'nın sofralık çeşidi
Dünyanın en tanınan sofralık çeşidi. Badem biçimli, morumsu siyah dane; adı korumalı menşe adıdır.
Yazı
Sarı Ulak zeytini: özellikleri, yağ oranı ve yöreleri
Doğu Akdeniz'in sofralık çeşidi. Listedeki en düşük et oranı (%72) — çekirdeği iri, ama bölgede yerini koruyor.