Mardin'de zeytincilik
Güneydoğu Anadolu bölgesi · 2024-25 sezonunda 4.076 ton dane zeytin, 59 ton zeytinyağı.
Mardin, 2024-25 sezonunda 423 bin meyve veren ağaçtan 4.076 ton dane zeytin aldı; bu, ağaç başına ortalama 9.6 kilo demek. Ürünün 3.742 tonu sofralığa, 334 tonu yağlığa ayrıldı ve yağlıktan 59 ton zeytinyağı elde edildi.
Ölçek ve karakter
- Güneydoğu Anadolu bölgesinin 9 ilinden 5. sırasında — bölge üretiminin %2.0'i, Türkiye üretiminin %0.1'i
- ağaç başına 9.6 kg — bölge ortalaması 11.0 kg'ın 1.4 kg altında
- üretimin %92'i sofralığa ayrılıyor (bölge ortalaması %5) — sofralık ağırlıklı
Derik: Halhalı'nın anavatanı
Mardin'in zeytinciliği tek bir ilçenin adıyla anılır: Derik. Halhalı çeşidinin anavatanı burasıdır ve çeşit yörede doğrudan Derik zeytini olarak bilinir.
Derik Halhalı zeytinyağı uluslararası yarışmalarda İngiltere ve Japonya'dan ödül almıştır; belirgin aroması, düşük asitliği ve besin değeriyle tanınır. Halhalı çeşidinin coğrafi yayılım alanında (Mardin, Hatay, Gaziantep, Kahramanmaraş) yaklaşık 2 milyon ağaç bulunur.
İlin asıl zenginliği ise çeşit çeşitliliğidir. Derik'te geleneksel yöntemlerle yetiştirilen çeşitler arasında Halhalı'nın yanı sıra Zonciki, Güleki, Mavi, Kejik, Belluti, Mazı, Gürseki ve Melkabazi sayılır. Bu isimlerin çoğu ulusal çeşit kataloglarında yer almaz — Güneydoğu'nun kayıt dışı genotip zenginliği tam olarak budur.
2024-25 sezonu
| Meyve veren ağaç | 423.000 |
| Dane zeytin | 4.076 ton |
| Sofralığa ayrılan | 3.742 ton (%92) |
| Yağlığa ayrılan | 334 ton |
| Zeytinyağı | 59 ton |
| Ağaç başına | 9.6 kg |
Bu il için yalnızca güncel sezon yayımlanmıştır; on bir yıllık seri İzmir, Aydın, Manisa, Muğla, Bursa ve Çanakkale için mevcuttur.
Güneydoğu Anadolu bölgesinin çeşitleri
Kaynakta çeşitler il değil bölge düzeyinde kayıtlı.
- Belluti
- Eğriburun
- Hursuki
- Kalem Bezi
- Kan Çelebi
- Kilis Yağlık
- Mavi
- Melkebazi
- Nizip Yağlık
- Yağ Çelebi
- Zoncuk
Yazılarımızda Mardin
- Zeytin çeşitleri: Türkiyenin dağılımı ve ölçülmüş değerler
- Güneydoğu'nun isimsiz zeytinleri: Mardin, Şırnak ve tozlayıcı meselesi
- Türkiye'de zeytin nerede yetişir, hangi illerde yetişmez?
- Yağ Çelebi zeytini: Güneydoğu'nun yağlık çeşitlerinden
- Sarı Haşebi zeytini: Hatay'ın çift amaçlı çeşidi
- Halhalı zeytini: Hatay'ın yağlık çeşidi
- Eğriburun zeytini: Nizip'in yerel çeşidi
- Belluti zeytini