Nizip Yağlık zeytini: özellikleri, yağ oranı ve yöreleri
Güneydoğu'nun ana yağlık çeşidi ve listedeki nadir kendine verimli çeşitlerden biri — tozlayıcısız bahçede bile ürün verir.
Nizip Yağlık, Güneydoğu Anadolu'nun ana yağlık çeşididir ve listedeki çeşitler arasında bir ayrıcalığı vardır: kendine verimlidir. Yani tozlayıcı çeşide ihtiyaç duymadan ürün verir — zeytinde nadir bir özellik.
Rakamlarla Nizip Yağlık
| Yağ oranı | %27 |
| 1 kg'daki tane sayısı | 455 |
| Et oranı | %81 |
| Kullanım | Yağlık + sofralık |
| Başlıca yöreler | Nizip, Gaziantep, Kahramanmaraş, Mardin |
Kaynak: Efe, Soykan, Cürebal ve Sönmez (2016), Zeytin Kitabı. Kaynakta değeri verilmeyen alanlar "—" bırakılmıştır; tahmin eklenmemiştir.
Kendine verimli olmak neden önemli?
Zeytin çeşitlerinin çoğu kendine verimsiz ya da kısmen kendine verimlidir; tam verim için başka bir çeşidin polenine ihtiyaç duyarlar. Şanlıurfa Koruklu'da kurulan bir bahçede beş çeşit üzerinde yapılan izolasyon denemesi şu tabloyu verdi:
| Çeşit | Durum |
|---|---|
| Nizip Yağlık | Kendine verimli |
| Delice (yabani zeytin) | Kendine verimli |
| Domat | Kısmen kendine verimli |
| Gemlik | Kısmen kendine verimli |
| Yuvarlak Halhalı | Kendine verimsiz |
Nizip Yağlık'ın kendine verimli çıkması, Güneydoğu'da tek çeşitli kapama bahçe kurulabilmesi demektir. Tozlayıcı sırası ayırmak zorunda kalmamak, dar arazide dikim planını da kolaylaştırır.
Yağlık ama sofralığa da gidiyor
%27 yağ oranıyla açık bir yağlık çeşit olmasına rağmen Nizip Yağlık bölgede sofralık olarak da değerlendirilir. Et oranı %81 ile listenin alt sıralarındadır — yani çekirdeği görece iridir; sofralık kullanımı iriliğe değil, yerel damak alışkanlığına dayanır.
Genetik çalışmalar Nizip Yağlık'ın Domat, Gemlik, Kilis Yağlık ve Manzanilla ile %60'tan fazla benzerlik taşıdığını göstermiştir. Yani Türkiye'nin ana çeşitlerinin çoğu birbirine yakın bir havuzdan geliyor.
Kısaca
Nizip Yağlık, %27 yağ oranıyla Güneydoğu'nun ana yağlık çeşididir ve kendine verimli olmasıyla ayrılır. Tozlayıcı sırası ayırmak zorunda kalmadan tek çeşitli bahçe kurulabilmesi, dar arazide önemli bir kolaylıktır.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Zeytin Ağacı Nasıl Yetiştirilir?
Toprak, iklim, sulama, budama ve sabır. Zeytin ağacı dikmek isteyenler için temel bakım rehberi.
Yazı
Domat zeytini: özellikleri, yağ oranı ve yöreleri
Türkiye'nin en iri daneli sofralık çeşidi; dolgulu yeşil zeytinin standardı. Tozlayıcı seçimi meyve iriliğini üçte bir oranında değiştiriyor.
Yazı
Gemlik zeytini: neden en meşhur sofralık çeşit?
Kaynağa göre ağaç varlığının %11 ila %48,71'i. Marmara üretiminin %80'i. Yeşil oluma 20 Ağustos'ta gelir — diğer çeşitlerden iki ay erken.
Yazı
Arbequina zeytini: İspanya'nın yağlık çeşidi
Süper sık dikimin ana çeşidi. Küçük taç, küçük meyve, erken verim — modern zeytinciliği değiştiren çeşit.