Gaziantep'de zeytincilik
Güneydoğu Anadolu bölgesi · 2024-25 sezonunda 112.240 ton dane zeytin, 20.457 ton zeytinyağı.
Gaziantep, 2024-25 sezonunda 9.234 bin meyve veren ağaçtan 112.240 ton dane zeytin aldı; bu, ağaç başına ortalama 12.2 kilo demek. Ürünün 1.319 tonu sofralığa, 110.921 tonu yağlığa ayrıldı ve yağlıktan 20.457 ton zeytinyağı elde edildi.
Ölçek ve karakter
- Güneydoğu Anadolu bölgesinin 9 ilinden 1. sırasında — bölge üretiminin %54.3'i, Türkiye üretiminin %3.1'i
- ağaç başına 12.2 kg — bölge ortalaması 11.0 kg'ın 1.2 kg üstünde
- üretimin %1'i sofralığa ayrılıyor (bölge ortalaması %5) — yağlık ağırlıklı
Nizip: Türkiye'nin en yağlı zeytini
Gaziantep fıstığıyla tanınır ama zeytinde de büyük bir il: 10 milyonu aşkın zeytin ağacı barındırır.
İlin zeytincilik merkezi Nizip'tir. Nizip zeytininin ayırt edici özelliği yağ oranıdır — olgunlaşma evresi, iklim ve toprak yapısının birleşimi sayesinde Türkiye'nin en yağlı zeytinleri bu yörede yetişir. Nizip Zeytinyağı coğrafi işaretle tescillidir.
Bölgenin en yaygın çeşidi Nizip Yağlık'tır; ilçenin dışında Kahramanmaraş merkez ve Mardin'in Cizre ilçesinde de bu çeşidin ağaçlarına rastlanır.
İlde ayrıca Kilis Yağlık, Eğriburun, Kalem Bezi, Yağ Çelebi ve Kan Çelebi gibi yöreye özgü çeşitler kayıtlıdır — Güneydoğu, Türkiye'nin çeşit bakımından en zengin bölgesidir.
İşleme kapasitesi
Nizip'te yaklaşık 35 zeytinyağı işleme hattı çalışır. Komşu Kilis'te bu sayı 20 civarındadır. Yani bölge, ürettiği zeytini kendi içinde yağa çevirebilecek altyapıya sahiptir.
Bu, Güneydoğu'nun genel tablosuyla birlikte okunduğunda anlam kazanır: bölge Türkiye zeytin alanının %8'ini, üretiminin %6'sını karşılar — küçük bir pay. Ama işleme kapasitesi ve çeşit çeşitliliği, bölgeyi ölçeğinden daha önemli kılıyor.
2024-25 sezonu
| Meyve veren ağaç | 9.234.000 |
| Dane zeytin | 112.240 ton |
| Sofralığa ayrılan | 1.319 ton (%1) |
| Yağlığa ayrılan | 110.921 ton |
| Zeytinyağı | 20.457 ton |
| Ağaç başına | 12.2 kg |
Bu il için yalnızca güncel sezon yayımlanmıştır; on bir yıllık seri İzmir, Aydın, Manisa, Muğla, Bursa ve Çanakkale için mevcuttur.
Güneydoğu Anadolu bölgesinin çeşitleri
Kaynakta çeşitler il değil bölge düzeyinde kayıtlı.
- Belluti
- Eğriburun
- Hursuki
- Kalem Bezi
- Kan Çelebi
- Kilis Yağlık
- Mavi
- Melkebazi
- Nizip Yağlık
- Yağ Çelebi
- Zoncuk
Yazılarımızda Gaziantep
- Zeytinden yağa: fiyat makası 2019-2026
- Zeytin: Ağacı, Tarihi, Üretimi ve Geleceği
- Türkiye ucuz zeytinyağı ülkesi mi? Avrupa ile 14 aylık karşılaştırma
- Zeytin çeşitleri: Türkiyenin dağılımı ve ölçülmüş değerler
- Borsa hacmi rekolte değildir: 2023 rekoru neyin rekoruydu?
- Oleoturizm: zeytinlikten gelen ikinci gelir
- Sızma ile riviera arasındaki fark toptanda sadece %4
- Zeytinyağının gerçek fiyatı: enflasyondan arındırılmış hesap