Büyük Topak Ulak zeytini
Büyük Topak Ulak, Akdeniz bölgesinin kayıtlı çeşitlerinden. Tarsus, Seyhan, İskenderun, Anamur, Erdemli ve Sütçüler (Isparta) de yetiştirilir. Menşei Tarsus olan bu çeşide bazı yör…
Büyük Topak Ulak, Akdeniz bölgesinin kayıtlı zeytin çeşitlerinden biridir.
Çeşidin özellikleri
Tarsus, Seyhan, İskenderun, Anamur, Erdemli ve Sütçüler (Isparta) de yetiştirilir. Menşei Tarsus olan bu çeşide bazı yörelerde Topak Aşı denir. Bakım yapıldığında oldukça iyi gelişen yayvan, geniş, büyük taç yapısı vardır. Meyveleri iri, çekirdekleri meyve büyüklüğüne göre küçük olup %20 civarında yağ içerir. Meyve eti yumuşaktır. Verimi iyidir. Periyodisite gösterir. Soğuğa ve kuraklığa aşırı duyarlı değildir. Etli ve lezzetli olan Büyük Topak Ulak çeşidi yeşil sofralık “Çizme zeytin” olarak işlenir.
Nerede yetişir
Büyük Topak Ulak, Akdeniz bölgesinde kayıtlıdır. Bölgede zeytin üretiminin yoğunlaştığı iller: Mersin, Hatay, Osmaniye, Adana, Antalya, Kahramanmaraş.
Bölgenin coğrafi koşulları, çeşit dağılımı ve üretim rakamları: Akdeniz bölgesinde zeytincilik
Ölçülmüş değerler
Büyük Topak Ulak için yayımlanmış tek sayısal değer yağ oranı: iki bağımsız kaynak birbirini doğruluyor — biri %20,2, diğeri "%20 civarında" diyor.
Bu oran, çeşidi Akdeniz'in orta yağlı çeşitleri arasına koyuyor. Karşılaştırma için Sarı Ulak %19, Saurani ise daha yüksek.
Kaynaklar meyveyi iri, çekirdeği ise meyve büyüklüğüne göre küçük olarak tanımlıyor; meyve eti yumuşak. Bu tanım et oranının yüksek olduğunu düşündürüyor ama ölçülmüş bir et oranı yayımlanmamış — o yüzden sayı yazmıyoruz.
⚠ Meyve ağırlığı, et/çekirdek oranı ve soğuklama gereksinimi için yayımlanmış ölçüm yok. Tahminle doldurulmadı.
Akdeniz bölgesinin diğer çeşitleri
Sarı Haşebi · Sarı Ulak · Saurani
Yörede
Büyük Topak Ulak'ın menşei Tarsus'tur; Seyhan, İskenderun, Anamur, Erdemli ve Isparta'nın Sütçüler ilçesinde de yetiştirilir. Bazı yörelerde Topak Aşı adıyla anılır.
Yayılım alanı Akdeniz kıyı hattını izler. Isparta'daki varlığı dikkat çekicidir: il, Bakanlık destekli fidan dağıtımıyla zeytinciliğe sonradan giren bir bölgedir ve proje Sütçüler ilçesinde yoğunlaşmaktadır.
Ayrıntı: Mersin'de zeytincilik · Isparta'da zeytincilik
Kaynak
- Efe, R., Soykan, A., Cürebal, İ. & Sönmez, S. (2016) — Türkiye'de Yetişen Zeytin Çeşitlerinin Özellikleri ve Coğrafi Dağılışı, Zeytin Kitabı (E. Naskali, ed.), Kitabevi Yayınları, s. 37-80
- Türkiye zeytin haritası
Ölçülen çeşitler arasında nerede
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Zeytinyağı Sabunu: Yapımı, Çeşitleri ve Seçimi
Sabunlaşma nasıl olur, kürlenme neden aylar sürer, gerçek zeytinyağı sabunu nasıl anlaşılır?
Yazı
Siyah zeytin nasıl üretilir? Doğal olum ile siyahlaştırma farkı
Rafta iki farklı siyah zeytin var: ağaçta olgunlaşıp salamuraya alınan ve yeşilken oksidasyonla siyahlaştırılan. İkisi de yasal, ama aynı ürün değil.
Yazı
Karamürsel Samanlı Zeytini: acılığı düşük olduğu için "tatlı zeytin"
2024 tescili. Oleuropein oranı %6-8 — düşük olduğu için kısa sürede tatlanıyor ve yörede tatlı zeytin deniyor. Kabuğu 0,2-0,4 mm.
Yazı
Hatay Halhalı Zeytini: güneşli gün sayısının fenolde karşılığı
2023 tescili. Belge yüksek fenol içeriğini (322-525 mg/kg) doğrudan uzun güneşli gün sayısına bağlıyor; iki farklı tatlandırma yöntemi tanımlı.