Kiraz zeytini: Ege'nin yerel çeşitlerinden
Ege Bölgesi'nin yerel zeytin çeşitlerinden Kiraz. Adı meyvenin görünümünden geliyor; kiraz meyvesiyle ilgisi yok.
Kiraz, Ege Bölgesi'nin yerel zeytin çeşitlerinden. Adı meyvenin görünümünden geliyor — kiraz meyvesiyle ya da İzmir'in Kiraz ilçesiyle doğrudan bir bağı olduğu kaynaklarda belirtilmiyor.
Ege'nin yerel çeşitleri
Kiraz, Ege'de yetişen yerel çeşitler listesinde yer alıyor. Listenin tamamı, bölgedeki çeşitliliğin ne kadar geniş olduğunu gösteriyor:

Ak Zeytin · Aşıyeli · Çakır · Çekişte · Çilli · Dilmit · Erkence · Girit · Eşek (Ödemiş) · Hurma Kaba · Hurma Karaca · İzmir Sofralık · Karayaprak · Kiraz · Memeli · Taşarası · Tavşanyüreği · Sarıyaprak · Yağ Zeytini · Yerli Yağlık · Yamalak
Bu yirmi bir çeşidin karşısında Ege üretiminin ezici çoğunluğu Memecik'ten geliyor — tek başına Türkiye ağaç varlığının %45'i.
Çeşitlilik neden önemli
Üretim tabanının üç çeşide sıkışması iki risk taşıyor: benzer genetik yapıdaki geniş alanlar hastalığa açıktır, ve üç çeşidin iklim toleransı birbirine yakınsa iklim değişimi hepsini aynı anda vurur.
Yerel çeşitler bu yüzden genetik yedek. Bugün ticari değeri olmayan bir çeşidin taşıdığı özellik — kuraklığa dayanım, düşük soğuklama gereksinimi, hastalık toleransı — ileride aranan şey olabilir.
Soğuklama gereksiniminin çeşitler arasında üç kata varan farkı bunun somut örneği: Adana Topağı 346 saat isterken Çakır 1000 saat istiyor. Ayrıntı: zeytinde soğuklama gereksinimi · iklim değişikliği ve zeytin.
Veri notu
Kiraz çeşidi için dane ağırlığı, yağ oranı, et/çekirdek oranı ve soğuklama gereksinimi değerlerini veren erişilebilir yayımlanmış kaynak bulunamadı. Bu sayfa o değerleri tahminle doldurmuyor.
Türkiye'nin çeşit dağılımı: zeytin çeşitleri.
Ölçülmüş özellikler
| Özellik | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Meyve boyu | 24 mm | Zeytin Kitabı (Efe vd. 2016) |
| Meyve eni | 20 mm | Zeytin Kitabı (Efe vd. 2016) |
| Et oranı | %86 | Zeytin Kitabı (Efe vd. 2016) |
| 1 kg’daki tane sayısı | 240 | Zeytin Kitabı (Efe vd. 2016) |
| Yağ oranı | %19 | Zeytin Kitabı (Efe vd. 2016) |
Ölçülen çeşitler arasında nerede
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
✍️ Bu yazıyı kim hazırladı
Zeytin.NET Editör Masası tarafından hazırlandı. Sayfadaki rakamlar adı belirtilen kaynaklardan geliyor — TÜİK, Uluslararası Zeytin Konseyi, ticaret borsaları ve akademik çalışmalar — ve her sayfa kendi kaynağını yazar.
🫒 Bu yazı işine yaradıysa
Zeytin.NET tek kişilik emekle yürüyor ve reklam geliri dışında bağımsız. Sunucu ve veri maliyetlerine destek olabilirsin.
Hedef: 10 destekçi — sunucu ve alan adı maliyetini karşılamaya yeter.
İlgili içerikler
Yazı
Zeytin ağacı kaç yıl yaşar?
"Bin yıllık zeytin" tabelası çok, ölçümü yok. Zeytinde yıllık halka saymak çalışmıyor: beş laboratuvarda on uzmana aynı örnekler verildiğinde buldukları halka sayısı %44'ten fazla fark etti. Karbon tarihlemesi de kendi tuzağını taşıyor. Peki ağacın gerçekten bir yaş sınırı var mı — ve Girit'in ünlü anıt ağacının iki ayrı genotipten oluşması ne anlatıyor?
Yazı
Yağ oranı en yüksek zeytin çeşitleri hangileri?
Kalem bezi ve Kilis yağlığı yüzde 31 ile başı çekiyor, Gemlik yüzde 29-30 ile hemen arkada. 40 çeşidin ölçülmüş yağ oranı ve bu sayının neyi anlatıp neyi anlatmadığı.
Yazı
İyi zeytin nasıl anlaşılır? Alırken nelere dikkat etmeli?
Renk alacalı mı, salamura berrak mı, kalibre yazıyor mu? Zeytin alırken bakılacak somut ölçütler, Gemlik yağlık mı sofralık mı sorusu ve evde saklama.
Yazı
Akhisar Domat Zeytini: dolgulu zeytinin ölçüsü
2010 tescili. Belge kalibreyi ürün biçimine göre ayrı ayrı veriyor — dolgulu zeytin 170-290, kokteyl 110-260. Aynı çeşit, farklı irilik.