Eğriburun zeytini: Nizip'in yerel çeşidi
Gaziantep Nizip yöresinin yerel çeşidi Eğriburun, Güneydoğu Anadolu'nun önemli zeytin çeşitleri arasında sayılıyor.
Eğriburun, Gaziantep'in Nizip yöresine bağlı yerel bir zeytin çeşidi — kaynaklarda çoğu zaman Eğriburun (Nizip) biçiminde geçer. Güneydoğu Anadolu'nun önemli çeşitleri arasında sayılıyor.
Rakamlarla Eğriburun
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Yağ oranı | %22 üzeri | Bölge envanteri sınıflandırması |
| Et oranı | %86 | Çekirdek %14 |
| Kullanım | sofralık | Nizip tipi |
| Yöre | Gaziantep · Nizip | Şanlıurfa'da Tatayn tipi de var |
İki Eğriburun
Envanterde aynı adı taşıyan iki ayrı tip kayıtlı ve ikisi farklı işe gidiyor:

| Tip | Yağ | Et | Yöre | Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Eğriburun (Nizip) | %22+ | %86 | Gaziantep | sofralık |
| Eğriburun (Tatayn) | %22+ | %88 | Şanlıurfa | yağlık + sofralık |
Aynı yağ sınıfında olmalarına rağmen et oranları farklı: Tatayn tipi %88 ile daha yüksek ve çift amaçlı kullanılıyor. Fidan alırken hangi tip olduğu sorulmalı.
Bu, Türkiye'de çeşit adlandırmasının yaygın sorunu: Halhalı üç ayrı biçimde, Memeli bazı yörelerde "Kırma" olarak geçiyor.
Nizip'in iki çeşidi
Nizip, zeytinciliğiyle bilinen bir ilçe ve iki ayrı çeşide adını vermiş: Eğriburun (Nizip) ve Nizip Yağlık.
İkincisi Türkiye ağaç varlığının %2'sini oluşturuyor ve GAP bölgesinde yapılan denemede kendine verimli çıkmış — kendilemede %17,52 meyve tutumu vermiş. Bu, bahçe planında tozlayıcı zorunluluğunu ortadan kaldıran bir özellik.
Eğriburun için aynı ölçümler yayımlanmamış; çeşidin tozlanma davranışı hakkında doğrulanmış veri bulunamadı.
Güneydoğu'nun çeşit yapısı
Güneydoğu Anadolu, Türkiye zeytinciliğinin Ege dışındaki ikinci ağırlık merkezi. Bölgede yetiştirilen çeşitler: Eğriburun, Halhalı, Kalem Bezi, Kan Çelebi, Nizip Yağlık, Kilis Yağlık ve Yağ Çelebi.
Bu çeşitlerin çoğu için yayımlanmış pomolojik ölçüm sınırlı. Bölgede ayrıca adlandırılmamış çok sayıda yerel genotip bulunuyor; Mardin ve Şırnak'ta yapılan çalışmalar bunu gösteriyor: Güneydoğu'nun isimsiz zeytinleri.
Veri notu
Bu çeşit için dane ağırlığı, yağ oranı, et/çekirdek oranı ve soğuklama gereksinimi değerlerini veren erişilebilir yayımlanmış kaynak bulunamadı. Bu sayfa o değerleri tahminle doldurmuyor — ölçüm yayımlandığında eklenecek.
Türkiye'nin çeşit dağılımı ve karşılaştırmalı tablolar: zeytin çeşitleri.
Ölçülen çeşitler arasında nerede
çeşit sayfası
çeşit sayfası
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016) s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016) s.37-80
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016) s.37-80
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
✍️ Bu yazıyı kim hazırladı
Zeytin.NET Editör Masası tarafından hazırlandı. Sayfadaki rakamlar adı belirtilen kaynaklardan geliyor — TÜİK, Uluslararası Zeytin Konseyi, ticaret borsaları ve akademik çalışmalar — ve her sayfa kendi kaynağını yazar.
🫒 Bu yazı işine yaradıysa
Zeytin.NET tek kişilik emekle yürüyor ve reklam geliri dışında bağımsız. Sunucu ve veri maliyetlerine destek olabilirsin.
Hedef: 10 destekçi — sunucu ve alan adı maliyetini karşılamaya yeter.
İlgili içerikler
Yazı
Akhisar Uslu Zeytini: siyah sofralığın ölçülmüş tarifi
2010 tescili, menşe adı. Belge Uslu çeşidini rakamla tanımlıyor — ve bir kaynak hatasını da düzeltiyor: et oranı %85,17.
Yazı
Memecik zeytini: Ege nin yarısı tek çeşit
Ege ağaç varlığının yarısı Memecik: %25-28 yağ, yüksek polifenol, 624 saat soğuklama, kuraklığa dayanıklı ve kendine verimli. Neden bu kadar yaygınlaştığı.
Yazı
Arbequina zeytini: İspanya'nın yağlık çeşidi
Süper sık dikimin ana çeşidi. Küçük taç, küçük meyve, erken verim — modern zeytinciliği değiştiren çeşit.
Yazı
Zeytin Takvimi: Ay Ay Zeytin Yılı
Ne zaman budanır, ne zaman çiçek açar, hangi ay hangi zeytin toplanır? Ağacın ve üreticinin yılı ay ay, bir bakışta tablosuyla.