Arbequina zeytini: İspanya'nın yağlık çeşidi
Süper sık dikimin ana çeşidi. Küçük taç, küçük meyve, erken verim — modern zeytinciliği değiştiren çeşit.
Modern zeytinciliğin en büyük kırılması bir makine değil, bir çeşit yüzünden oldu: Arbequina. Süper sık dikim — hektarda 1.500-2.000 ağaç, makineyle hasat — bu çeşit olmadan mümkün değildi.
Küçük olmak neden avantaj?
Geleneksel zeytinlikte ağaç iri olur, taç geniş açılır, hasat sırıkla ya da elle yapılır. Arbequina'nın üstünlüğü bunun tersidir:
- Küçük ve dik taç — sıra hâlinde, üzüm bağı gibi dikilebilir.
- Erken verim — dikimden sonra 3. yılda ürün vermeye başlar; geleneksel çeşitlerde bu 6-8 yılı bulur.
- Küçük meyve — sarsıcı makineyle hasada uygun.
Türkiye'de yapılan bir ölçüm bu küçüklüğü rakama döküyor. Çukurova Üniversitesi'nin gen kaynağı bahçesinde 9 Türk çeşidiyle karşılaştırıldığında Arbequina IRTA-18:
| Meyve ağırlığı | 1,09 g |
| Meyve boyu | 13,10 mm |
| Meyve eni | 11,43 mm |
| Et oranı | 0,76 |
| Meyve şekli indeksi | 1,15 (yuvarlak) |
| Soğuklama gereksinimi | 260–289 soğuklama birimi (394–459 saat) |
Kaynak: Gündeşli ve Küden (2020). Denemedeki en küçük meyve Arbequina'ydı; karşılaştırma için Karamürsel Su'nun meyve boyu 34,83 mm ölçüldü — yani neredeyse üç katı.
Yağı nasıl?
Arbequina yağı yumuşak, meyvemsi ve az acıdır; badem ve elma notaları tarif edilir. Bu, onu Picual ve Coratina'nın tam karşı ucuna koyar.
Ticari sonucu şu: Arbequina "zeytinyağını sert bulan" tüketici için giriş kapısıdır ve bu yüzden dünya pazarında hızla yayıldı. Ama aynı yumuşaklık düşük polifenol demektir — raf ömrü Picual kadar uzun değildir.
Türkiye için anlamı
Soğuklama gereksinimi bakımından Arbequina Gemlik ile aynı grupta çıktı, Memecik'ten düşük. Yani Türkiye'nin ılıman kıyı kuşağında yetişebilir.
Süper sık dikim Türkiye'de de deneniyor; dikim sıklığının ekonomisi için: Dikim sıklığı: dekara kaç ağaç?
İlgili sayfalar
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Dünya zeytin çeşitleri: Picual'den Kalamata'ya
Dünyada ~1.200 çeşit var, ticari ağırlık birkaç düzinede. Picual, Arbequina, Koroneiki, Kalamata, Frantoio ve Türkiye ile karşılaştırma.
Yazı
Zeytin ve Zeytinyağı Sözlüğü
Oleuropein, lampant, prina, karasu, malaksasyon, mahreç işareti… Zeytin ve zeytinyağı terimlerinin kısa ve doğrulanabilir karşılıkları.
Yazı
Organik zeytin yetiştiriciliği: dört yıllık denemenin sonucu
Kemalpaşa'da 4 yıllık organik–konvansiyonel denemesi: verimde fark yok, brüt marj organikte %11,5 yüksek, peroksit değeri daha düşük.
Yazı
Zeytin ve Zeytinyağı: Sık Sorulan Sorular
Buzdolabı testi doğru mu, sızma ile riviera farkı ne, zeytinyağıyla kızartma yapılır mı? En sık sorulan 20 soru ve kısa yanıtları.