İzmir'de zeytincilik

Ege bölgesi · 2024-25 sezonunda 485.275 ton dane zeytin, 70.767 ton zeytinyağı.

18.177.185meyve veren ağaç

485.275 tdane zeytin

70.767 tzeytinyağı

26.7 kgağaç başına

İzmir, 2024-25 sezonunda 18.177 bin meyve veren ağaçtan 485.275 ton dane zeytin aldı; bu, ağaç başına ortalama 26.7 kilo demek. Ürünün 45.179 tonu sofralığa, 440.096 tonu yağlığa ayrıldı ve yağlıktan 70.767 ton zeytinyağı elde edildi.

Ölçek ve karakter

Ege bölgesinin 6 ilinden 2. sırasında — bölge üretiminin %27.0'i, Türkiye üretiminin %13.5'i
ağaç başına 26.7 kg — bölge ortalaması 18.3 kg'ın 8.4 kg üstünde
üretimin %9'i sofralığa ayrılıyor (bölge ortalaması %21) — yağlık ağırlıklı

Zeytin İzmir'in neresinde

İzmir'de zeytinlikler ilin kuzeyinden güneyine dağılır. Kaynakta zeytin yetiştirme alanı olarak Bergama, Dikili, Menemen, Kemalpaşa, Torbalı, Ödemiş ve Selçuk öne çıkar. Kuzeyde Bergama-Dikili hattı Kuzey Ege'nin yağlık kuşağının devamıdır; güneyde Selçuk ve Torbalı, Küçük Menderes havzasının zeytin alanlarına bağlanır.

İl, Kuzey Ege Zeytinyağları mahreç işaretinin de kapsamındadır — tescil Tariş tarafından alınmış ve İzmir ile Kuzey Ege'yi birlikte tanımlar.

Rakamlar ne anlatıyor

İzmir on bir yılda ağaç sayısını %11,9 artırdı (16,2 → 18,2 milyon meyve veren ağaç). Ama asıl değişim ağaç sayısında değil verimde: 2014-15'te ağaç başına 12 kg alınırken 2024-25'te 26,7 kg alındı. Aynı ağaç sayısıyla iki kattan fazla ürün demek bu.

İzmir belirgin biçimde yağlık bir il: 2024-25'te üretilen dane zeytinin yalnızca %9'u sofralığa ayrıldı, kalanı yağa gitti. Randıman 6,2 — yani 1 kilo zeytinyağı için ortalama 6,2 kilo dane zeytin harcanıyor. Bu oran çeşide ve olgunluğa göre değişir.

Serinin en çarpıcı yanı dalgalanma: en kötü sezon 53.441 ton, en iyisi 485.275 ton. Dokuz kattan fazla fark, zeytinin doğasındaki alternans döngüsünün il ölçeğinde ne kadar sert olabildiğini gösteriyor.

On bir sezon

En iyi ve en kötü sezon arasındaki fark 9.1 kat — 53.441 tondan 485.275 tona. Bu, zeytinin bir yıl var bir yıl yok döngüsü: alternans.

Sezon başına dane zeytin (ton). En yüksek çubuk en iyi, en açık olan en düşük sezon.

Sezon	Meyve veren	kg/ağaç	Dane (ton)	Sofralık (ton)	Yağlık (ton)	Zeytinyağı (ton)
2014-2015	16.237.177	12.0	194.527	24.394	170.133	35.172
2015-2016	16.104.715	3.3	53.441	6.406	47.035	11.030
2016-2017	16.124.102	8.0	179.014	17.664	161.350	23.719
2017-2018	16.661.123	11.0	183.028	23.169	178.026	34.770
2018-2019	16.248.942	6.3	102.756	20.340	82.415	15.389
2019-2020	16.743.314	7.0	117.682	14.654	103.028	20.606
2020-2021	17.364.343	5.5	94.875	15.827	79.048	15.778
2021-2022	16.823.256	10.0	168.931	18.366	150.564	30.113
2022-2023	17.654.433	19.1	337.298	49.697	287.601	55.393
2023-2024	18.260.465	11.2	204.828	27.614	177.214	31.645
2024-2025	18.177.185	26.7	485.275	45.179	440.096	70.767

İzmir'de zeytincilik

Ölçek ve karakter

Zeytin İzmir'in neresinde

Rakamlar ne anlatıyor

On bir sezon

Coğrafi işaretler

Ege bölgesinin çeşitleri

Yazılarımızda İzmir