Çilli zeytini: iri dane, düşük soğuklama
6,90 gramlık danesiyle iri meyveli çeşitler arasında, soğuklama gereksinimi düşük grupta. Adana Topağı'nın ardından en az soğuk isteyen ikinci çeşit.
Çilli, Ege'nin yerel zeytin çeşitlerinden. Ölçümlerde iki özelliğiyle öne çıkıyor: iri danesi ve düşük soğuklama gereksinimi.
Rakamlarla Çilli
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Dane ağırlığı | 6,90 g | İri meyveli çeşitler arasında ikinci |
| Meyve boyu | 26,97 mm | |
| Meyve eni | 21,80 mm | Denemedeki en geniş meyveler grubunda |
| Meyve şekli indeksi | 1,24 | Yuvarlağa yakın |
| Meyve eti ağırlığı | 5,85 g | |
| Et oranı | %85 | Üst grupta |
| Çekirdek ağırlığı | 1,05 g | |
| Et/çekirdek oranı | 5,57 | |
| Suda çözünür kuru madde | %14,0 briks | Denemedeki en yüksek |
| Soğuklama gereksinimi | 247 SB (369 saat) | Adana Topağı'nın hemen ardından, ikinci en düşük |
| Yöre | Ege |
İki özelliğin birleşimi
Denemede iri meyveli çeşitler şöyle sıralanmış: Domat 7,96 g · Çilli 6,90 g · Mavi 6,61 g · Adana Topağı 6,0 g.
Soğuklama sıralamasında ise en düşük gereksinimli çeşit Adana Topağı, onu Çilli, Mavi, Gemlik ve Ayvalık izliyor.
Yani Çilli her iki listede de üst sıralarda: hem iri hem az soğuk isteyen. Bu birleşim, ısınan iklimde sofralık üretim için ilgi çekici bir profil — irilik fiyatı belirliyor, düşük soğuklama gereksinimi ise çiçeklenme güvencesi veriyor.
Çilli'nin ölçülmüş üstünlüğü yalnız irilikte değil: et oranı %85, et/çekirdek oranı 5,57. Yani iri danenin içinde çekirdek payı düşük — sofralıkta aranan birleşim. Suda çözünür kuru maddesi de (%14,0 briks) denemedeki en yüksek değer.
⚠ Buna karşılık yağ oranı ve kendine verimlilik için doğrulanmış yayımlanmış kaynak bulunamadı. Bu sayfa o boşlukları tahminle doldurmuyor.
Ege'nin yerel çeşitleri arasında
Çilli, Ege'de yetişen yerel çeşitler listesinde yer alıyor: Ak Zeytin, Aşıyeli, Çakır, Çekişte, Çilli, Dilmit, Erkence, Girit, Eşek (Ödemiş), Hurma Kaba, Hurma Karaca, İzmir Sofralık, Karayaprak, Kiraz, Memeli, Taşarası, Tavşanyüreği, Sarıyaprak, Yağ Zeytini, Yerli Yağlık ve Yamalak.
Bu liste, Türkiye'nin çeşit çeşitliliğinin ne kadar geniş olduğunu gösteriyor — buna karşılık üretimin dörtte üçü yalnız üç çeşitten geliyor.
Özetle
Çilli, 6,90 gramlık danesiyle iri meyveli çeşitler arasında ve soğuklama gereksinimi düşük grupta. Bu iki özellik birlikte, ısınan kışların olduğu bir dönemde sofralık için ilgi çekici bir profil oluşturuyor. Diğer pomolojik değerleri için yayımlanmış ölçüm bulunamadı.
Kaynak notu
Bu sayfadaki pomolojik ve soğuklama değerleri, Adana koşullarında yürütülen yerli ve yabancı zeytin çeşitleri karşılaştırma denemesinden alınmıştır. Ölçüm bulunmayan özellikler tahmin edilerek doldurulmamış, boş bırakılmıştır.
Türkiye'nin çeşit dağılımının tamamı ve karşılaştırmalı tablolar: zeytin çeşitleri.
Ölçülen çeşitler arasında nerede
çeşit sayfası
Zeytin Kitabı — Efe, Soykan, Cürebal, Sönmez (2016), Kitabevi Yay. s.37-80
çeşit sayfası
çeşit sayfası
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Milas Çekişke Zeytini: eylülde toplanan sezonun ilk sofralığı
2021'den beri mahreç işaretiyle korunuyor. Çeşit Memecik ama fark zamanlamada: eylülde, meyve yeşilken ve elle toplanıyor. Yağ oranının henüz düşük olduğu bu dönem, sofralık için tam doğru dönem.
Yazı
Zeytin bozuldu mu? Küf, şişmiş kapak ve yumuşamanın ayrımı
Salamurada beyaz tabaka her zaman küf değil. Ama şişmiş kapak tartışmasız: açmadan atılır. Kâhya mayası ile küfün farkı.
Yazı
Sofralık zeytinde hile: kostik, karartma, göztaşı — nasıl ve neden?
Acılığı doğal gidermek 6-12 ay sürer. Süreyi güne indiren yöntemlerin hangisi yasal, hangisi hile? Kostik, yapay karartma, göztaşı ve esans — ve hileli zeytini ayırt etmenin altı ölçütü.
Yazı
Leccino zeytini: İtalya'nın yağlık çeşidi
Frantoio'nun harman ortağı. Daha yumuşak profil, soğuğa ve hastalığa belirgin dayanıklılık.