Balıkesir'de zeytincilik
Marmara bölgesi · 2024-25 sezonunda 314.189 ton dane zeytin, 47.618 ton zeytinyağı.
Balıkesir, 2024-25 sezonunda 11.345 bin meyve veren ağaçtan 314.189 ton dane zeytin aldı; bu, ağaç başına ortalama 27.7 kilo demek. Ürünün 45.905 tonu sofralığa, 268.283 tonu yağlığa ayrıldı ve yağlıktan 47.618 ton zeytinyağı elde edildi.
Ölçek ve karakter
- Marmara bölgesinin 9 ilinden 1. sırasında — bölge üretiminin %39.6'i, Türkiye üretiminin %8.7'i
- ağaç başına 27.7 kg — bölge ortalaması 18.7 kg'ın 9.0 kg üstünde
- üretimin %15'i sofralığa ayrılıyor (bölge ortalaması %31) — yağlık ağırlıklı
Edremit Körfezi zeytin kuşağı
Balıkesir'de zeytinciliğin kalbi Edremit Körfezi'dir. Edremit, Burhaniye, Havran ve Gömeç ilçeleri birlikte "Edremit Körfezi zeytin kuşağı" olarak anılır; buna Ayvalık eklendiğinde yörenin sofralık zeytini ve zeytinyağı dünya pazarlarına ulaşan bir üretim bandı oluşur.
Kıyı şeridinin dışında Erdek, Bandırma ve Marmara Adası'nda da zeytin yetiştirilir — yani il, Ege'ye bakan körfez hattı ile Marmara kıyısı arasında iki ayrı zeytin coğrafyası barındırır.
Körfez bölgesindeki bahçeler, 500-800 yaşındaki ağaçlar dahil olmak üzere Türkiye'nin en eski sayılan zeytinliklerinden bir kısmını barındırır. Edremit yöresindeki anıt zeytin ağaçları bu mirasın ölçülmüş kaydıdır.
Ayvalık zeytinyağı ve körfezin çeşidi
Ayvalık Zeytinyağı, 2007'de menşe adı olarak tescillenmiş coğrafi işaretlerden biridir; duyusal ve kimyasal özellikleriyle tanınır.
Körfezde ağırlıklı çeşit Edremit (Ayvalık)'tir: ince kabuklu, görece az etli ve yüksek yağ oranlı bir çeşit — kaynaklar %25 ile %28 arasında değerler verir. Bu yapı, çeşidi sofralıktan çok yağlığa yönlendirir.
İlin Marmara kıyısındaki kesiminde ise Edincik Su yetişir — adını Bandırma'ya bağlı Edincik'ten alan, körfezdekinden ayrı bir çeşit. Aynı il içinde iki farklı çeşit coğrafyası, Balıkesir'i hem yağlık hem sofralık üretimin kesiştiği bir yer yapar.
Kayıtlı çeşitlerin tam listesi ve bölgesel dağılım: Türkiye zeytin haritası
2024-25 sezonu
| Meyve veren ağaç | 11.345.000 |
| Dane zeytin | 314.189 ton |
| Sofralığa ayrılan | 45.905 ton (%15) |
| Yağlığa ayrılan | 268.283 ton |
| Zeytinyağı | 47.618 ton |
| Ağaç başına | 27.7 kg |
Bu il için yalnızca güncel sezon yayımlanmıştır; on bir yıllık seri İzmir, Aydın, Manisa, Muğla, Bursa ve Çanakkale için mevcuttur.
Coğrafi işaretler
- Ayvalık Zeytinyağı — Balıkesir · Ayvalık
Marmara bölgesinin çeşitleri
Kaynakta çeşitler il değil bölge düzeyinde kayıtlı.
Yazılarımızda Balıkesir
- Zeytin: Ağacı, Tarihi, Üretimi ve Geleceği
- Zeytin çeşitleri: Türkiyenin dağılımı ve ölçülmüş değerler
- Osmanlı'da zeytinyağı ticareti: alıcı İngiltere, fiyatı rekolte belirliyordu
- Domat zeytini: dolgulu zeytinin çeşidi, rakamlarıyla
- Oleoturizm: zeytinlikten gelen ikinci gelir
- 25 tescil, dünyada dördüncüyüz — peki ne işe yarıyor?
- Zeytin poleni alerjisi: mayıs–temmuzun sessiz sebebi
- Türkiye'de zeytin nerede yetişir, hangi illerde yetişmez?