Aydın'de zeytincilik
Ege bölgesi · 2024-25 sezonunda 478.484 ton dane zeytin, 57.577 ton zeytinyağı.
Aydın, 2024-25 sezonunda 22.772 bin meyve veren ağaçtan 478.484 ton dane zeytin aldı; bu, ağaç başına ortalama 21.0 kilo demek. Ürünün 98.476 tonu sofralığa, 380.008 tonu yağlığa ayrıldı ve yağlıktan 57.577 ton zeytinyağı elde edildi.
Ölçek ve karakter
- Ege bölgesinin 6 ilinden 3. sırasında — bölge üretiminin %26.6'i, Türkiye üretiminin %13.3'i
- ağaç başına 21.0 kg — bölge ortalaması 18.3 kg'ın 2.7 kg üstünde
- üretimin %21'i sofralığa ayrılıyor (bölge ortalaması %21) — yağlık ağırlıklı
Zeytin Aydın'ın neresinde
Aydın, Türkiye'de en çok zeytin ağacı bulunan ildir. Zeytin yetiştirilen başlıca yerler Kuşadası, Söke, Selçuk, Koçarlı, Sultanhisar, Nazilli, Yenipazar, Çine ve Karacasu'dur.
İl, Büyük Menderes Havzası'nda yer alır; yağışın büyük bölümü kış aylarında düşer, yaz dönemi kuraktır. Hâkim rüzgâr yönü doğu ve güneydoğudur. Bu koşullar zeytini ilin ana ürünlerinden biri yapmıştır.
Rakamlar ne anlatıyor
Aydın'ın tablosu ilginç bir çelişki taşıyor: en çok ağaca sahip il olmasına rağmen en çok üretim yapan il değil. 22,8 milyon meyve veren ağaçla Manisa'nın (25,0 milyon) hemen ardında, ama 2024-25 üretiminde 478.484 tonla üçüncü sırada.
Sebep verimde: Aydın'da ağaç başına 21,0 kg alınırken İzmir'de 26,7 kg, Çanakkale'de 33,1 kg alınıyor. Ağaç sayısı on bir yılda yalnızca %3,2 arttı — Manisa'nın %43,9'luk artışının yanında durgun bir tablo. Aydın büyümesini tamamlamış, olgun bir zeytin ili görünümünde.
Üretimin %21'i sofralığa ayrılıyor; randıman 6,6 ile Ege'nin en yükseklerinden. Bu, yağa giden zeytinin görece düşük yağ içerdiğini gösterir.
On bir sezon
En iyi ve en kötü sezon arasındaki fark 4.4 kat — 109.210 tondan 478.484 tona. Bu, zeytinin bir yıl var bir yıl yok döngüsü: alternans.
| Sezon | Meyve veren | kg/ağaç | Dane (ton) | Sofralık (ton) | Yağlık (ton) | Zeytinyağı (ton) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2014-2015 | 22.076.091 | 7.0 | 152.651 | 48.053 | 104.598 | 20.512 |
| 2015-2016 | 21.941.499 | 5.3 | 117.173 | 39.568 | 77.605 | 15.694 |
| 2016-2017 | 22.201.194 | 11.0 | 283.151 | 58.239 | 224.912 | 37.554 |
| 2017-2018 | 22.811.443 | 19.3 | 440.796 | 77.676 | 363.120 | 68.650 |
| 2018-2019 | 22.387.754 | 9.0 | 200.889 | 31.985 | 168.904 | 33.781 |
| 2019-2020 | 22.193.288 | 17.4 | 334.030 | 77.049 | 256.981 | 52.272 |
| 2020-2021 | 22.092.794 | 5.5 | 120.704 | 31.622 | 89.082 | 16.197 |
| 2021-2022 | 21.559.929 | 13.3 | 287.749 | 43.693 | 244.056 | 42.370 |
| 2022-2023 | 22.662.164 | 19.0 | 429.860 | 77.906 | 351.954 | 61.609 |
| 2023-2024 | 22.589.319 | 4.8 | 109.210 | 26.449 | 82.761 | 14.779 |
| 2024-2025 | 22.772.969 | 21.0 | 478.484 | 98.476 | 380.008 | 57.577 |
Ege bölgesinin çeşitleri
Kaynakta çeşitler il değil bölge düzeyinde kayıtlı.
Yazılarımızda Aydın
- Zeytinden yağa: fiyat makası 2019-2026
- Zeytin: Ağacı, Tarihi, Üretimi ve Geleceği
- Kutsal metinlerde ve halk anlatısında zeytin: ayetler, hadisler, hurafeler
- Türkiye ucuz zeytinyağı ülkesi mi? Avrupa ile 14 aylık karşılaştırma
- Zeytin çeşitleri: Türkiyenin dağılımı ve ölçülmüş değerler
- Osmanlı'da zeytinyağı ticareti: alıcı İngiltere, fiyatı rekolte belirliyordu
- Günde kaç zeytin yemeli? Porsiyon, tuz ve sık sorulan sorular
- Borsa hacmi rekolte değildir: 2023 rekoru neyin rekoruydu?