Büyük Topak Ulak zeytini
Büyük Topak Ulak, Akdeniz bölgesinin kayıtlı çeşitlerinden. Tarsus, Seyhan, İskenderun, Anamur, Erdemli ve Sütçüler (Isparta) de yetiştirilir. Menşei Tarsus olan bu çeşide bazı yör…
Büyük Topak Ulak, Akdeniz bölgesinin kayıtlı zeytin çeşitlerinden biridir.
Çeşidin özellikleri
Tarsus, Seyhan, İskenderun, Anamur, Erdemli ve Sütçüler (Isparta) de yetiştirilir. Menşei Tarsus olan bu çeşide bazı yörelerde Topak Aşı denir. Bakım yapıldığında oldukça iyi gelişen yayvan, geniş, büyük taç yapısı vardır. Meyveleri iri, çekirdekleri meyve büyüklüğüne göre küçük olup %20 civarında yağ içerir. Meyve eti yumuşaktır. Verimi iyidir. Periyodisite gösterir. Soğuğa ve kuraklığa aşırı duyarlı değildir. Etli ve lezzetli olan Büyük Topak Ulak çeşidi yeşil sofralık “Çizme zeytin” olarak işlenir.

Nerede yetişir
Büyük Topak Ulak, Akdeniz bölgesinde kayıtlıdır. Bölgede zeytin üretiminin yoğunlaştığı iller: Mersin, Hatay, Osmaniye, Adana, Antalya, Kahramanmaraş.
Bölgenin coğrafi koşulları, çeşit dağılımı ve üretim rakamları: Akdeniz bölgesinde zeytincilik
Ölçülmüş değerler
Büyük Topak Ulak için yayımlanmış tek sayısal değer yağ oranı: iki bağımsız kaynak birbirini doğruluyor — biri %20,2, diğeri "%20 civarında" diyor.
Bu oran, çeşidi Akdeniz'in orta yağlı çeşitleri arasına koyuyor. Karşılaştırma için Sarı Ulak %19, Saurani ise daha yüksek.
Kaynaklar meyveyi iri, çekirdeği ise meyve büyüklüğüne göre küçük olarak tanımlıyor; meyve eti yumuşak. Bu tanım et oranının yüksek olduğunu düşündürüyor ama ölçülmüş bir et oranı yayımlanmamış — o yüzden sayı yazmıyoruz.
⚠ Meyve ağırlığı, et/çekirdek oranı ve soğuklama gereksinimi için yayımlanmış ölçüm yok. Tahminle doldurulmadı.
Akdeniz bölgesinin diğer çeşitleri
Sarı Haşebi · Sarı Ulak · Saurani
Yörede
Büyük Topak Ulak'ın menşei Tarsus'tur; Seyhan, İskenderun, Anamur, Erdemli ve Isparta'nın Sütçüler ilçesinde de yetiştirilir. Bazı yörelerde Topak Aşı adıyla anılır.
Yayılım alanı Akdeniz kıyı hattını izler. Isparta'daki varlığı dikkat çekicidir: il, Bakanlık destekli fidan dağıtımıyla zeytinciliğe sonradan giren bir bölgedir ve proje Sütçüler ilçesinde yoğunlaşmaktadır.
Ayrıntı: Mersin'de zeytincilik · Isparta'da zeytincilik
Kaynak
- Efe, R., Soykan, A., Cürebal, İ. & Sönmez, S. (2016) — Türkiye'de Yetişen Zeytin Çeşitlerinin Özellikleri ve Coğrafi Dağılışı, Zeytin Kitabı (E. Naskali, ed.), Kitabevi Yayınları, s. 37-80
- Türkiye zeytin haritası
Ölçülen çeşitler arasında nerede
Değerler her çeşidin kendi sayfasında yayımlanan ölçümlerdir. Karşılaştırma yalnız rakamı olan çeşitleri kapsar; yani bilinenlerin karşılaştırmasıdır, Türkiye'deki bütün çeşitlerin değil. Tam sıralamayı ve nasıl kurulduğunu gör →
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
✍️ Bu yazıyı kim hazırladı
Zeytin.NET Editör Masası tarafından hazırlandı. Sayfadaki rakamlar adı belirtilen kaynaklardan geliyor — TÜİK, Uluslararası Zeytin Konseyi, ticaret borsaları ve akademik çalışmalar — ve her sayfa kendi kaynağını yazar.
🫒 Bu yazı işine yaradıysa
Zeytin.NET tek kişilik emekle yürüyor ve reklam geliri dışında bağımsız. Sunucu ve veri maliyetlerine destek olabilirsin.
Hedef: 10 destekçi — sunucu ve alan adı maliyetini karşılamaya yeter.
İlgili içerikler
Yazı
Sarı Haşebi zeytini: Hatay'ın çift amaçlı çeşidi
Sarı Haşebi, %25 yağ ve %85 et oranıyla dengeli bir çeşit; kiloda 338 tane ile orta irilikte. Hatay-Altınözü orijinli, hem yağlık hem siyah sofralık.
Yazı
Sarı Ulak zeytini: özellikleri, yağ oranı ve yöreleri
Doğu Akdeniz'in sofralık çeşidi. Listedeki en düşük et oranı (%72) — çekirdeği iri, ama bölgede yerini koruyor.
Yazı
Zeytin Nasıl Salamura Edilir?
Ağaçtan koparılan zeytin yenmez — acıdır. Suda, tuzda, külde ya da çizilerek: acılığı gideren yöntemler ve süreleri.
Yazı
Samanlı zeytini: yalnız Karamürsel'de yetişen çeşit
Kocaeli Karamürsel'e özgü Samanlı: etli, ince kabuklu, ufak çekirdekli yeşil sofralık çeşit. Marmara'nın Gemlik gölgesinde kalan yerel çeşitlerinden.