Butko zeytini

Butko, Karadeniz bölgesinin kayıtlı zeytin çeşitlerinden biridir.

Çeşidin özellikleri

Yağ oranı yüksektir. Çekirdeği küçük olup çekirdek etten kolay ayrılır. Erken salamura olur, fakat az dayanıklıdır.

Nerede yetişir

Butko, Karadeniz bölgesinde kayıtlıdır. Bölgede zeytin yetiştirilen iller: Artvin, Trabzon, Sinop, Samsun, Ordu, Kastamonu, Tokat, Bartın, Rize ve Zonguldak — üretim Artvin'de yoğunlaşır (740 ton), geri kalan illerde ölçek çok küçüktür.

Bölgenin coğrafi koşulları, çeşit dağılımı ve üretim rakamları: Karadeniz bölgesinde zeytincilik

Kayıt durumu

⚠ Bu çeşidin ölçülmüş pomolojik verisi yayımlanmış değildir. Kaynakta yalnızca kısa bir tanım yer alır; meyve ağırlığı, et/çekirdek oranı, yağ oranı, soğuklama gereksinimi ve kendine verimlilik gibi ölçütler için yayımlanmış ölçüm bulunmuyor.

Bu, çeşidin önemsiz olduğu anlamına gelmez — ölçülmediği anlamına gelir. Güneydoğu'nun isimsiz genotiplerinde görüldüğü gibi, ölçüldüğünde standart çeşitleri geçen yerel çeşitler çıkabiliyor.

Yörede

Butko, Artvin'in Yusufeli ilçesinde, Çoruh Vadisi'nin mikrokliması içinde yetişir ve bölgenin en tanınmış çeşididir.

Çeşidin yağı 2006'da Pekin'deki Uluslararası Zeytinyağı Fuarı'nda Üstün Lezzet Ödülü aldı; ödülün gerekçesi çok düşük asitlik düzeyiydi. Butko bugün coğrafi işaret tescil sürecindedir.

Zeytinliklerin görünümü kıyı zeytinliklerinden tamamen farklıdır: yaklaşık 880 dekar alanda 25 bin ağaç bulunur ve ağaç boyları 8-12 metreyi bulur — hasat merdivenle yapılır. Kuşaklar boyunca korunan asırlık ağaçlar yörenin kültürel mirası sayılır.

Ayrıntı: Artvin'de zeytincilik

Kaynak

• Efe, R., Soykan, A., Cürebal, İ. & Sönmez, S. (2016) — Türkiye'de Yetişen Zeytin Çeşitlerinin Özellikleri ve Coğrafi Dağılışı, Zeytin Kitabı (E. Naskali, ed.), Kitabevi Yayınları, s. 37-80
• Türkiye zeytin haritası