Aydın Yamalak Sarısı Zeytini: 11 grama varan sofralık dane
2021 tescili. Meyve 6-11 g — Türkiye'nin en iri sofralık danelerinden. Delice anaç üzerine aşıyla çoğaltılıyor, eylül sonunda hasat.
Sofralık zeytinde irilik doğrudan değer demektir. Aydın Yamalak Sarısı'nın meyvesi 6-11 gram — bu, Türkiye'de yetişen sofralık çeşitlerin üst sınırına yakın.
Künye
| Tescil no | 732 |
| Tescil tarihi | 21.04.2021 |
| Başvuru | C2018/138 · 26.06.2018 |
| Tür | Menşe adı |
| Tescil ettiren | Aydın Ticaret Borsası |
| Coğrafi sınır | Aydın ili |
| Çeşit | Yamalak Sarısı |
Çeşidin orijini Aydın'ın Kuyucak ilçesine bağlı Yamalak beldesi; adı oradan geliyor.
Ölçülmüş özellikler
| Ölçüt | Değer |
|---|---|
| Meyve ağırlığı | 6 – 11 g |
| Çekirdek ağırlığı | 1 – 1,5 g |
| Çekirdek sınıfı | çok iri çekirdekli |
| Et/çekirdek oranı | %80 – 90 |
| Ağaç başına verim | 40 – 60 kg |
| Tuz (NaCl), en az | %5 |
| pH, en çok | 4,3 |
Bir ayrıntı dikkat çekiyor: çekirdek de iri (1-1,5 g, "çok iri çekirdekli" sınıfında) ama et oranı yine de %80-90. Meyve o kadar büyük ki iri çekirdek bile oranı düşürmüyor.
Ve sofralıkta belirleyici olan: çekirdeğin meyve etinden ayrılması kolaydır — hem yeşil hem siyah olum döneminde.
Erkencilik
Belge, çeşidin erken olmasını coğrafyanın iklim, yağış, nem ve rakım özelliklerine bağlıyor:
| Aşama | Zaman |
|---|---|
| Çiçek somaklarının doğuşu | mart ortası |
| Çiçek tomurcuklarının patlaması | mayıs başı |
| Yeşil olum dönemi | eylül son haftası – ekim ilk haftası |
Yeşil sofralık için eylül sonu erken bir hasattır; çoğu çeşitte ekim ortasını bulur. Zeytin ağacının yaşam döngüsü yazısında bu takvimi genel olarak ele almıştık.
Çoğaltma
Aydın'da Yamalak Sarısı ağaçları aşılama ile çoğaltılıyor ve aşıda kullanılan anaç delice — yani yabani zeytin.
Bu, Ege ve Akdeniz'de yaygın bir yöntem: doğada kendiliğinden yetişmiş delice ağaçlarına istenen çeşit aşılanır, böylece köklü ve yöre koşullarına alışmış bir kök sistemi hazır olur. Zeytinde aşılama yazısında yöntemi anlatmıştık.
Kısaca
Aydın Yamalak Sarısı Zeytini, iriliğiyle ayrılan bir yeşil sofralık zeytin: 6-11 gramlık dane, kolay ayrılan çekirdek, eylül sonunda hasat. Menşe adı olduğu için yetiştirme ve işleme Aydın ili sınırları içinde kalmak zorunda.
Kaynak: Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaret Tescil Belgesi No 732 — Aydın Yamalak Sarısı Zeytini.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Arbequina zeytini: İspanya'nın yağlık çeşidi
Süper sık dikimin ana çeşidi. Küçük taç, küçük meyve, erken verim — modern zeytinciliği değiştiren çeşit.
Yazı
Coratina zeytini: İtalya'nın yağlık çeşidi
Polifenolde dünyanın en yüksek çeşitlerinden. Belirgin acı ve yakıcılık; harmanlarda güç veren yağ.
Yazı
Sat zeytini
Sat, Karadeniz bölgesinin kayıtlı çeşitlerinden. Yağ oranı orta seviyededir. Meyvesi iri ve çekirdeği büyüktür. Çekirdek etten zor ayrılır.…
Yazı
Eğriburun zeytini: Nizip'in yerel çeşidi
Gaziantep Nizip yöresinin yerel çeşidi Eğriburun, Güneydoğu Anadolu'nun önemli zeytin çeşitleri arasında sayılıyor.