Antalya Tavşan Yüreği Zeytini: adını meyve şeklinden alan tescil
2018 tescili. Meyve ve çekirdek yürek biçiminde; yeşil toplandığı için yağ oranı %9-20,2, siyah olumda %25'e çıkıyor.
Zeytin çeşitleri genelde yöre adını taşır. Tavşan Yüreği adını meyvesinin biçiminden alıyor — ve tescil belgesi bu biçimi ayırt edici özellik olarak yazıyor.
Künye
| Tescil no | 384 |
| Tescil tarihi | 06.09.2018 |
| Başvuru | C2014/033 · 04.06.2014 |
| Tür | Menşe adı |
| Tescil ettiren | Antalya Ticaret Borsası |
| Coğrafi sınır | Antalya ili |
| Çeşit | Tavşanyüreği |
Biçim
Belgeye göre meyve ve çekirdek şekli oval, simetrik ve yürek şeklindedir; meyvenin en geniş olduğu yer sapa doğrudur. Ayırt edici özellik olarak sayılanlar: çekirdeğin etten kolay ayrılması, danenin çok iri olması ve enine-boyuna simetriyle yüreğe benzeyen biçim.

Neden yeşil toplanıyor
Yağ üreten tesisler zeytini çoğunlukla siyah olumda sıkar. Antalya Tavşan Yüreği siyah oluma ulaşmadan toplanıyor ve bunun ölçülebilir sonucu var:
| Dönem | Yağ oranı |
|---|---|
| Yeşil olum (hasat) | %9 – 20,2 |
| Siyah olum | %25'e ulaşır |
Yani çeşit yağlığa gitmiyor çünkü yağ birikmeden toplanıyor; genellikle salamuralık olarak değerlendiriliyor.
Ölçülen değerler
| Ölçüt | Değer |
|---|---|
| 1 kg'daki dane | 210 – 224 |
| 100 meyve ağırlığı | 370 – 608 g |
| 100 çekirdek ağırlığı | 70 – 105 g |
| Et oranı | %77 – 88 |
| Çekirdek oranı | %14 – 23 |
| Meyve boyu | 18,62 – 27,60 mm |
| Meyve eni | 15,03 – 19,32 mm |
| Çekirdek boyu | 13 – 17 mm |
| Çekirdek eni | 8 – 10 mm |
| Nem (yeşil olum) | %65 – 68 |
| Usarede kuru madde | ortalama %15,3 |
Meyve eti yeşil olum döneminde serttir — sofralık işlemeye uygun.
Ağaç
Gelişimi kuvvetli, orta büyüklükte ve yuvarlak bir taç oluşturur; dalları yaygın ve yoğundur. Taç tepesi yüksekliği 5,5-6 m. Çiçek sürgünleri gri yeşil, boğum araları orta uzunlukta ve orta tüylülüktedir. Yaprakları orta büyüklükte, uzun ve dar, eliptik mızraksı yapıdadır; yaprak ayasının uzun ekseninin eğikliği konkavdır.
Çeşit aşılı ya da çelikten köklendirilmiş bitkiden elde ediliyor.
Kısaca
Antalya Tavşan Yüreği Zeytini, Antalya'ya özgü, iri ve yürek biçimli bir yeşil sofralık zeytin. Belgenin öğretici yanı, yağ oranını hasat dönemine göre iki ayrı değerle vermesi — aynı meyvenin ne zaman toplandığına göre neye dönüştüğünü gösteriyor.
Belgedeki üretim adımları
Tescil, üretimi adım adım tarif ediyor. Belgenin kendi sıralaması:
1. Dikim Sonrası Bakım — Dikim sırasında ve bunu takip eden yıllarda yetiştirme tekniklerine özen gösterilir.
2. Sofralık Zeytin Hazırlığı — Dalından elle hasadı yapılıp kasalara toplanan zeytinler elekten geçirilerek boylaması yapılır.
3. Salamura Suyu Hazırlığı — Zeytinlerin acısının alınıp işlenerek yenilebilmesi ve korunması için içme suyu ile belirli oranlardaki kaya tuzu ya da deniz tuzu ve rengini, sertliğini koruması için limontuzu kullanımı (%4 oranında) ile salamura çözeltisi oluşturulur.
Bu sıralamanın bağlayıcı olması, coğrafi işaretin markadan farkını gösteriyor: marka kimin ürettiğini söyler, coğrafi işaret nasıl üretileceğini de yazar.
Çeşidin ölçülmüş künyesi
Tescil bir yere veriliyor, ama tanımın dayandığı çeşidin ölçülebilir değerleri var:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Meyve ağırlığı | 3,7-6,08 g |
| 1 kg’daki tane sayısı | 210-224 |
| Et oranı | %77-88 |
| Yağ oranı | %9-20,2 |
| Meyve boyu | 18,62-27,6 mm |
| Meyve eni | 15,03-19,32 mm |
| Çekirdek ağırlığı | 0,7-1,05 g |
Yağ oranı %9-20.2 ile orta bantta; verim tek başına değil, aroma ile birlikte anlam kazanıyor.
Antalya zeytinciliği içinde yeri
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Dane üretimi | 73.032 ton |
| — yağlık | 62.062 ton |
| — sofralık | 10.970 ton |
| Zeytinyağı üretimi | 10.344 ton |
| Ağaç sayısı | 4.873 bin |
| Ağaç başına verim | 15,0 kg |
İlin danesinin %85'i yağlık — yani bu sofralık tescili, ilin ana akışının dışında kalan bir nişi tanımlıyor.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
✍️ Bu yazıyı kim hazırladı
Zeytin.NET Editör Masası tarafından hazırlandı. Sayfadaki rakamlar adı belirtilen kaynaklardan geliyor — TÜİK, Uluslararası Zeytin Konseyi, ticaret borsaları ve akademik çalışmalar — ve her sayfa kendi kaynağını yazar.
🫒 Bu yazı işine yaradıysa
Zeytin.NET tek kişilik emekle yürüyor ve reklam geliri dışında bağımsız. Sunucu ve veri maliyetlerine destek olabilirsin.
Hedef: 10 destekçi — sunucu ve alan adı maliyetini karşılamaya yeter.
İlgili içerikler
Yazı
Kiraz zeytini: Ege'nin yerel çeşitlerinden
Ege Bölgesi'nin yerel zeytin çeşitlerinden Kiraz. Adı meyvenin görünümünden geliyor; kiraz meyvesiyle ilgisi yok.
Yazı
Uslu zeytini: Akhisar'ın siyah sofralık çeşidi
Türkiye ağaç varlığının %1'i Uslu: siyah sofralığa giden üç ana çeşitten biri, Akhisar ve Manisa yöresinde yoğunlaşmış. Gemlik ve Edincik Su ile birlikte anılmasının sebebi.
Yazı
Sofralık zeytinde kalite nerede kaybediliyor?
Çeşit seçimi, hasat, fermantasyon ve ambalaj öncesi denetim — her biri ayrı bir kayıp noktası. Yapısal sorun ölçekte ve denetimde.
Yazı
İzmir sofralık zeytini
İzmir sofralık, Ege bölgesinin kayıtlı çeşitlerinden. Meyvesi oldukça iri olan bu çeşit İzmir menşeilidir. Meyve ucu memelidir. Verimi düşük, şiddetli periyodisite gösteren b…