Söke Ticaret Borsası Başkanı: zeytinyağı 120-170 lirada, "ne fabrikacı kazanıyor ne üretici"

Aydın'ın Söke ilçesinde hasat sürerken zeytinyağı fiyatları üreticiyi ve fabrikacıyı memnun etmiyor. Söke Ticaret Borsası Başkanı Ahmet Nejat Sağel'in 13 Kasım 2026'da yerel basına yansıyan açıklamasına göre borsada 5 asitli zeytinyağı 120 lira, 0,5 asitli zeytinyağı 170 lira düzeyinde işlem görüyor. Sağel, sürdürülebilir üretim için devletin üreticiyi memnun edecek destekler vermesi gerektiğini söyledi.

Sağel ne dedi

• Gemlik ve Domat cinsi zeytinlerin hasadı Söke ve çevresinde sürüyor; bölgenin önemli çeşidi Memecik'te hasat henüz başlamadı. Sağel, özellikle Bağarası çevresinde yaygın olan Memecik'te hasadın kasım sonunda başlamasını bekliyor.
• Fiyat düşüşü yalnız Türkiye'ye özgü değil; dünya genelinde tarım ürünü fiyatları düşüyor.
• "Ne fabrikacı kazanıyor ne de üretici kazanıyor." Fiyatlar her iki taraf için de tatmin edici seviyede değil.
• "Geliri sadece zeytin olan kırsal mahallelerimizdeki vatandaşlarımız zor durumda. Hasat sezonu geldiğinde bölgenin yüzü gülerdi. Bugün ise üretici, zeytinini nasıl hasat edeceğini düşünüyor."

Haber, fiyatların hangi birimle verildiğini belirtmiyor. Borsa tescilleri genellikle TL/kg üzerinden yayımlandığı için aşağıdaki karşılaştırmayı kilogram varsayımıyla yapıyoruz; bu bizim varsayımımız.

Komşu borsalarla yan yana

Hesabımıza göre Söke'nin 0,5 asitli yağı, aynı ilin Nazilli borsasındaki sızma tescilinin yaklaşık yüzde 13 altında; Edremit'in 13 Kasım sızma tescilinin ise yaklaşık yüzde 31 altında. 5 asitli yağ da Edremit'in 3 Kasım ham yağ tescilinin yüzde 20 altında. Borsa satırları tekil tescildir, ortalama değildir; tarihleri, hacimleri ve yağın asit düzeyi aynı olmayabilir. Bu yüzden farkları kesin bir fiyat makası olarak değil, düzey karşılaştırması olarak okumak gerekir. Haftalık tabloyu bülten sayfasında izleyebilirsiniz.

İspanya anlatımı

Sağel, İspanya'da kooperatiflerin ellerindeki yağı satmama kararı aldığını, yaklaşık 180 bin ton yağın piyasaya sürülmediğini ve amacın fiyatların daha fazla düşmesini önlemek olduğunu söyledi. Sitenin daha önce aktardığı resmî karar bununla örtüşüyor olabilir ama aynı şey değil: İspanya Tarım Bakanlığı'nın 6 Kasım'da Resmî Gazete'de yayımlanan kararı, sıkım tesislerinin beyan ettikleri üretimin yüzde 12'sini 30 Eylül 2027'ye kadar depoda tutmasını zorunlu kılıyor; bakanlığın tahmini çekilecek hacim yaklaşık 188 bin ton (ayrıntı yazımızda). Yani rakam yakın, ama bakanlık kararı gönüllü bir kooperatif kararı değil, zorunlu bir kural. Sağel'in hangisini kastettiğini haberden anlayamıyoruz.

Hasat takvimi

Memecik'in kasım sonuna kalması bölge için bilinen bir tablo: Aydın Memecik zeytinyağı coğrafi işaretli ve bölgenin ana yağlık çeşidi. Dolayısıyla borsadaki bugünkü fiyatlar, bölgenin asıl yağ hasadının henüz başlamadığı bir dönemde oluşuyor; Memecik hasadıyla birlikte hem arz hem fiyat tablosu değişebilir. Bunun yönünü bugünkü veriyle söylemek mümkün değil.

Haberde olmayanlar

Sağel hangi türde bir destek istediğini (prim, kredi, alım garantisi) açıklamadı. Fiyatların hangi gün ve hangi hacimle oluştuğu, "5 asit" ve "0,5 asit" rakamlarının borsada tescil edilmiş ortalama mı yoksa konuşma sırasındaki genel seviye mi olduğu da belirtilmiyor. Bölgede fiyatın nasıl açıldığını sezon açılışı yazımızda, Mersin'deki benzer düşüşün gerekçesini de Mersin haberinde anlatmıştık.