Adana'da 282 doktorun kooperatifi kendi zeytinyağı fabrikasını açtı: günde 60 ton, 9,5 milyon lira, yüzde 50 hibe

Adana'da hekimlerin kurduğu Tabipler Tarım Kooperatifi, kendi zeytinyağı fabrikasını devreye aldı. Haberlere yansıyan bilgiye göre tesis Sarıçam ilçesinde, 9,5 milyon lira değerinde, günlük 60 ton zeytin sıkma kapasiteli ve bu yıl faaliyete geçti. Yatırım, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu'nun (TKDK) yürüttüğü IPARD programından yüzde 50 hibeyle karşılandı. Haberler 14 Kasım 2026'da yayımlandı.

Rakamlar bir bakışta

Hibenin tutarı haberlerde ayrıca verilmiyor. Tesis değerinin yarısı esas alınırsa karşılığı yaklaşık 4,75 milyon lira eder; bu bizim hesabımız, resmî bir rakam değil. Aynı 9,5 milyon lirayı ECB'nin 13 Kasım referans kuruyla (1 euro = 55,67 lira) çevirince yaklaşık 170 bin euro çıkıyor. Günlük kapasiteye bölündüğünde ise ton başına yaklaşık 158 bin liralık bir yatırım ortaya çıkıyor.

Kooperatif nasıl bu noktaya geldi

Kooperatifin başkanı, Adana Şehir Hastanesi'nde Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı olarak görevli Doç. Dr. Ahmet Rıza Şahin. Haberlere göre kooperatif yaklaşık üç yıl önce kuruldu ve zamanla 282 doktor üyeye ulaştı. Zeytin, susam, badem, buğday, domates, patlıcan ve biber yetiştiriliyor; zeytin ve zeytinyağı en büyük üretim kalemi. Kooperatifin geçen yıl IPARD'a başvurduğu, proje incelendikten sonra kabul edildiği aktarılıyor.

Sitede kooperatifi daha önce zeytinlikte sensör kullanımı haberiyle ele almıştık. O haberde İmamoğlu'ndaki 500 dönümlük alan geçiyordu; bugünkü haberlerde ise kooperatif ve üyelerine ait toplam 2.500 dönüm anılıyor. İki rakamın birbiriyle nasıl ilişkili olduğu haberlerde açıklanmıyor, o yüzden ikisini yan yana veriyoruz, birini ötekine eşitlemiyoruz.

Neden kendi fabrikası

Şahin'in anlattığına göre gerekçe kalite. Zeytinin dalından koptuğu andan itibaren biyokimyasal ve mikrobiyolojik olarak bozulmaya başladığını, bu yüzden hasattan sonra ısınmasına ve bozulmasına fırsat verilmeden çok hızlı sıkılması gerektiğini söyledi. Kooperatif şimdiye kadar zeytinlerini başka tesislerde işletmişti ve koşullar her zaman istedikleri gibi olmuyordu. Hasat sonrası bekleme süresinin neden belirleyici olduğunu zeytin kaç günde sıkılmalı yazımızda ayrıca anlattık.

Şahin ayrıca tesis sayesinde malı daha iyi stokladıklarını ve maliyetlerinin düştüğünü, bunun fiyatlara da yansıdığını söyledi. Ne kadar düştüğüne dair bir rakam haberlerde yok.

Bölge çiftçisine açık

Başkanın en dikkat çekici sözü, tesisin yalnız kooperatifin zeytinini işlemeyeceği yönünde. Şahin, çiftçilerin hâlâ zeytinleri elle toplayıp bahçede biriktirdikten sonra tesise götürdüğünü, kooperatifin gerekirse zeytini bahçeden aldıracağını söyledi: "Kimsenin zeytini ağacında kalmasın." Hedef olarak da daha kaliteli yağ çıkaran çiftçinin kazancının artacağını gösterdi.

Haberlerde olmayanlar

Haberlerde tesisin hangi sıkım teknolojisiyle çalıştığı, dışarıdan gelen zeytin için ücret ya da yağ payı alınıp alınmayacağı, ilk sezonda işlenen miktar ve ürettikleri yağın nasıl satılacağı yer almıyor. Hizmet fiyatı belli olmadan çevredeki üreticiler için avantajını değerlendirmek mümkün değil; bölgede alınan ücretlerin nasıl oluştuğunu sıkım ücreti yazımızda derledik.

Başvuru süreci ilgilenenler için ayrı bir konu: Şahin, kırsal kalkınma desteklerinin doğru kullanıldığında kırsala hayat verdiğini ve ilgilenenlerin bu destekleri incelemesini önerdiğini söyledi. Fabrika kurmanın izin ve destek tarafını fabrika izinleri yazımızda, kooperatife ortak olmanın yolunu da kooperatif rehberimizde ele aldık.