İtalya yeni sezona dolu depoyla giriyor: 195 bin ton stok, 260-290 bin ton rekolte beklentisi
ICQRF'nin Frantoio Italia verisine göre 30 Eylül 2026'da İtalya'nın depolarında 195.044 ton zeytinyağı vardı, bir yılda %46,7 fazla; İtalyan sızma stoku 82.195 tonla geçen yılın 2,7 katı. Sektör tahminleri 2026/27 hasadını 260-290 bin ton gösteriyor, Ismea'nın 325 bin tonuna göre %11-20 düşüş. Ama stokla birlikte yerli yağ arzı azalmıyor: Avrupa Komisyonu serisinde İtalyan sızma bir yılda 9,26 €'dan 4,37 €'ya indi, İspanya ile fark 5 eurodan 1 euroya daraldı.
İtalya 2026/27 hasadına dolu depoyla giriyor. Tarım Bakanlığı'na bağlı gıda denetim kurumu ICQRF'nin zeytinyağı kayıt sistemi "Frantoio Italia" verisine göre 30 Eylül 2026'da ülkedeki depolarda 195.044 ton zeytinyağı vardı; bu, bir yıl önceki aynı güne göre %46,7 fazla. Asıl sıçrama İtalyan menşeli sızmada: 82.195 ton, geçen yılın 30.381 tonunun 2,7 katı.
Aynı haftalarda sektörden gelen ilk rekolte tahminleri ise ters yönü gösteriyor: yeni sezonda İtalya'nın 260-290 bin ton dolayında yağ üretmesi bekleniyor. Yani üretim düşüyor ama piyasada yağ azalmıyor; fiyat da buna göre davranıyor.
Depoda ne var
| Kalem | Ton | Yıllık değişim |
|---|---|---|
| Toplam zeytinyağı stoku | 195.044 | +%46,7 |
| Bunun sızma (extra vergine) kısmı | 150.203 | +%66,9 |
| İtalyan menşeli sızma | 82.195 | +%170,5 |
| AB menşeli sızma | 52.600 | — |
| AB dışı menşeli sızma | 5.418 | — |
Sızma, toplam stokun %77'sini oluşturuyor; yalnız İtalyan sızması toplamın %42,1'i. Geçen eylülde tablo tam tersiydi: depodaki AB menşeli sızma (50.258 ton) İtalyan sızmasını geçmişti. Bu yıl ithal kalem hemen hemen yerinde dururken yerli yağ katlandı.
Stok yaz boyunca eridi ama yavaş. 31 Temmuz'da toplam stok 233.377 ton, İtalyan sızması 108.299 tondu. İki ayda toplam %16,4, İtalyan sızması 26.104 ton (%24,1) azaldı. Buna rağmen eylül sonunda kalan yerli sızma, 2024'ün aynı günündeki 40.213 tonun iki katından fazla.
Beş eylülün karşılaştırması
| Yıl | Toplam stok | İtalyan sızma |
|---|---|---|
| 2021 | 210.595 | 64.855 |
| 2022 | 215.327 | 87.183 |
| 2023 | 153.970 | ~38.000 |
| 2024 | 109.081 | 40.213 |
| 2025 | 132.951 | 30.381 |
| 2026 | 195.044 | 82.195 |
Toplam stok rekor değil; 2021 ve 2022'de daha yüksekti. Değişen, kuraklık yıllarında (2023-2024) neredeyse sıfırlanan yerli sızmanın 2022 düzeyine geri dönmesi. Stokun yarıdan fazlası güneyde; Puglia tek başına toplamın üçte birine yakınını tutuyor.
Rekolte tahmini: düşüş, ama tek ses yok
Resmî bir ulusal hasat tahmini henüz yok. Elde iki sektör tahmini var:
- İş gazetesi ItaliaOggi ile sektör yayını Teatro Naturale'nin 23 Eylül'de yayımlanan ortak tahmini: 260 bin ton. Düşüş güneyde: Puglia ve Sicilya'da %30, Calabria'da %40. Orta İtalya toparlanıyor; Liguria'nın üretimi üç katına yaklaşıp 3.500 tona çıkıyor.
- Şişeleyici Monini'nin panel lideri ve satın alma müdürü Massimo Ragno'nun bölgelerdeki saha görüşmelerine dayanan tahmini: 270-290 bin ton; Puglia'da 130-140 bin ton.
Karşılaştırma tabanı da tartışmalı. Kamu piyasa kurumu Ismea 2025/26 üretimini 325 bin ton veriyor; tarım bilgi sistemi SIAN'ın 31 Temmuz verisi ise 299.864 ton. Ismea rakamına göre yeni sezonun tahminleri %11 ile %20 arası bir düşüş anlatıyor. Neden bekleniyor? 2026/27 bir "boş yıl"; zeytinde periyodisite (alternans) bol yılın ardından düşük ürün getiriyor. Sulanmayan bahçelerde kuraklık ve meyvede yavaş yağ birikimi de randımanı aşağı çekiyor.
Arz düşmüyor, fiyat düşüyor
Kabaca bir toplam: eylül sonundaki 82 bin ton yerli sızma ile 260-290 bin tonluk yeni hasat, 340-370 bin ton dolayında İtalyan yağı demek. Geçen yıl aynı hesap 30 bin ton stok ile 300-325 bin tonluk hasattan 330-355 bin ton çıkıyordu. Yani üretim düşse de yerli yağ arzı azalmıyor.
Fiyat bunu gösteriyor. Avrupa Komisyonu'nun haftalık üretici fiyatı serisine göre (sitemizin Türkiye-Avrupa karşılaştırmasında izlediğimiz seri):
| Hafta | İtalya | İspanya | Fark |
|---|---|---|---|
| 12 Ekim 2025 | 9,26 | 4,25 | 5,01 |
| 11 Ekim 2026 | 4,37 | 3,32 | 1,05 |
| Değişim | −%52,8 | −%22,0 |
İtalyan sızması bir yılda yarıdan fazla ucuzladı; son üç haftada da 4,75 €'dan 4,37 €'ya, %8 daha geriledi. İspanya ile arasındaki fark kilo başına 5 eurodan 1 euroya indi. Yani "İtalyan" etiketinin primi fiyatta neredeyse kapandı. Bunun sahadaki karşılığı Puglia'daki üretici eylemleri ve hükümetin değirmenlere açtığı sıfır faizli kredi hattı.
Türkiye'den bakınca
Avrupa'nın iki büyük üreticisinin işareti aynı yönde. İspanya 1,6 milyon tonluk resmî tahminle piyasadan yağ çekmeyi tartışıyor; İtalya'da ise düşen üretim dolu depoyu boşaltmaya yetmiyor. Yerli yağ bolken İtalyan şişeleyicinin ithal yağa ihtiyacı da azalabilir; bu, İtalya'ya yağ satan ülkeler için daha dar bir pazar demek.
Bir not: Edremit borsasında 20 Ekim'de tescil edilen sızma kilosu 301,74 TL, yani ECB kuruyla yaklaşık 5,43 €. Bu tek bir tescil, ortalama değil; Komisyon'un haftalık serisiyle aynı ölçü de değil. Yine de aynı günlerde İtalyan üretici fiyatının 4,37 €'da olması, Türk yağının dış pazarda fiyatla rekabet etmesinin bu sezon ne kadar zor olabileceğini gösteriyor.
İzlenecek sıradaki veri, ICQRF'nin bir sonraki Frantoio Italia raporu: yeni sıkımın deftere girmeye başladığı ilk dönem.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
İtalya zeytinyağını elektronik belgeyle izleyecek: DAO'ya bölgelerden ilk olumlu yanıt, ithal yağ kapsam dışı
İtalya Tarım Bakanı Lollobrigida'nın 9 Ekim'de duyurduğu kararname taslağı, zeytin ve zeytinyağı hareketlerini SIAN ve RTO'ya bağlayan elektronik eşlik belgesi DAO'yu getiriyor; deftere kayıt süresi altı günden üç güne iniyor. Üretici komitesine göre 15 Ekim'deki devlet-bölgeler konferansı ilk olumlu yanıtı verdi. Ama belge yalnız yerli yağın tesisten çıkışını izliyor; AB ve AB dışından gelen yağ klasik belgeyle girmeye devam edecek. Sektör basını uygulamayı 2027/28 sezonuna bekliyor.
Yazı
14 hektar taşta 3.200 ağaç, 72 çeşit: Dalmaçya'da karstı zeytinliğe çeviren kooperatif
Dalmaçya'da 100 bin hektar karst bakımsız dururken Hırvatistan'ın toplam zeytin alanı 20–24 bin hektar. Desne'de gazilerin kurduğu kooperatif 14 hektar kayada 72 yerel çeşitten 3.200 ağaç yetiştirdi; bahçe aynı zamanda iklim dayanıklılığını ölçen doğal laboratuvar.
Yazı
Antalya'da 2 bin yıllık zeytinlik vakfı: 600 ağaç, “kesilemez, satılamaz” kaydıyla
Kepez'deki Lyrboton Kome kazılarının sonuçları açıklandı. Yazıtlara göre bir aile çiftliğini ve 600 zeytin ağacını süresiz bir vakfa bağlamış; hüküm açık: bu ağaçlar kesilemez, satılamaz, başka amaçla kullanılamaz.
Yazı
Edremit Ticaret Odası: zeytinyağına litre başına en az 50 lira destek verilmeli
Oda Başkanı Ahmet Çetin, toptan fiyatın 200 liraya gerilediğini ve toplama maliyetini karşılamadığını söyledi. Maliyet için gereken seviye 300 lira. Hasat 15-20 gün erken bekleniyor.