Muğla'da zeytincilik
Ege bölgesi · 2024-25 sezonunda 174.376 ton dane zeytin, 32.142 ton zeytinyağı.
Muğla, 2024-25 sezonunda 14.844 bin meyve veren ağaçtan 174.376 ton dane zeytin aldı; bu, ağaç başına ortalama 11.7 kilo demek. Ürünün 11.744 tonu sofralığa, 162.632 tonu yağlığa ayrıldı ve yağlıktan 32.142 ton zeytinyağı elde edildi.
Ölçek ve karakter
- Ege bölgesinin 6 ilinden 4. sırasında — bölge üretiminin %9.7'i, Türkiye üretiminin %4.8'i
- ağaç başına 11.7 kg — bölge ortalaması 18.3 kg'ın 6.6 kg altında
- üretimin %7'i sofralığa ayrılıyor (bölge ortalaması %21) — yağlık ağırlıklı
Zeytin Muğla'nın neresinde
Muğla'da zeytinciliğin merkezi Milas'tır; Köyceğiz ve Ula çevresinde de yetiştiricilik yapılır. Milas ve çevresi, Ege Bölgesi'nin en yoğun zeytin alanlarından biridir.
Yörenin ağaçları bir zamanlar tamamen Memecik çeşidiydi. Son yıllarda yeni dikimlerde Gemlik kullanıldı ve yöredeki Gemlik ağacı sayısı bir milyonu geçti — tek bir ilçede çeşit dokusunun ne hızla değişebildiğinin örneği.
İl, iki coğrafi işaretin sahibi: Milas Zeytinyağı (2016) ve Milas Yağlı Zeytini (2019).
Rakamlar ne anlatıyor
Muğla, altı il içinde ağaç sayısı azalan tek il: 15,7 milyondan 14,8 milyona, %5,3 düşüş. Diğer illerin tamamı büyürken Muğla'nın gerilemesi dikkat çekicidir.
Buna karşılık ilin randımanı 5,1 — altı il içinde en iyisi. Yani 1 kilo zeytinyağı için en az dane zeytin harcayan il Muğla. Bu, Memecik'in yağ oranıyla ve yörenin işleme geleneğiyle ilgilidir.
Muğla belirgin biçimde yağlık: üretimin yalnızca %7'si sofralığa ayrılıyor. Serideki dalgalanma ise sert — 22.110 tondan 392.104 tona, on yedi kattan fazla fark. Altı il içinde en keskin alternans Muğla'da görülüyor.
On bir sezon
En iyi ve en kötü sezon arasındaki fark 17.7 kat — 22.110 tondan 392.104 tona. Bu, zeytinin bir yıl var bir yıl yok döngüsü: alternans.
| Sezon | Meyve veren | kg/ağaç | Dane (ton) | Sofralık (ton) | Yağlık (ton) | Zeytinyağı (ton) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2014-2015 | 15.676.800 | 7.0 | 113.306 | 8.359 | 104.946 | 21.889 |
| 2015-2016 | 15.578.039 | 1.4 | 22.110 | 2.326 | 19.784 | 4.042 |
| 2016-2017 | 16.283.743 | 7.0 | 119.686 | 11.111 | 108.575 | 19.312 |
| 2017-2018 | 16.372.023 | 12.6 | 205.550 | 14.911 | 190.640 | 34.850 |
| 2018-2019 | 16.221.391 | 2.6 | 41.698 | 2.998 | 38.700 | 7.790 |
| 2019-2020 | 15.753.173 | 9.8 | 154.629 | 18.276 | 130.725 | 26.025 |
| 2020-2021 | 15.986.754 | 2.9 | 47.078 | 4.679 | 42.399 | 7.709 |
| 2021-2022 | 16.857.257 | 10.8 | 182.688 | 16.646 | 166.042 | 28.363 |
| 2022-2023 | 18.022.737 | 21.8 | 392.104 | 24.438 | 367.666 | 62.235 |
| 2023-2024 | 18.042.891 | 2.9 | 52.543 | 3.600 | 48.943 | 8.890 |
| 2024-2025 | 14.844.039 | 11.7 | 174.376 | 11.744 | 162.632 | 32.142 |
Coğrafi işaretler
- Milas Zeytinyağı — Muğla · Milas
- Milas Yağlı Zeytini — Muğla · Milas
Ege bölgesinin çeşitleri
Kaynakta çeşitler il değil bölge düzeyinde kayıtlı.
Yazılarımızda Muğla
- Zeytin: Ağacı, Tarihi, Üretimi ve Geleceği
- Zeytin çeşitleri: Türkiyenin dağılımı ve ölçülmüş değerler
- Günde kaç zeytin yemeli? Porsiyon, tuz ve sık sorulan sorular
- Bir kilo zeytin kaça mal oluyor? Ege'de 152 işletmenin masraf dökümü
- 25 tescil, dünyada dördüncüyüz — peki ne işe yarıyor?
- Zeytin poleni alerjisi: mayıs–temmuzun sessiz sebebi
- Memecik zeytini: Ege nin yarısı tek çeşit
- Türkiye'de zeytin nerede yetişir, hangi illerde yetişmez?