Milas Yağlı Zeytini: ölçülmüş tek sofralık tescil
Altı tescilin beşi zeytinyağı. Bu tek sofralık olan ve belgesinde tane ölçüsü, et/çekirdek oranı ve meyve eti sertliği rakamla yazılı.

Zeytinin coğrafi işaretlerinde bir dengesizlik var: neredeyse hepsi zeytinyağı. Milas Yağlı Zeytini, sofralık tarafın tescil edilmiş tek örneği — ve belgesi ölçüm bakımından çeşit sayfalarımızdaki verilerle doğrudan karşılaştırılabilir.
Künye
| Tescil no | 446 |
| Tescil tarihi | 21.11.2019 |
| Tür | Menşe adı |
| Coğrafi sınır | Muğla ili Milas ilçesi |
| Çeşit | Memecik |
| Sınıf | Doğal salamura · bütün zeytin · çizik |
Ürün ne
Olgun zeytinlerin salamura edilerek tatlandırılması, ardından serbest asitliği en çok %1 olan zeytinyağıyla üstünün kapatılması. Adındaki "yağlı" buradan geliyor — yağla üretilmiyor, yağla korunuyor.
Belge bunu bir muhafaza tekniği olarak açıklıyor: tanelerin üstünü tamamen örtecek kadar bol yağ konması, ürünün aromasını ve tazeliğini uzun süre koruyor.
Türk Gıda Kodeksi'ne göre ürün dönük/pembe zeytin sınıfında. Sofralık zeytin sınıfları yazısında bu sınıflandırmayı ele almıştık.
Ölçülmüş özellikler
Belgenin ayırt edici yanı bu tablo — sofralık bir tescilde bu ayrıntıda ölçüm nadirdir:
| Ölçüm | Değer |
|---|---|
| Kilogramdaki tane sayısı | 170 – 200 |
| Kalibre sınıfı | 2XL ve 3XL |
| Meyve eni | 18,04 ± 1,22 mm |
| Meyve boyu | 24,72 ± 1,69 mm |
| Çekirdek eni | 8,37 ± 0,52 mm |
| Çekirdek boyu | 16,51 ± 1,58 mm |
| 10 meyve ağırlığı | 56,00 ± 1,06 g |
| 10 çekirdek ağırlığı | 8,28 ± 0,20 g |
| Et/çekirdek oranı | 5,76 ± 0,03 |
| Meyve eti sertliği | 449,4 ± 186 g |
Birkaç not:
170-200 tane/kg iri bir zeytin demek — tanesi ortalama 5-5,9 g. Karşılaştırma için Gemlik sofralık kalibrelerinde çoğunlukla 200-350 tane/kg aralığında kalır.
Et/çekirdek 5,76, sofralık için oldukça yüksek. Çeşit sayfalarımızdaki ölçümlerle karşılaştırılabilir bir değer.
Sertlikteki ±186 g sapma dikkat çekici ve belge bunu saklamıyor: "Zeytinler homojen sertlikte değildir." Etin çekirdekten ayrılması duyusal değerlendirmede orta zorluk olarak tanımlanıyor.
Tat ve aroma
Ön planda olan tatlar: tuzluluk, acılık ve asitlik.
Meyvemsilik orta değerde ve narenciye yönlü: turunç, portakal, mandalina ve limon kokuları hâkim.
Belge kusur eşiği de koyuyor — anormal fermantasyon kusurları (pütrit, zapateria, bütirik) ve diğer kusurlar (küflü-ransit, sabunumsu, şarabımsı, topraksı, metalik, pişirme etkisi) duyusal analizde 1,0 değerinde kalmalı.
Neden Milas'ta böyle oluyor
Belge iki nedene bağlıyor:
Toprak. Milas toprağı bol kireçli; alüvyon toprağın yanında killi-kumlu yapı da görülüyor.
Susuz yetiştirme. Memecik yüksek düzeyde periyodisite gösterir. Ürün, rüzgârla olgunlaşana kadar dalında yalnız yağmur suyuyla besleniyor; sulamaya ihtiyaç duymuyor. Belgenin ifadesiyle "suyu az gördüğü için nefaseti yüksektir" — az su, orta değerde ama belirgin meyvemsi aroma veriyor.
Aynı çeşidin yağ tarafı için: Milas Zeytinyağı.
Kısaca
Milas Yağlı Zeytini, altı tescil arasında sofralık olan tek ürün. Belgesi bir sofralık zeytini nadiren görülen bir ayrıntıda tanımlıyor: kalibre, en-boy, et/çekirdek oranı ve sertlik — hepsi standart sapmasıyla birlikte.
Belgenin bağladığı ölçütler
Tescil yalnız adı korumuyor, ürünü sayıyla tanımlıyor:
| Ölçüt | Belgedeki değer |
|---|---|
| Toplam fenolik madde | 100 mg/kg |
Belgenin toplam fenolik madde için alt sınır koyması dikkat çekici — tescillerin çoğu fenol miktarını hiç tanımlamaz, oysa yağın acılık, yakıcılık ve raf ömrü davranışı büyük ölçüde buna bağlıdır.
Denetim. Üyeler: Milas Ticaret ve Sanayi Odası, Milas İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Milas Meslek Yüksekokulu. Sonuçlar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanıp Türk Patent ve Marka Kurumu'na sunulur.
Çeşidin ölçülmüş künyesi
Tescil bir yere veriliyor, ama tanımın dayandığı çeşidin ölçülebilir değerleri var:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| 1 kg’daki tane sayısı | 210 |
| Et oranı | %88 |
| Et / çekirdek oranı | 5,86 |
| Et/çekirdek oranı | 6,7 |
| Yağ oranı | %25-28 |
| Toplam fenol | 296-407 mg CAE/kg |
| α-tokoferol | 219-324 mg/kg |
| Olgunlaşma | Kasım ortası - aralık ortası |
| Kendine verimlilik | Kısmi |
| Soğuğa dayanım | Orta |
| Kullanım | Yağlık; yeşil ve siyah sofralık olarak da tüketilir |
| Ağaç | yarı dik, kuvvetli |
Yağ oranının üst bandı %28'a çıkıyor; bu, yağlık kullanımı tek başına haklı çıkaran bir seviye. Çeşit kısmen kendine verimli; verimi güvenceye almak için tozlayıcı kullanılıyor. Et/çekirdek oranı 5.86 — sofralıkta yenen kısmın ağırlığını gösteren temel ölçü.
Muğla zeytinciliği içinde yeri
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Dane üretimi | 174.376 ton |
| — yağlık | 162.632 ton |
| — sofralık | 11.744 ton |
| Zeytinyağı üretimi | 32.142 ton |
| Ağaç sayısı | 14.844 bin |
| Ağaç başına verim | 11.7 kg |
İlin danesinin %93'i yağlık. Tescilin yağ üzerine kurulmuş olması, ilin üretim yapısıyla örtüşüyor.
Kaynak: Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaret Tescil Belgesi No 446 — Milas Yağlı Zeytini.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Patos zeytini
Patos, Karadeniz bölgesinin kayıtlı çeşitlerinden. Trabzon ve civarında yaygındır. Meyveleri küçük, çekirdekleri çok iri olup %27 oranında yağ içerir. Meyve erken koyulaşı…
Yazı
Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini: rakımı ve eğimi tanımlı tescil
2014 tescili. Belge coğrafi sınırı yalnız idari değil topografik olarak da çiziyor: rakım 50-250 m, eğim %5-6. Tatlandırma tamamen doğal.
Yazı
Yağ Çelebi zeytini: Güneydoğu'nun yağlık çeşitlerinden
Güneydoğu Anadolu'nun yerel yağlık çeşitlerinden Yağ Çelebi. Adındaki 'Çelebi', İznik'in Çelebi çeşidiyle karıştırılmamalı.
Yazı
Siyah Zeytin ile Yeşil Zeytin Arasındaki Fark
İki ayrı ağaç değil, aynı meyvenin iki farklı zamanı. Peki neden tatları, dokuları ve besin değerleri farklı?