Akhisar Uslu Zeytini: siyah sofralığın ölçülmüş tarifi
2010 tescili, menşe adı. Belge Uslu çeşidini rakamla tanımlıyor — ve bir kaynak hatasını da düzeltiyor: et oranı %85,17.

Uslu, Türkiye'nin siyah sofralık üretiminde adı en çok geçen çeşitlerden biri ama ölçülmüş değerleri dağınık. Tescil belgesi onları tek yerde topluyor — ve yayımlanmış bir hatayı da düzeltiyor.
Künye
| Tescil no | 165 |
| Koruma tarihi | 04.11.2010 |
| Başvuru | C2010/057 |
| Tür | Menşe adı |
| Tescil ettiren | Akhisar Ticaret ve Sanayi Odası |
| Coğrafi sınır | Manisa ili Akhisar ilçesi ve çevre ilçeleri: Gölmarmara, Salihli, Turgutlu, Saruhanlı, Kırkağaç |
| Resmî ilan | 12.04.2012 · 28262 sayılı Resmî Gazete |
Menşe adı olduğu için üretimin bütün aşamaları bu sınırın içinde geçmek zorunda. Farkı coğrafi işaret listesinde ayrıca anlattık.
Ölçülmüş meyve
| Ölçüt | Değer |
|---|---|
| 100 meyve ağırlığı | 353,40 g |
| Tek meyve | ≈ 3,53 g |
| 1 kg'daki meyve sayısı | 283 |
| Boy | 23,92 mm |
| En | 18,12 mm |
| Boy/en oranı | 1,32 |
| Et oranı | %85,17 |
| Yağ oranı | %21,50 |
| Nem oranı | %60,61 |
Bir düzeltme: yaygın kullanılan bir kaynakta Uslu'nun et oranı %15, çekirdek oranı %85 olarak geçiyor. Bu fiziksel olarak imkânsız — iki değer yer değiştirmiş. Tescil belgesi doğrusunu veriyor: et %85,17. Uslu zeytini sayfasındaki değer buradan alındı.
Ağaç ve meyve
Ağaç sulanan koşullarda çok kuvvetli gelişir, büyük ve geniş taç yapar; dallanma sık, dallar yoğun yapraklıdır. Bu yüzden dikim aralığı geniş tutulur: 6×8 m veya 7×7 m.
Meyve orta büyüklükte ve ovaldir. Boyuna asimetrik — uç kısım hafif aşağı bükümlü; enine simetriktir. Ucu yuvarlak ve memesizdir. Yeşilken parlak yeşil, olgunlukta parlak koyu siyah olur; olgun meyvede et kremdir ve yumuşaktır, çekirdek etten kolay ayrılır.
Ürün sınıfları ve kalibre
Belge kalibreyi ürün biçimine göre ayrı ayrı tanımlıyor — aynı çeşit farklı işlemede farklı iriliğe gider:
| Ürün | Dane/kg aralıkları |
|---|---|
| Siyah naturel · siyah konfit | 240-280 · 281-330 · 331-370 |
| Dilimli kalamata | 281-330 · 331-370 |
| Çekirdekli / çekirdeksiz kalamata | 281-330 · 331-370 |
⚠ Belge kilodaki dane adedinde toleransı (−3) ile sınırlıyor.
Salamura tanımları
İki salamura ayrı tanımlanmış:
Fermantasyon salamurası — acılığı almak için: içme suyuyla, %0,5-7 tuz ve %0,065-1,2 asit aralığında, Sofralık Zeytin Kodeksi'ne uygun.
Ambalaj salamurası — sunum için: içme suyuna yemeklik tuz, gerektiğinde laktik asit, baharat, sirke, zeytinyağı ve defne yaprağı gibi bitkiler.
Sofralık zeytin türleri yazısında bu işlemleri genel olarak ele almıştık.
Yetiştirme
Belge fidan dikimini adım adım tarif ediyor: çukurlar 80×80 cm, alt ve üst toprak ayrı konur, dikim Kasım-Nisan arasında yapılır ve kış soğuk giderse Mart-Nisan'a kaydırılır. Toprak analizi dikimden önce zorunlu tutulmuş.
Ve bir hüküm sofralık kalitesini doğrudan belirliyor: hasat elle yapılır, zeytinler kasalara toplanır. Sofralık zeytinde çürük ve ezik dane, sırıkla hasadın ve çuvalın sonucudur.
Kısaca
Akhisar Uslu Zeytini adı; Akhisar ve beş komşu ilçede yetişen, elle hasat edilen, ölçülmüş dokuz değeri tutan Uslu çeşidi zeytine verilir. Belgenin bize kattığı asıl şey, dağınık ve bir yerde ters yazılmış rakamları tek ve güvenilir bir yerde toplaması.
Kaynak: Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaret Tescil Belgesi No 165 — Akhisar Uslu Zeytini.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Saurani zeytini: %87 et oranı, soğuğa duyarlı
Hatay-Altınözü orijinli Saurani: %22 üzeri yağ, %87 et oranı, çift amaçlı. Antakya'da -14,6°C'ye düşen sıcaklıklar çeşit için risk oluşturuyor.
Yazı
Çelebi zeytini: İznik'in yeşil sofralık çeşidi
Bursa İznik merkezli yetiştirilen Çelebi, yeşil sofralık çeşit. Yağ oranı Gemlik'ten düşük — ve bu bir sofralık çeşit için sorun değil.
Yazı
Hojiblanca zeytini: İspanya'nın yağlık + sofralık çeşidi
İspanya'nın üçüncü büyük çeşidi ve gerçek anlamda çift amaçlı: hem siyah sofralığa hem yağa gidiyor.
Yazı
Sarı Ulak zeytini: özellikleri, yağ oranı ve yöreleri
Doğu Akdeniz'in sofralık çeşidi. Listedeki en düşük et oranı (%72) — çekirdeği iri, ama bölgede yerini koruyor.