Akhisar Uslu Zeytini: siyah sofralığın ölçülmüş tarifi

Uslu, Türkiye'nin siyah sofralık üretiminde adı en çok geçen çeşitlerden biri ama ölçülmüş değerleri dağınık. Tescil belgesi onları tek yerde topluyor — ve yayımlanmış bir hatayı da düzeltiyor.

Künye

Menşe adı olduğu için üretimin bütün aşamaları bu sınırın içinde geçmek zorunda. Farkı coğrafi işaret listesinde ayrıca anlattık.

Ölçülmüş meyve

Bir düzeltme: yaygın kullanılan bir kaynakta Uslu'nun et oranı %15, çekirdek oranı %85 olarak geçiyor. Bu fiziksel olarak imkânsız — iki değer yer değiştirmiş. Tescil belgesi doğrusunu veriyor: et %85,17. Uslu zeytini sayfasındaki değer buradan alındı.

Ağaç ve meyve

Ağaç sulanan koşullarda çok kuvvetli gelişir, büyük ve geniş taç yapar; dallanma sık, dallar yoğun yapraklıdır. Bu yüzden dikim aralığı geniş tutulur: 6×8 m veya 7×7 m.

Meyve orta büyüklükte ve ovaldir. Boyuna asimetrik — uç kısım hafif aşağı bükümlü; enine simetriktir. Ucu yuvarlak ve memesizdir. Yeşilken parlak yeşil, olgunlukta parlak koyu siyah olur; olgun meyvede et kremdir ve yumuşaktır, çekirdek etten kolay ayrılır.

Ürün sınıfları ve kalibre

Belge kalibreyi ürün biçimine göre ayrı ayrı tanımlıyor — aynı çeşit farklı işlemede farklı iriliğe gider:

⚠ Belge kilodaki dane adedinde toleransı (−3) ile sınırlıyor.

Salamura tanımları

İki salamura ayrı tanımlanmış:

Fermantasyon salamurası — acılığı almak için: içme suyuyla, %0,5-7 tuz ve %0,065-1,2 asit aralığında, Sofralık Zeytin Kodeksi'ne uygun.

Ambalaj salamurası — sunum için: içme suyuna yemeklik tuz, gerektiğinde laktik asit, baharat, sirke, zeytinyağı ve defne yaprağı gibi bitkiler.

Sofralık zeytin türleri yazısında bu işlemleri genel olarak ele almıştık.

Yetiştirme

Belge fidan dikimini adım adım tarif ediyor: çukurlar 80×80 cm, alt ve üst toprak ayrı konur, dikim Kasım-Nisan arasında yapılır ve kış soğuk giderse Mart-Nisan'a kaydırılır. Toprak analizi dikimden önce zorunlu tutulmuş.

Ve bir hüküm sofralık kalitesini doğrudan belirliyor: hasat elle yapılır, zeytinler kasalara toplanır. Sofralık zeytinde çürük ve ezik dane, sırıkla hasadın ve çuvalın sonucudur.

Kısaca

Akhisar Uslu Zeytini adı; Akhisar ve beş komşu ilçede yetişen, elle hasat edilen, ölçülmüş dokuz değeri tutan Uslu çeşidi zeytine verilir. Belgenin bize kattığı asıl şey, dağınık ve bir yerde ters yazılmış rakamları tek ve güvenilir bir yerde toplaması.

Belgedeki üretim adımları

Tescil, üretimi adım adım tarif ediyor. Belgenin kendi sıralaması:

1. Dikim Sonrası Bakım — Dikim sırasında ve bunu takip eden yıllarda yetiştirme tekniklerine özen gösterilir.

2. Ambalaj Salamurası — İçme suyuna yemeklik tuzun, gerektiğinde laktik asit, baharat, sirke, zeytinyağı, aromalı ve aromasız bitkilerin (defneyaprağı vb.) maddelerin katılarak hazırlandığı karışımdır.

3. Dane İriliği — Ürünün irilik kriteri olup, ürünün halka arzında bir kg.’da bulunan ortalama adet sayısının gereklerini tarif eder.

4. Habitusu — Büyük, geniş taç oluşturur.

5. Taç Yoğunluğu — Dallanma sık ve dallar yoğun yapraklı Dalların Rengi : Yaşlı dallar gri, genç dallar ise gri-yeşil renklidir.

6. Dalların Açı Durumu — İki ve daha yaşlı dallar dik veya dar açılı, etek dalları ise geniş açılıdır.

7. Gövdenin Kuvveti — Kuvvetli Gövde Rengi : Gri Gövde Yüzeyinin Durumu : Dik ve yüzeyi düzgün YAPRAK Şekli : Uzun, orta geniş eliptik Üst Yüzey Rengi : Hafif puslu, koyu yeşil, genellikle 000858 (leek gren) renktedir.

8. Alt Yüzey Rengi — Yeşilimsi-gri Orta Damar : İçbükey bir hat halinde tüm yaprak boyunca belirgin çoğunlukla aya orta damara göre asimetrik Yan Damarlar : Silik Ucu : Genellikle uçta açık renkli küçük bir iğne bulunur.

Bu sıralamanın bağlayıcı olması, coğrafi işaretin markadan farkını gösteriyor: marka kimin ürettiğini söyler, coğrafi işaret nasıl üretileceğini de yazar.

Çeşidin ölçülmüş künyesi

Tescil bir yere veriliyor, ama tanımın dayandığı çeşidin ölçülebilir değerleri var:

Yağ oranı %21,5 ile orta bantta; verim tek başına değil, aroma ile birlikte anlam kazanıyor. Et/çekirdek oranı 5,74 — sofralıkta yenen kısmın ağırlığını gösteren temel ölçü.

Manisa zeytinciliği içinde yeri

İlde yağlık ve sofralık üretim birbirine yakın (%66 yağlık); tek yöne kilitlenmemiş bir üretim yapısı.