zeytin.net
EN
Yazı

Endülüs'te gece hasadı 2026/27'de de yasak: 137 hektarda 8.127 kuş sayıldı

Endülüs, süper yoğun (çit tipi) zeytinliklerde gün batımı ile gün doğumu arasında makineli hasadı 2026/27 sezonu için de askıya aldı. Karar 30 Temmuz 2026 tarihli, bölge resmî gazetesinde 5 Ağustos'ta yayımlandı ve bir yıl geçerli. Gerekçe saha sayımı: 137 hektarda 66 türe ait 8.127 kuş. Yasak ilk kez 2019'da getirildi, o tarihten beri her sezon yenileniyor.

Endülüs'te gece hasadı 2026/27'de de yasak: 137 hektarda 8.127 kuş sayıldı
Zeytin.NET yazı işleri Sektör Haberi 3 dk okuma 56 okunma

Dünyanın en büyük zeytinyağı üretim bölgesi, hasat makinelerinin gece çalışmasına bu sezon da izin vermiyor.

Endülüs Özerk Yönetimi'nin Sürdürülebilirlik ve Çevre Bakanlığı'na bağlı Orman Politikası ve Biyoçeşitlilik Genel Müdürlüğü, süper yoğun — teknik adıyla çit tipi (en seto) — zeytinliklerde gün batımı ile gün doğumu arasında makineli zeytin toplamayı 2026/27 sezonu için askıya aldı. Karar 30 Temmuz 2026 tarihini taşıyor; bölgenin resmî gazetesinde 5 Ağustos 2026'da, 150 sayılı nüshada yayımlandı. Geçerlilik süresi bir yıl.

Endülüs'te gece hasadı 2026/27'de de yasak: 137 hektarda 8.127 kuş sayıldı

Yasak bütün zeytinlikleri değil, belirli bir üretim biçimini hedefliyor: ağaçların sıra hâlinde çit gibi dikildiği, üzerinden geçen "ata biner" tipi hasat makinelerinin çalıştığı bahçeler. Geleneksel bahçede dalın çırpılmasıyla yapılan hasat kararın kapsamı dışında.

Gerekçe sayımla kuruldu

Kararın dayanağı tahmin değil, saha çalışması. Duyuruya göre bölgedeki üretimdeki çit tipi zeytinliklerde 44 saha kontrolü yapıldı; 137 hektar temsili alanda 66 türe ait 8.127 kuş sayıldı.

Sonuç tek yönlü de değil: kontrol edilen alanın %30'unda kuşlar üzerindeki olumsuz etki "sıfır ya da çok düşük" bulundu. Kalan kısımda etki belirgin. Bugüne kadar denenen caydırıcı önlemlerin — kuş kaçırma sistemlerinin — bu etkiyi azaltmaya yetmediği de kararın gerekçesinde yer alıyor. Yani yasağın sebebi "gece çalışmak" değil, gece çalışmanın yan etkisini teknik bir çözümle ortadan kaldıramamak.

Mekanizma şu: kuşlar gececi değil. Zeytin ağacının tepesini geceleme ve beslenme alanı olarak seçen kuş, makinenin güçlü farları ve gürültüsüyle karşılaştığında yön duygusunu kaybediyor ve kaçamıyor. Hasat makinesi de daldaki daneyi hava akımıyla içine çekerken kuşu beraber alıyor.

Yasak yeni değil, yedi sezondur yenileniyor

Bu kararı bir ilk sanmak kolay, ama değil. Endülüs gece hasadını ilk kez 8 Ekim 2019 tarihli bir kararla, 2019-2020 sezonu için "ihtiyat tedbiri" olarak askıya aldı; amaç etkinin ölçülmesiydi. O tarihten beri yasak her sezon yenilendi. 2026/27, zincirin son halkası.

Tartışmayı başlatan rakam da 2019'a ait: Portekiz'in doğa koruma kurumunun çalışması, gece makineli hasat yüzünden Endülüs'te yılda yaklaşık 2,6 milyon, Portekiz'de ise 96 bin kuşun öldüğünü tahmin ediyordu. Ölen türler arasında ardıçkuşları başta olmak üzere yasal koruma altındaki ve nüfusu gerileyen türler vardı.

Denetim nasıl olacak

Uygulama bu sezon kâğıt üzerinde kalmayacak gibi görünüyor. Duyuruya göre süper yoğun zeytinliklerde, gün batımı ile gün doğumu arasında en az 80 gece denetimi yapılacak. Denetimler iller arasında, o ildeki çit tipi zeytinlik alanıyla kabaca orantılı biçimde dağıtılacak.

Tek istisna ticari hasat değil, araştırma: Bakanlıkça izin verilen ve "bu üretim biçimini biyoçeşitlilikle uyumlu hâle getirebilecek alternatif yöntemleri" sınayan AR-GE projeleri kapsam dışında tutuluyor.

Kararın hukuki dayanağı olarak dört metin gösteriliyor: İspanya'nın 42/2007 sayılı Doğal Miras ve Biyoçeşitlilik Kanunu, Avrupa Birliği'nin yabani kuşların korunmasına dair 2009/147/AT sayılı direktifi, Endülüs'ün 5/2011 sayılı Zeytincilik Kanunu ve 8/2003 sayılı Yabani Flora ve Fauna Kanunu.

Neden bizi de ilgilendiriyor

İki sebepten. Birincisi arz: Endülüs bu sezon için 1.261.200 ton zeytinyağı bekliyor — geçen sezondan %24 fazla, Türkiye'nin bütün sezon üretiminin katları. O hacmin hasat takvimine giren her kısıt, dünya arzının zamanlamasını ilgilendiriyor. Gece vardiyasının kapanması işin gündüze sıkışması demek; bu da makine ve işgücü planlamasında bir daralma.

İkincisi yöntem: çit tipi süper yoğun dikim, yüksek verim ve düşük hasat maliyeti vaadiyle Akdeniz'in her yerinde — Türkiye dâhil — yayılan bir model. Endülüs örneği, bu modelin sadece ekonomik değil çevresel bir sınırı da olduğunu ve bu sınırın mevzuatla çizilebileceğini gösteriyor. Hasat yönteminin faturası yalnız ağaca ve yağa değil, bahçenin içinde yaşayan her şeye yazılıyor.

Karar bir yıl geçerli. Önümüzdeki yaz yeniden değerlendirilecek; o değerlendirmenin sonucu, denenen alternatif yöntemlerden birinin işe yarayıp yaramadığına bağlı olacak.

Paylaş WhatsApp X Facebook Telegram https://zeytin.net/endulus-gece-hasadi-yasagi-2026-27
Bu yazıyı puanla Henüz oy yok — ilk siz verin.

Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.

İlgili içerikler

Tavşan Yüreği'nde 10 bin ton beklentisi: üretim %67 artıyor, bir litre yağ için 14 kilo zeytin gerekiyor Yazı Tavşan Yüreği'nde 10 bin ton beklentisi: üretim %67 artıyor, bir litre yağ için 14 kilo zeytin gerekiyor Zeytinpark Genel Müdürü Bayram Çarkçıgil'e göre Antalya'nın coğrafi işaretli Tavşan Yüreği zeytininde üretim 6 bin tondan 10 bin tona çıkıyor. Sofralık kilosu 80-100 lira. Diğer çeşitlerde 9 kilo zeytin 1 litre yağ verirken Tavşan Yüreği'nde 14 kilo gerekiyor; bu yaklaşık yüzde 6,5 randıman demek. İspanya'nın rekabet kurumu yağ çekme normuna karşı: "rekabete ve tüketiciye çok olumsuz" Yazı İspanya'nın rekabet kurumu yağ çekme normuna karşı: "rekabete ve tüketiciye çok olumsuz" CNMC, 2026/27 sezonunda arz fazlası halinde zeytinyağının bir bölümünü piyasadan çekmeyi öngören taslak norma dair raporunu 5 Ekim'de yayımladı. Kurum ölçünün fiyatı yükselteceğini, kaliteyi ve çeşitliliği daraltacağını söylüyor. Bakanlığın kendi etki analizine göre depolama maliyeti 9,24-11,68 milyon euro. Çekme tavanı tahmini üretimin %20'si — yani 320 bin tona kadar. AB'nin yeni zeytinyağı tescili İtalya'nın kuzeyinde: Bologna tepeleri IGP oldu Yazı AB'nin yeni zeytinyağı tescili İtalya'nın kuzeyinde: Bologna tepeleri IGP oldu Avrupa Komisyonu, Bologna tepelerinin zeytinyağını korumalı coğrafi işaret siciline aldı. Belgedeki asitlik sınırı %0,3 — sızma için yasal sınırın üçte birinden az. Beş yerel Bologna çeşidi de tanıma yazıldı. Kahramanmaraş'ta günlük 90 ton kapasiteli Doğukent zeytinyağı tesisi açıldı: yatırımın yarısı hibe Yazı Kahramanmaraş'ta günlük 90 ton kapasiteli Doğukent zeytinyağı tesisi açıldı: yatırımın yarısı hibe Kahramanmaraş Dulkadiroğlu'nda günlük 90 ton zeytin işleyen Doğukent Zeytinyağı Üretim Tesisi açıldı. Yatırım 20 milyon TL'nin üzerinde, yaklaşık yarısı kırsal kalkınma hibesi. Kapasite, ilin 2025-2026 sezonu kayıtlı üretimiyle kıyaslandığında ölçeği ortaya çıkıyor; konuşmadaki ağaç sayısı kayıtlı seriyle tutmuyor.

Tercihlerinizi hatırlamak ve onayınız varsa ziyaret istatistiği tutmak (Google Analytics) ve reklam gösterebilmek için çerez kullanıyoruz. Siz seçim yapana kadar üçüncü taraflara hiçbir bilgi gönderilmez. Çerez politikası · Gizlilik

Asistana sor Kapat ✕