Endülüs sonunda rakamı verdi: 1,26 milyon ton zeytinyağı, geçen sezondan %24 fazla

Eylül başında Endülüs'ün ilk rekolte tahminini ve üreticinin itirazını yazdığımızda tek eksik rakamdı. Bakanlık "yüksek üretim" diyordu, ama sayı vermiyordu; o yazıda da bunu açıkça not etmiştik. Sayı 29 Eylül'de geldi.

Endülüs Tarım, Balıkçılık, Su ve Kırsal Kalkınma Bakanı Ramón Fernández-Pacheco, 2026/27 sezonunun aforosunu — bölgenin resmî hasat öncesi rekolte tahminini — Jaén'in Mengíbar ilçesinde açıkladı.

Rakam

Bakanlığın duyurusuna göre yağ tahmini yalnız geçen sezonu değil, son beş sezonun ortalamasını da %44 aşıyor. Sofralıkta aynı kıyas %7,2. Yani bu, dalgalanmanın içinde iyi bir yıl değil, seviyenin kendisinin yukarı çıktığı bir yıl.

Yük Jaén'de

Jaén tek başına Endülüs yağının neredeyse yarısını veriyor ve randımanı %20'ye yakın bekleniyor. Yağlık dane tarafında da aynı tablo: Jaén 2.890.000 ton (%42,2), Córdoba 1.985.200 ton (%28,9).

Sofralıkta sıra değişiyor, merkez Sevilla'ya kayıyor: Sevilla 320.000 ton, Córdoba 70.066 ton, Málaga 63.373 ton. Çeşit dağılımı Hojiblanca %60, Manzanilla %31, Gordal %5 olarak veriliyor — yani Endülüs'ün sofralık kimliği tek bir çeşidin üzerinde duruyor.

Organik tarafta artış daha da sert: 60.400 ton organik zeytinyağı bekleniyor, 2024/25 sezonuna göre %80,5 fazla. Bunun yarısı tek bir ilden, Córdoba'dan geliyor (30.180 ton); Jaén 14.860 ton. Almería'nın 2.000 tonu aşan tahmini %370'lik bir artışa denk düşüyor. Organik yağlık dane, toplam yağlık danenin %8,3'ü; 2025'te organik zeytin alanı 132.124 hektar olarak kayıtlı.

İşgücü tahmini de duyurunun içinde: 21,6 milyon yevmiye, bunun %63,7'si doğrudan hasat işi. Üçte birinden fazlası yine Jaén'de.

Üreticinin uyarısı tahmine gerekçe olarak girdi

Buradaki en dikkat çekici ayrıntı rakam değil, rakamın gerekçesi. Fernández-Pacheco sezonu şöyle tarif etti: çok yağışlı geçen bir kış ürünün gelişmesini desteklemiş, ancak alışılmış ortalamaların belirgin üstündeki sıcaklıklar üretim potansiyelini sınırlamış.

Bu, eylül başında Sevilla'daki kooperatiflerin ve COAG'ın tam olarak söylediği şeydi. O toplantıda bakan yardımcısı iyimser konuşurken üretici "son günlerin sıcakları bu rakamı etkiler" demişti. İtiraz reddedilmedi; üç hafta sonra resmî tahminin kendi açıklamasına girdi. Sektörde saha itirazının veriye dönüştüğü durum sık değildir, bu onlardan biri.

⚠ Yine de aforo bir tahmindir. Kooperatif başkanı Gabriel Cabello López'in koyduğu ölçüt — "bu rakamlar kasıma kadar kesinleşmeyecek" — bu sayı için de geçerli. Aforo gerçekleşen üretim değil.

Türkiye açısından ne anlama geliyor

Ölçeği oturtmak için sitedeki kendi verimize bakmak yeterli: Türkiye'nin 2025-26 zeytinyağı rekoltesi UZZK tahminiyle 310.000 ton. Endülüs tek bir bölge olarak bunun dört katından fazlasını bekliyor.

Bunun fiyat tarafı daha önemli. AB'nin 20 Eylül haftası üretici fiyatlarında Jaén sızma 3,42 €/kg, İspanya ortalaması 3,47 €/kg, İtalya 4,82 €/kg. Yani rekor bir arz tahmini, zaten düşük seyreden bir fiyat zeminine geliyor. Türkiye'de ise Edremit borsasında 25 Eylül'de tescil edilen sızma fiyatı 298,23 TL/kg — günün ECB kuruyla kabaca 5,4 €/kg. Dökme pazarda İspanya ile aramızdaki makas bu sezon daha da açılabilir.

⚠ Bu iki fiyatı birebir kıyaslamayın: biri AB'nin haftalık üretici fiyat serisi, diğeri tek bir borsadaki tescil. Aynı ölçüm değil, yalnız büyüklük fikri verir.

Okurken dikkat

⚠ Aforo Endülüs'ü kapsar, İspanya'nın tamamını değil. Endülüs İspanya zeytin alanının yaklaşık %80'ini barındırdığı için gösterge sayılır, ama ulusal toplam bu değildir.

⚠ Organik artışın kıyas yılı 2024/25, diğer rakamların kıyas yılı 2025/26. Kaynak böyle veriyor, biz de öyle bırakıyoruz.

⚠ Türkiye'nin 2026-27 tahmini henüz yok. Manisa'da eylül başında başlayan saha çalışması o rakamı üretecek; çıktığında Endülüs'ün kendi uyarısıyla aynı temkinle okunmalı.