İspanya'nın resmî tahmini 1,6 milyon ton: aforo açıklandı, fiyat çoktan geriledi

İspanya Tarım, Balıkçılık ve Gıda Bakanlığı, 2026/27 sezonunun ilk resmî rekolte tahminini — İspanyolların aforo dediği sayımı — 1 Ekim'de Jaén'de açıkladı: 1.602.596 ton zeytinyağı. Bu, bir önceki sezonun yüzde 23 üstünde. Bakanlık sezonu, kendi tanımıyla, orta-yüksek bir hasat olarak niteliyor.

Rakamın büyüklüğünü görmek için ölçek gerekir: Türkiye'nin 2025/26 sezonu için resmî tespitle açıklanan zeytinyağı üretimi 310 bin tondu. İspanya tek başına bunun beş katını bekliyor.

Bölge bölge tahmin

Tabloda asıl dikkat çeken Katalonya: ülke genelinde arz beşte bir artarken o bölgede dörtte bire yakın daralma var. Yani İspanya'da bol ürün tek parça bir tablo değil, bölgesel olarak birbirine zıt hareketlerin toplamı.

Endülüs ise tek başına ülke üretiminin yüzde 78,7'sini veriyor. Dünya zeytinyağı arzı üzerine konuşmak, pratikte bu bölge üzerine konuşmaktır.

Endülüs kendi sayımını bir gün önce açıkladı

Bölge yönetimi kendi aforosunu 29 Eylül'de Jaén'in Mengíbar ilçesinde duyurdu. Endülüs tarım, balıkçılık, su ve kırsal kalkınma bakanı Ramón Fernández-Pacheco'nun verdiği rakama göre bölge 1.261.200 ton zeytinyağı üretecek: önceki sezonun yüzde 23,9 üstü, son beş sezon ortalamasının yüzde 44 üstü.

İl kırılımı şöyle: Jaén 575.000 ton (bölge toplamının yüzde 45,6'sı), Córdoba 339.700 ton, Sevilla 142.000 ton. Yağlık zeytin tonajı 6.849.200 ton; Jaén'de randıman yaklaşık yüzde 20. Organik zeytinyağı ise 60.400 ton bekleniyor — bir önceki sezonun yüzde 80,5 üstünde, yani bu sezonun en sert artışı sıradan yağda değil organik tarafta.

⚠ İki kurumun yüzdesi örtüşmüyor. Tonaj ikisinde de aynı (1.261.200), ama artış oranı bölge yönetiminde yüzde 23,9, bakanlığın bölge tablosunda yüzde 29 görünüyor. Fark, geçen sezonun hangi gerçekleşme rakamıyla kıyaslandığından geliyor. Bu yazıda tonaj esas alınmıştır.

Sofralık taraf da büyüyor

Endülüs aforosu sofralık zeytinde 466.037 ton öngörüyor, önceki sezona göre yüzde 9 artış. Sevilla tek başına 320.000 ton, Córdoba 70.066 ton, Málaga 63.373 ton.

Bu kalem Türkiye için yağ kadar önemli: sofralık zeytinde en doğrudan rakibimiz İspanya'dır. Sevilla'nın hacmi, Akhisar'da bu hafta oluşan açılış fiyatlarının arkasındaki basıncın bir parçasıdır.

Fiyat tahmini beklemedi

Sitenin izlediği Avrupa Komisyonu üretici fiyat serisinde 4 Ekim haftasında İspanya sızma zeytinyağı 3,43 €/kg, Jaén 3,42 €/kg düzeyindeydi. Aynı serinin İtalya ucunda ise 27 Eylül haftasında 4,75 €/kg, Bari'de 4,55 €/kg görünüyor.

Kilogramda 1,3 euronun üzerindeki bu makas, piyasanın aforoyu fiyata çoktan yazdığının işareti: arzın bol olduğu yerde fiyat aşağı, kıt olduğu yerde yukarı bakıyor. Yunanistan'da da sezon fiyat baskısıyla açıldı.

Türkiye için ne anlama geliyor?

1. Dökme ihracatta fiyat zemini İspanya'da kuruluyor. Türk ihracatçısının karşısındaki alıcı, dünyanın en büyük arzını gören bir piyasada pazarlık yapıyor. Geçen sezonun sonucu ortadaydı: zeytin ve zeytinyağı ihracatı 260 milyon dolarda kalmış, değer bazında yüzde 62 gerilemişti.

2. Bol rekolte geliri kendiliğinden kurtarmıyor. Aynı denklemin tersi Tunus'ta işliyor: üretim yüzde 40 düşerken gelirin korunması bekleniyor, çünkü birim fiyat yüksek. Türkiye'de 2026/27 için sektör beklentisi 500-600 bin ton — yani bizim de bol olduğumuz bir yılda dünyanın en büyük arzı aynı anda masada olacak.

3. Akdeniz'in tamamı bollukta değil. Tunus 300 bin tona iniyor, Katalonya daralıyor. Ters faz hâlâ işliyor; tek fark, bu sezon fazın büyük ucunda İspanya var.

Bu rakam ne zaman kesinleşir?

Aforo bir tahmindir, sayım değil. Sıkım ilerledikçe, randıman netleştikçe değişir. Endülüs'te üreticiler ilk tahminlere daha eylülde itiraz etmişti: bu rakam kasıma kadar kesin değil. Bakanlık da aynı kaydı düşüyor: rakam, yazın kurak geçen bölümünün susuz zeytinliklerde bıraktığı etkiye ve önümüzdeki haftaların havasına göre düzeltilecek.

Türkiye'nin kendi resmî tespiti de sahada. İki rakam kasım içinde yan yana geldiğinde, sezonun fiyat çerçevesi bugünkünden çok daha net okunacak.