Erdek Kapıdağ Zeytinyağı: kurak yılda sınıfı değişen yağ
2024 tescili. Belge nadir bir şeyi kabul ediyor: kurak dönemlerde yağ natürel sızmadan natürel birinci sınıfına düşebiliyor.
Coğrafi işaret belgeleri ürünü en iyi hâliyle anlatır. Erdek Kapıdağ Zeytinyağı'nın belgesi bir istisnayı da yazıyor: kurak yıllarda yağ sınıf değiştirebiliyor.
Künye
| Tescil no | 1733 |
| Koruma başlangıcı | 29.12.2023 |
| Tür | Mahreç işareti |
| Tescil ettiren | Erdek Ticaret Odası |
| Coğrafi sınır | Balıkesir ili Erdek ilçesi |
| Çeşitler | Erdek Yağlık · Gemlik · Erdek Su |
Dürüst hüküm
t; İklim koşullarına bağlı olarak genellikle natürel sızma zeytinyağı sınıfında yer alsa da, özellikle kurak dönemlerde natürel birinci zeytinyağı kategorisinde yer alır.
Bu, tescil belgelerinde nadir görülen bir kabul. Natürel sızma asitliği ≤%0,8, natürel birinci ≤%2,0 demek. Kuraklık meyvede su stresi yaratır, asitlik yükselir. Belge bunu gizlemek yerine tanımın içine almış.
Üç çeşidin karışımı
Yağ Erdek Yağlık, Gemlik ve Erdek Su çeşitlerinden karışık olarak elde ediliyor. Tek çeşide dayanmayan tescillerden biri — karışım, yörenin bahçe yapısını yansıtıyor.
Oda sıcaklığında berrak ve akışkan; rengi yeşilden sarıya değişiyor. Meyvemsilik ortadan yükseğe değişkenlik gösteriyor, acılık ve yakıcılık mevcut.
Aroma bileşenleri
| Bileşen | % | Verdiği algı |
|---|---|---|
| 3-hekzen-1-ol | 3 – 10 | yeşil, yeşil elma |
| 2-hekzen-1-ol | 1 – 35 | muz, yapraksı, yeşil-meyvemsi, acı |
| 1-hekzanol | 0,5 – 12 | meyvemsi, yeni kesilmiş çim |
| E-3-hekzenil asetat | 1 – 10 | yeşil, muz |
| Hekzil asetat | 0,5 – 4 | meyvemsi tatlı |
| Limonen | 0,5 – 3 | limon |
| E-β-osimen | 0 – 3 | meyvemsi-yapraksı |
| E,E-farnesen | 0,5 – 3 | yeşil |
Belgenin her bileşenin yanına hangi algıyı verdiğini yazması, aroma tablolarında az rastlanan bir ayrıntı.
Neden burada
Erdek ılıman bir iklim kuşağında; belge bunun doğal bir klima etkisi gösterdiğini ve toprakların tınlı yapısının katkı verdiğini söylüyor. Aynı körfezde Edincik Zeytini ve Edincik Su Zeytinyağı da tescilli.
Belgenin bağladığı ölçütler
Tescil yalnız adı korumuyor, ürünü sayıyla tanımlıyor:
| Ölçüt | Belgedeki değer |
|---|---|
| Serbest asitlik (oleik asit) | en fazla %2 |
| İşleme sıcaklığı | en fazla 27 °C |
İşleme sıcaklığının 27 °C ile sınırlanması soğuk sıkımın teknik karşılığı: bu eşiğin üstünde randıman artar ama aroma bileşenleri ve fenolik maddeler kaybolur.
Denetim. Denetim mercii en az 4 kişi ile toplanır. Üyeler: Erdek Ticaret Odası, Zeytin Tarım Satış Kooperatifi ve Erdek Ziraat Odası. Sonuçlar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanıp Türk Patent ve Marka Kurumu'na sunulur.
Belgedeki üretim adımları
Tescil, üretimi adım adım tarif ediyor. Belgenin kendi sıralaması:
1. Zeytinlerin taşınması — Zeytinlerin fabrikalara taşınması; gıda ile temasa ve havalandırmaya uygun plastik kasalar ile yapılır.
2. Zeytinlerin temizlemesi ve yıkanması — Hasat sonrası zeytinlerde mevcut olabilecek ince dal, toprak, toz, taş ve diğer bitkisel materyaller gibi yabancı maddeler hava akımı ve basınçlı su (içilebilir nitelikte) sirkülasyonu ile ayıklanır.
3. Zeytinlerin kırılması — Zeytinler, kırıcı üniteler ile kırılır, parçalanır.
4. Zeytinlerin yoğrulması — Kırıcıdan çıkan zeytin hamuru yoğurucuya aktarılır ve burada hamurun bünyesinde yer alan küçük yağ damlacıklarının birleşerek büyümesi sağlanır.
5. Sıvı ve katı fazın ayrılması — Sıvı ve katı fazın ayrılmasında 2 fazlı santrifüj dekantörler kullanılır.
6. Kara suyun zeytinyağından ayrılması — Santrifüj sistemi ile elde edilen yağ-kara su karışımındaki kara suyun ayrılması için separatör (dikey santrifüj dekantörü) kullanılır.
7. Zeytinyağının depolanması ve ambalajlanması — Erdek Kapıdağ Zeytinyağının depolanmasında genellikle paslanmaz çelik veya krom nikel kaplı tanklar kullanılır.
Bu sıralamanın bağlayıcı olması, coğrafi işaretin markadan farkını gösteriyor: marka kimin ürettiğini söyler, coğrafi işaret nasıl üretileceğini de yazar.
Balıkesir zeytinciliği içinde yeri
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Dane üretimi | 314.189 ton |
| — yağlık | 268.283 ton |
| — sofralık | 45.905 ton |
| Zeytinyağı üretimi | 47.618 ton |
| Ağaç sayısı | 11.345 bin |
| Ağaç başına verim | 27,7 kg |
İlin danesinin %85'i yağlık. Tescilin yağ üzerine kurulmuş olması, ilin üretim yapısıyla örtüşüyor.
Ziyaretçi başına tek oy; istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Puanlar gerçek okur oylarıdır — başlangıç puanı ya da varsayılan not verilmez.
İlgili içerikler
Yazı
Zeytinyağında harman (kupaj) nedir, tek çeşit yağdan farkı ne?
Harman, aynı sınıftan birden fazla zeytinyağının birleştirilmesidir: çeşit, bahçe, parti ya da yıl harmanı. Yasaldır ve tek başına kalite göstergesi değildir. Zeytinyağının başka bitkisel yağlarla karıştırılması ise harman değil tağşiştir; Türk Gıda Kodeksi bunu açıkça yasaklar, AB ise etikette belirtilmek koşuluyla izin verir. Harmanın niçin yapıldığı, tek çeşit yağın ne kazandırdığı ve etiketin ne söyleyip ne söylemediği.
Yazı
Zeytinyağı fabrikasında partiler karışır mı? Hattaki ölü hacim ve sıkım sırası
Fabrika hattı her sıkımın sonunda tamamen boşalmıyor: kırıcıda, malaksörde, dekantörde, separatörde ve borularda yağ kalıyor. Bu yüzden ilk akan yağın bir kısmı önceki partiden geliyor. Sıkım sırasının neden kurala bağlandığı, organik sertifikasyonda hat temizliğinin neden zorunlu olduğu ve üreticinin fabrikada ne soracağı.
Yazı
Zeytinyağında Asit Oranı Ne Demek?
Etikette yazan %0,3 ya da %0,8 tadın ekşiliğiyle ilgili değil. Asit oranı, zeytinin sıkımdan önceki durumunu gösterir.
Yazı
Zeytinyağı tadımı: kusurlar ve olumlu özellikler
Sızma olmak için laboratuvar yetmez, tadım panelinden de geçmek gerekir. Panelin puanladığı üç olumlu özellik, standarttaki altı kusur ve her birinin üretimde nereye işaret ettiği.