2026/27 sezonu açıldı: Ayvalık, Gemlik ve Bozcaada'da ilk hasat

Zeytinde 2026/27 sezonu eylülün ikinci haftasında, Kuzey Ege ve Marmara'daki üç etkinlikle fiilen açıldı. Etkinliklerin ortak noktası törensel olmaları; ticari hasat için henüz erken. Ama her biri sezona dair farklı bir soruyu gündeme getirdi: ne kadar ürün beklendiği, geleneğin nasıl sürdüğü ve üretimin nerelere yayılabileceği.

Ayvalık: rekolte beklentisi

11 Eylül'de Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde Köklü Zeytincilik'in düzenlediği "7. Geleneksel Yılın İlk Zeytin Hasat Etkinliği"nde sezonun ilk daneleri toplandı. Etkinliğe Balıkesir Valisi İsmail Ustaoğlu ile ilçe ve il yöneticileri katıldı.

Köklü Zeytincilik Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Kürlek'in yaptığı değerlendirmede öne çıkan rakamlar şunlar:

Beklentinin gerekçesi var yılı: zeytin ağacı bol ürün verdiği bir yılın ardından dinlenir, ertesi yıl yeniden yüklenir. Geçen sezon düşük verimli bir yıldı; bu yıl ağaçların yüklü olması bekleniyor.

Kürlek aynı konuşmada sektörün sorunlarını da sıraladı: ABD'nin Türk zeytinyağına uyguladığı %12,5 ek vergi, İspanya'da üreticiye ödenen 65 sentlik destek primi örneği, düşük iç tüketim ve sektörün "kanayan yarası" olarak nitelediği sahtecilik. Vergi meselesini ABD vergisi yazımızda ayrıntılı ele almıştık.

Gemlik: festival içinde hasat

Bursa'da ise 33. Uluslararası Gemlik Zeytin Festivali kapsamındaki 2. Zeytin Hasat Şenliği'nde sezonun ilk zeytinleri toplandı. Festivalin bu yılki teması "İki İlçe, Tek Miras: Orhangazi-Gemlik Zeytini" oldu. Program Umurbey Meydanı'nda başladı; bayraklar ve zeytin dallarıyla süslenen traktör konvoyu katılımcıları ilk hasadın yapılacağı zeytinliğe götürdü. Zeytinlikte Gemlik Müftüsü Abdullah Işık'ın duasının ardından protokol üyeleri dallardan ilk daneleri topladı.

Festivalin adı ve Orhangazi'nin tescildeki yeri tartışmasını, etkinlik başlamadan önce festival yazımızda tescil belgesi üzerinden incelemiştik. Gemlik zeytininin menşe adı tescilinin neyi kapsadığını da Gemlik Zeytini tescil sayfasında bulabilirsiniz.

Bozcaada: adanın ilk zeytinyağı

Üçüncü etkinlik Çanakkale'de yapıldı. Bozcaada ve Ezine'de düzenlenen Zeytin 360 Uluslararası Zeytin Zirvesi ve Hasat Festivali 13 Eylül'de sona erdi. Festivalin en dikkat çeken anı, adada hasat edilen zeytinlerin taşınabilir bir sıkım sistemiyle yerinde işlenmesi oldu. Böylece Bozcaada'da ilk kez zeytinyağı üretildi ve katılımcılar taze yağın tadımını yaptı.

Festival organizatörü ve zeytin üreticisi İlayda Tanrıver Saraç, "Zeytin 360" kavramıyla hasattan sıkıma, tadımdan gastronomiye zeytinin bütün yönlerini kapsamayı amaçladıklarını, etkinliğe yurt dışından da katılım olduğunu aktardı. Program kapsamında, Türkiye'de ilk kez kullanılmaya başlandığı ve Türk zeytinliklerine uygun geliştirildiği belirtilen yeni nesil bir hasat makinesiyle de uygulama yapıldı.

Taşınabilir sıkım, sabit bir değirmene uzak küçük üretim alanları için önemli bir seçenek. Zeytinin toplandıktan sonra sıkıma kadar bekleme süresi, yağın asitliğini ve aromasını doğrudan etkiliyor; değirmenin zeytine gelmesi bu süreyi kısaltıyor.

Antalya: yüzde 40 artış beklentisi

Hasat öncesi beklentiler yalnız törenlerde dile getirilmedi. Antalya Ticaret Borsası'nda (ATB), Yönetim Kurulu Başkan Vekili Halil Bülbül başkanlığında Zeytin ve Zeytinyağı Sektörel Analiz Toplantısı yapıldı. Toplantıda Antalya'da geçen yıl kuraklık nedeniyle yok yılı yaşandığı, bu yıl ise rekoltenin yaklaşık %40 artarak 50 bin tondan 70 bin ton civarına çıkmasının beklendiği aktarıldı. ATB 4. Meslek Komitesi Başkan Yardımcısı Zafer Tan, üreticinin fiyat beklentisinin kilogram başına 350-400 lira bandında olduğunu söyledi. Hasadın bölgede ekim başında başlaması bekleniyor.

Toplantıda gündeme gelen başlıklar da sezonun genel tablosunu özetliyor: zeytinyağında taban fiyat talebi, yüksek işçilik maliyeti, fiyatlamada kalite ve asitlik ölçütlerinin önemi, markalaşma ihtiyacı ve sıkım tesislerinin karasu ile yan ürün yönetimi.

Hasat takvimi: tören başka, ticari hasat başka

Eylül ortasındaki bu hasatlar ağırlıklı olarak erken hasat ve sembolik niteliktedir. Yağlık zeytinde ticari hasat, bölgeye ve çeşide göre genellikle ekimden itibaren yoğunlaşır. Ne zaman toplanacağına ise takvim değil meyvenin olgunluğu karar verir; bunu olgunluk indeksi rehberimizde anlattık. Erken hasadın randımana ve fiyata etkisini de erken hasat yazımızda hesapladık.

Okurken dikkat

⚠ Rekolte beklentisi farklı metinlerde farklı aktarıldı. Ayvalık'taki konuşmanın bazı haberlerinde zeytinyağı için 400 bin ton, bazılarında 450 bin ton geçiyor. Bu yüzden tabloda aralık verdik; resmî rekolte tahmini değil, sektör temsilcisinin beklentisidir.

⚠ Var yılı bol ürün demek, bol gelir demek değil. Yüksek rekolte iç piyasada fiyatı baskılayabilir; bu tartışmayı taban fiyat yazımızda izliyoruz.

⚠ İhracat cephesinde tablo hâlâ zayıf: sezonun ağustos sonu verisi, zeytinyağı ihracatında miktar bazında %62 düşüş gösteriyor.